Chiều 30/10, tại phiên thảo luận toàn thể ở hội trường về kinh tế - xã hội tại Kỳ họp thứ 2, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đã phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, trong đó có chính sách tiền lương, phụ cấp đối với viên chức đơn vị sự nghiệp công lập và việc phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương.
Nghiên cứu điều chỉnh tiền lương, phụ cấp cho viên chức
Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, Chính phủ đã giao Bộ Nội vụ nghiên cứu, đề xuất chính sách tiền lương, phụ cấp đối với viên chức của các đơn vị sự nghiệp công lập.
“Bộ Nội vụ đang nghiên cứu và sẽ báo cáo với Chính phủ để trình cấp có thẩm quyền xem xét, điều chỉnh trong thời gian sớm nhất. Trong đó, tập trung khắc phục bất cập về tiền lương, phụ cấp giữa viên chức làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã và công chức cấp xã”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Toàn cảnh phiên thảo luận chiều 30/10. Ảnh: Media Quốc hội
Thông tin thêm về chính sách tiền lương, Bộ trưởng cho biết, thực hiện kết luận của Bộ Chính trị, Chính phủ đã ban hành các nghị định về điều chỉnh lương cơ sở, lương hưu và phụ cấp đối với công chức cấp xã. Theo đó, hơn 5,8 triệu người được thụ hưởng các chính sách này, chưa kể lực lượng vũ trang. Tổng nguồn lực bố trí tăng thêm trong 6 tháng cuối năm 2026 là 48.500 tỷ đồng.
Cụ thể, mức lương cơ sở được điều chỉnh từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng, áp dụng đối với hơn 2,2 triệu cán bộ, công chức, viên chức. Kinh phí tăng thêm trong 6 tháng cuối năm khoảng 35.000 tỷ đồng.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ giải trình, làm rõ ý kiến ĐBQH nêu. Ảnh: Media Quốc hội
Đối với chính sách điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH gần 3,5 triệu người được thụ hưởng, với tổng kinh phí tăng thêm ước tính 10.773 tỷ đồng, gồm 2.013 tỷ đồng từ NSNN và 8.760 tỷ đồng từ Quỹ BHXH.
Riêng việc tăng phụ cấp đối với công chức cấp xã từ 25% lên 55%, có khoảng 163.000 cán bộ, công chức được thụ hưởng, với kinh phí tăng thêm trong 6 tháng cuối năm 2026 khoảng 2.800 tỷ đồng.
Hiện Bộ Nội vụ đang phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương nghiên cứu, xây dựng đề án tổng thể về tiền lương. Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, Bộ Chính trị đã ban hành kết luận về tiếp tục xây dựng vị trí việc làm tại các cơ quan, đơn vị từ Trung ương đến địa phương. Đây là cơ sở để xác định lại vị trí việc làm, số lượng người làm việc, từ đó tham mưu Bộ Chính trị quyết định phân giao biên chế giai đoạn 2027-2031.
Chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp chưa đồng đều
Liên quan đến phân cấp, phân quyền và bảo đảm nguồn lực thực hiện, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, Bộ Nội vụ đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương rà soát, đánh giá tính khả thi của các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương.
Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải. Ảnh: Media Quốc hội
Trong giai đoạn từ ngày 1/6/2025 đến 31/8/2025, có 949 nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền tại các văn bản quy phạm pháp luật đã ban hành. Qua rà soát, 584 nhiệm vụ được đánh giá bảo đảm tính khả thi, chiếm 61,54%; 355 nhiệm vụ cần ban hành thêm văn bản quy phạm pháp luật hoặc hướng dẫn thực hiện, chiếm 37,44%; 10 nhiệm vụ cần điều chỉnh thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương hoặc giữa các cấp chính quyền ở địa phương.
Đối với 355 nhiệm vụ cần bổ sung văn bản hướng dẫn, Bộ trưởng cho biết, đến nay Chính phủ, các bộ và cơ quan ngang bộ đã ban hành đầy đủ văn bản để địa phương triển khai thực hiện.
Sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hoạt động của bộ máy cơ bản thông suốt, ổn định, một số khó khăn, vướng mắc đã được tháo gỡ. Tuy nhiên, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải thừa nhận chất lượng hoạt động tại một số địa phương vẫn chưa đồng đều.
Để tiếp tục tháo gỡ bất cập, Bộ Nội vụ được giao rà soát, đánh giá tổng thể các nhiệm vụ đã phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền cho địa phương, đặc biệt là cấp xã, nhằm xác định mức độ phù hợp, khả năng thực hiện và các điều kiện bảo đảm.
Bộ Nội vụ cũng đã có văn bản đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục rà soát, đánh giá các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền. Trên cơ sở báo cáo nhận được, Bộ sẽ phối hợp đánh giá mức độ phù hợp và khả năng triển khai từng nhiệm vụ, bảo đảm phân cấp, phân quyền thực chất theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Bộ trưởng nhấn mạnh, phân cấp, phân quyền phải gắn với các điều kiện bảo đảm thực hiện, gồm nhân lực, kinh phí, dữ liệu, hạ tầng số, hướng dẫn chuyên môn, công cụ thực thi và cơ chế hậu kiểm.
