Bỏ thực phẩm “bẩn” chạy lấy người!

Theo Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh, hiện nay tại một số cảng khu vực TP. Hồ Chí Minh đang tồn đọng hàng trăm container thực phẩm đông lạnh nhưng chủ hàng không nhận về. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do cơ quan thú y siết chặt kiểm tra chất lượng các mặt hàng thực phẩm đông lạnh nhập khẩu trong khi các chủ hàng biết rõ chất lượng lô hàng nhập khẩu của họ không đạt tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm nên không đến nhận hàng để tránh bị phạt và mất uy tín trên thương trường.

Trong thời gian qua, nhiều mặt hàng thực phẩm nhập khẩu không đảm bảo chất lượng đã bị cơ quan chức năng phát hiện.

Hàng trăm container thực phẩm đông lạnh không người nhận

Chỉ riêng tại cảng Cát Lái (quận 2) từ hơn hai tháng nay, chủ hàng vẫn chưa chịu đến làm thủ tục và nhận về 196 container gồm 5.292 tấn thịt gà, lợn, bò đông lạnh. Tại cảng Phước Long (quận 9), 4 container với 120 tấn cánh gà đông lạnh và 1 container cũng chứa 30 tấn cánh gà đông lạnh vẫn không có ai nhận từ hơn một năm  nay.  1.837  thùng thịt gà đông lạnh nặng 25,5 tấn nhưng đến nay vẫn "vô thừa nhận" tại cảng Khánh Hội (quận 4). Tình trạng tồn đọng nhiều container làm thiệt hại cho các cảng hàng trăm triệu đồng tiền phí lưu kho mỗi ngày. Theo cơ quan chức năng, nhiều khả năng doanh nghiệp đã nhập hàng kém chất lượng, sau khi các cơ quan chức năng kiểm soát chặt vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, bị siết chặt thủ tục nên bỏ hàng. Mặt khác, nếu chưa hết đát thì thời hạn sử dụng cũng không còn nhiều và nếu được thông quan thì chi phí lưu kho bãi đã đội lên quá nhiều. Do đó, các chủ hàng chấp nhận bỏ tiền cọc với nhà xuất khẩu (thông thường là 20% giá trị lô hàng). Trong khi đó, theo đại diện lãnh đạo cơ quan thú y vùng VI thì mỗi doanh nghiệp khi nhập hàng đông lạnh về cảng, cần phải trình đầy đủ cho ngành thú y giấy chứng nhận kiểm định của nơi xuất hàng, giấy được phép nhập hàng. Từ đó, cơ quan thú y mới tổ chức đăng ký, cho phép nhập hàng về kho lạnh của các công ty để bảo quản. Sau đó, tiến hành lấy mẫu  để phân tích, xét nghiệm tất cả các mặt như các chỉ tiêu về lý hóa, cảm quan hay các quy định của ngành thú y.

Hàng loạt container hàng đông lạnh nhập khẩu nằm chờ thông quan tại Tân Cảng - Cát Lái - TP. Hồ Chí Minh.

 "Bỏ của chạy lấy người"

Theo ông Nguyễn Văn Thịnh - Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan cảng Sài Gòn KV I thì thông thường, đối với các loại thực phẩm đông lạnh, nếu có đầy đủ giấy tờ cần thiết thì chỉ 30 phút là chủ các doanh nghiệp có thể nhận giấy thông hàng q`ua cảng. Trong trường hợp các container nêu trên, chủ yếu là thiếu giấy chứng nhận kiểm tra chất lượng và giấy cho phép đưa hàng về kho lạnh bảo quản do ngành thú y cấp.

Cơ quan thú y vùng VI cũng cho biết sau khi phát hiện nhiều lô hàng thịt đông lạnh nhập khẩu bị nhiễm vi sinh, trong tháng 8/2009 đơn vị này đã siết lại việc quản lý, nhằm không để hàng hóa không đảm bảo chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm được bán ra thị trường. Theo đó, để được lấy hàng ra khỏi cảng, doanh nghiệp phải có giấy phép nhập khẩu của Cục Thú y, giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm của nhà xuất khẩu. Hàng hóa phải ghi ngày sản xuất, hạn sử dụng. Khi có đủ các giấy tờ, cơ quan thú y mới tiến hành lấy mẫu kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm. Trong thời gian này, hàng hóa sẽ được đưa về kho riêng của doanh nghiệp để bảo quản nhưng vẫn bị niêm phong, không được phép bán ra thị trường.

Trong tổng số các đơn vị đã nhập container hàng đông lạnh thì có từ 3 - 4 đơn vị trong thời gian trước đây đã từng nhập hàng về và tổ chức tiêu thụ ngay, cho dù hàng vẫn chưa qua kiểm định. Do vậy, lần này cho dù nếu có đầy đủ giấy tờ thì  cơ quan chức năng vẫn chưa thể cho thông quan, nếu chưa xác định được rõ ràng chất lượng của sản phẩm. Đó chính là lý do vì sao hàng trăm container hàng đông lạnh nằm tồn rất lâu ở các cảng mà vẫn không có chủ hàng đến làm thủ tục. Ngoài ra, khi quy định mới về quản lý thực phẩm đông lạnh nhập khẩu được ban hành, hàng hóa sẽ phải để tại cảng chờ kiểm nghiệm, tránh tình trạng như thời gian qua là DN được đưa hàng về kho chờ kiểm nghiệm nhưng tự ý xuất bán khi chưa có kết quả xét nghiệm vi sinh.

Đã đến lúc cần gióng lên hồi chuông báo động đỏ và cần thiết sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng trong việc đảm bảo chất lượng các loại thực phẩm đông lạnh khi nhập khẩu. Cần có hình thức xử lý nghiêm và kiên quyết các doanh nghiệp không chấp hành các quy định về ATVSTP, và quan trọng hơn, nhiều doanh nghiêp đã qua mặt các cơ quan chức năng, coi thường người tiêu dùng nhập thực phẩm "bẩn" vào thị trường nước ta.