Là một trong những cơ quan lớn nhất cơ thể, gan đóng vai trò thiết yếu trong việc lưu trữ dưỡng chất, tiết mật và giải độc. Tuy nhiên, những đồ ăn và thức uống xuất hiện thường xuyên trong bữa ăn hằng ngày lại có thể khiến cơ quan này phải hoạt động quá sức.
Nhiều chuyên gia dinh dưỡng khẳng định việc bảo vệ gan không đòi hỏi quá trình thanh lọc khắc nghiệt hay các loại thực phẩm bổ sung đắt tiền. Thay vào đó, sự thay đổi đơn giản nhưng mang lại hiệu quả lớn nhất chính là hạn chế tối đa 4 nhóm thực phẩm nguy hại dưới đây.
Thịt chế biến sẵn
Các món ăn quen thuộc như thịt hun khói, xúc xích, lạp xưởng hay thịt nguội chứa hàm lượng lớn chất béo bão hòa, muối và chất bảo quản.
Đánh giá về nhóm thực phẩm này, chuyên gia Amy Kennett, người sáng lập kiêm giám đốc điều hành của trung tâm tư vấn dinh dưỡng KiWell Nutrition Consulting, cho biết sự kết hợp giữa các thành phần trên thúc đẩy tình trạng kháng insulin và hội chứng chuyển hóa. Điều này làm gián đoạn khả năng điều hòa đường huyết cũng như chất béo của cơ thể.

Các món ăn quen thuộc như thịt hun khói, xúc xích, lạp xưởng hay thịt nguội chứa hàm lượng lớn chất béo bão hòa, muối và chất bảo quản. Ảnh minh họa: Jan Woitas/Getty Images
Theo thời gian, sự rối loạn chuyển hóa sẽ khiến mỡ tích tụ trong gan và kích hoạt các phản ứng viêm. Đây là nguyên nhân trực tiếp làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa.
Các công trình nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, tiêu thụ càng nhiều thịt chế biến sẵn thì nguy cơ tổn thương gan càng cao.
Thực phẩm siêu chế biến
Sự tiện lợi của bánh ngọt đóng gói, khoai tây chiên hay đồ ăn sẵn quay lò vi sóng thường đi kèm với cái giá rất đắt cho sức khỏe.
Chuyên gia dinh dưỡng Kat Durston phân tích rằng, các sản phẩm siêu chế biến đều thiếu hụt chất xơ trầm trọng, trong khi lại chứa quá nhiều carbohydrate tinh chế, đường bổ sung, muối và chất béo bão hòa.

Sự tiện lợi của bánh ngọt đóng gói, khoai tây chiên hay đồ ăn sẵn quay lò vi sóng thường đi kèm với cái giá rất đắt cho sức khỏe. Ảnh minh họa: Getty Images
Đây chính là công thức hoàn hảo thúc đẩy quá trình tích trữ mỡ tại gan. Một nghiên cứu quy mô lớn đã chứng minh việc tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến liên quan trực tiếp đến nguy cơ cao mắc bệnh gan nhiễm mỡ, xơ hóa gan và xơ gan.
Đồ ăn nhanh và đồ chiên rán
Những phần khoai tây chiên, gà rán hay bánh burger tiện lợi trong các cửa hàng đồ ăn nhanh đang âm thầm hủy hoại tế bào gan.
Chuyên gia Kat Durston cảnh báo, đồ ăn nhanh là mối đe dọa 3 chiều đối với gan khi tập trung chất béo không lành mạnh, carbohydrate tinh chế và lượng muối cao chỉ trong 1 khẩu phần.

Những phần khoai tây chiên, gà rán hay bánh burger tiện lợi trong các cửa hàng đồ ăn nhanh đang âm thầm hủy hoại tế bào gan. Ảnh minh họa: Sorin Banica/Getty Images
Kết quả nghiên cứu cho thấy những người nạp từ 20% tổng lượng calo hằng ngày từ đồ ăn nhanh có lượng mỡ trong gan cao hơn đáng kể. Con số này thậm chí còn nghiêm trọng hơn đối với những cá nhân đang sống chung với bệnh béo phì hoặc đái tháo đường.
Đồ uống có cồn
Gan phải làm việc liên tục để chuyển hóa cồn và xử lý các sản phẩm phụ của nó. Khi lượng cồn nạp vào vượt quá khả năng tự điều hòa, gan sẽ bị quá tải và dẫn đến viêm nhiễm. Tình trạng này kéo dài sẽ làm tăng nguy cơ biến chứng thành viêm gan do rượu, xơ gan và ung thư gan.
Đáng chú ý, chuyên gia Amy Kennett nhấn mạnh suy nghĩ rượu vang đỏ an toàn hơn các loại đồ uống có cồn khác là hoàn toàn sai lầm. Trên thực tế, gan không phân biệt được chất cồn đến từ rượu mạnh, bia hay rượu vang.
Dung lượng cồn tiêu thụ càng cao thì tổn thương ghi nhận trên gan càng lớn. Các bác sĩ khuyến cáo nên kiềm chế uống rượu bia hoặc giới hạn dưới 7 ly/tuần.

Chuyên gia Amy Kennett nhấn mạnh suy nghĩ rượu vang đỏ an toàn hơn các loại đồ uống có cồn khác là hoàn toàn sai lầm. Ảnh minh họa: Giovanni Magdalinos/Getty Images
Song song với việc chủ động loại bỏ những yếu tố nguy hại, việc bổ sung các thực phẩm lành mạnh cũng đóng vai trò quyết định trong việc phục hồi chức năng gan.
Theo các chuyên gia, mọi người có thể thay thế nước ngọt có gas chứa nhiều đường fructose bằng seltzer không đường, trà không đường hoặc cà phê đen để hạn chế sự hình thành mỡ thừa.
Bên cạnh đó, việc đưa ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, cá béo giàu omega-3 và dầu ô liu vào thực đơn hằng ngày sẽ cung cấp đầy đủ chất xơ, vi chất và chất béo tốt, tạo nền tảng vững chắc giúp gan luôn khỏe mạnh.