Thầy thuốc mang quân hàm xanh đồng hành cùng dân bản
Mỗi khi đau ốm, bà Lộc Thị Phòng người dân bản Bu Nà, xã Châu Khê, Nghệ An, trước đây thường tự mua thuốc hoặc dùng cây thuốc rừng để chữa. Đường xa, đi khám mất nhiều thời gian nên không ít người trong bản cố chịu đựng, chỉ tìm đến cơ sở y tế khi bệnh không thuyên giảm.
Bây giờ, mỗi lần xuống bản, cán bộ quân y Đồn Biên phòng Châu Khê mang theo thuốc và những dụng cụ khám bệnh cần thiết. Người dân có thể tìm đến để được kiểm tra sức khỏe, tư vấn, cấp thuốc đối với những bệnh thông thường. "Các chú bộ đội còn dặn phải uống thuốc đúng cách, nếu bệnh nặng thì phải đi bệnh viện, không được tự chữa ở nhà", bà Phòng nói.
Cán bộ quân y Đồn Biên phòng Châu Khê khám, kiểm tra sức khỏe cho người dân vùng biên. Ảnh: CSCC.
Châu Khê là xã có địa bàn rộng, địa hình núi rừng hiểm trở, dân cư phân tán. Với người già hay những hộ khó khăn ở bản xa, một lần đi khám bệnh đôi khi mất trọn ngày, chưa kể tiền đi lại và phải có người thân đi cùng. Vì thế, mỗi khi cán bộ quân y xuống bản, bà con có thêm một nơi để hỏi bệnh, kiểm tra sức khỏe và xử lý những vấn đề thông thường ngay tại nơi mình sinh sống.
Đồn Biên phòng Châu Khê không chờ người dân tìm đến mà chủ động đưa cán bộ quân y xuống cơ sở. Trong những lần thực hiện công tác dân vận, cán bộ, chiến sĩ kết hợp nắm tình hình đời sống với khám bệnh, cấp thuốc và hướng dẫn người dân phòng bệnh. Những người già, người neo đơn hoặc người bệnh khó đi lại được cán bộ quân y đến tận nhà thăm hỏi, hỗ trợ.
Thiếu tá Đặng Văn Tuyến, cán bộ quân y Đồn Biên phòng Châu Khê, cho biết địa bàn rộng, các bản cách xa nhau nên muốn chăm sóc sức khỏe cho người dân, cán bộ quân y phải chủ động xuống cơ sở. Qua mỗi lần thăm khám, cán bộ quân y nắm được những bệnh thường gặp, hướng dẫn người dân cách phòng tránh và sử dụng thuốc an toàn. Với những trường hợp vượt quá khả năng, người bệnh được tư vấn đến cơ sở y tế tuyến trên.
Người dân xã Châu Khê được cán bộ quân y tư vấn, hướng dẫn sử dụng thuốc. Ảnh: CSCC.
Theo lực lượng quân y, người dân vùng biên thường mắc các bệnh về đường hô hấp, tiêu hóa, cơ xương khớp, huyết áp và một số bệnh phát sinh theo mùa. Điều khiến cán bộ quân y lưu ý là thói quen tự điều trị vẫn còn ở một bộ phận người dân. Vì vậy, mỗi lần khám bệnh cũng là dịp để họ hướng dẫn bà con vệ sinh nhà ở, nguồn nước, ăn chín uống sôi, phòng bệnh theo mùa và đi khám khi có dấu hiệu bất thường.
Ông Nguyễn Thế Mạnh, Chủ tịch UBND xã Châu Khê, cho rằng mô hình "Tủ thuốc biên cương" phù hợp với đặc điểm địa bàn, nhất là ở những bản xa trung tâm. "Bộ đội Biên phòng không chỉ làm nhiệm vụ bảo vệ đường biên, cột mốc mà còn rất sát dân. Qua những lần khám bệnh, cấp thuốc, tuyên truyền phòng bệnh, cán bộ có điều kiện gần dân, hiểu dân và kịp thời nắm bắt những vấn đề ở cơ sở", ông Mạnh nói.
Tại xã Anh Sơn, trước đây người dân ở một số bản giáp biên phải di chuyển hơn 20km đường rừng để đến trạm y tế xã. Khoảng cách khiến nhiều người ngại đi khám, nhất là khi chỉ mắc những bệnh thông thường. Từ khi "Tủ thuốc biên cương" được triển khai gần khu dân cư, người dân có thêm một địa chỉ để tìm đến khi gặp vấn đề về sức khỏe.
Tủ thuốc biên cương tại Đồn Biên phòng Châu Khê. Ảnh: Song Hoàng.
Bà Hà Thị Thương, người dân bản Vều 2, xã Anh Sơn, cho biết trước đây mỗi khi đau ốm, người dân thường cố chịu vì đường đi khám xa. "Có tủ thuốc, có các chú bộ đội hướng dẫn nên chúng tôi yên tâm hơn", bà Thương nói.
Không chỉ khám và cấp thuốc, cán bộ quân y còn tranh thủ những lần xuống bản để tuyên truyền phòng, chống dịch bệnh, vệ sinh môi trường, chăm sóc sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình.
Thêm một điểm tựa cho người dân vùng biên
Trao đổi với phóng viên, Trung tá Hà Ngọc Duy, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Châu Khê, cho biết tại địa bàn đơn vị phụ trách, các điểm chăm sóc sức khỏe của bộ đội còn là nơi cán bộ tiếp nhận thông tin về tình hình sức khỏe của người dân.
Từ những thông tin này, đơn vị phối hợp với chính quyền và ngành y tế khi cần triển khai các biện pháp phòng, chống dịch hoặc hỗ trợ người bệnh.
Cán bộ biên phòng hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cho người dân tại các bản xa trung tâm. Ảnh: CSCC.
Theo Bộ đội Biên phòng Nghệ An, mô hình "Tủ thuốc biên cương" được triển khai tại nhiều địa bàn biên giới khó khăn. Có thời điểm toàn tỉnh duy trì 8 tủ thuốc, trong đó 6 tủ đặt tại các trạm xá quân dân y và 2 tủ tại các tổ công tác của Đồn Biên phòng Phúc Sơn và Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn.
Thời gian tới, đơn vị tiếp tục rà soát những địa bàn còn khó khăn và vận động các tổ chức, cá nhân, nhà hảo tâm hỗ trợ thuốc, vật chất để mở rộng mô hình đến nơi có nhu cầu. Một tủ thuốc có thể giúp người dân xử lý những vấn đề sức khỏe ban đầu, nhưng không thể thay thế cơ sở khám chữa bệnh chuyên môn.
Từ thực tế triển khai, các địa phương cho rằng, mô hình này cần được kết nối chặt chẽ hơn với hệ thống y tế cơ sở, nhất là trong việc chuyển tuyến và theo dõi những trường hợp cần điều trị chuyên sâu.
Đại tá Trần Quang Trung, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Nghệ An, cho biết thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục rà soát những địa bàn còn khó khăn, đồng thời vận động các tổ chức, cá nhân, nhà hảo tâm hỗ trợ thuốc và vật chất để đưa mô hình đến thêm nhiều nơi có nhu cầu.
Từ thực tế ở cơ sở, các địa phương cho rằng "Tủ thuốc biên cương" sẽ phát huy hiệu quả hơn nếu được kết nối chặt chẽ với hệ thống y tế địa phương. Những tủ thuốc giúp bà con xử lý các vấn đề sức khỏe ban đầu, nhưng với những trường hợp cần thăm khám, điều trị chuyên sâu, người bệnh vẫn cần được chuyển đến cơ sở y tế phù hợp.
Theo ông Nguyễn Công Thắng, Chủ tịch UBND xã Anh Sơn, "Tủ thuốc biên cương" đã giúp người dân giải quyết nhu cầu khám bệnh ban đầu, song về lâu dài cần có cơ chế phù hợp để phát triển mô hình trạm quân dân y. "Quan trọng là làm sao để người dân được khám, chữa bệnh thuận lợi ngay tại địa bàn và được hưởng đầy đủ các quyền lợi bảo hiểm y tế", ông Thắng nói.
Với những người ở các bản cách xa cơ sở y tế hàng chục cây số đường rừng, có một nơi để đo huyết áp, hỏi bệnh hay nhận vài viên thuốc đúng lúc đã là điều đáng quý. Quan trọng hơn, cán bộ quân y còn nhắc bà con khi nào có thể theo dõi tại nhà, khi nào cần đến bệnh viện, tránh để bệnh nhẹ thành nặng.Blouse
Blouse trắng giữa đại ngàn biên cương. Ảnh: Từ Thành.
Ở vùng biên, người lính đến với dân không chỉ bằng những chuyến tuần tra đường biên, giữ mốc. Có khi đó là một túi thuốc mang xuống bản, một lần ghé thăm người già, một buổi ngồi nghe bà con kể chuyện đau ốm. Những việc nhỏ ấy, làm đều đặn, khiến khoảng cách giữa người dân với người lính cũng gần lại.
