... Người đi trước hồi hộp chờ đợi buổi biểu diễn với phong cách mới, thế hệ khán giả trẻ thì hoan hỉ đón chờ buổi công diễn vở kịch Blog Opera từng ngày. Giới trẻ phần lớn ngạc nhiên khi thấy những "lát cắt" của đời sống hiện đại lần đầu tiên được sân khấu hóa bằng thể loại nghệ thuật bác học như opera. Họ tự hào khi văn hoá Việt được giao lưu với thể loại nghệ thuật uyên bác, đồng thời cũng mở ra bước đi mới cho nghệ thuật opera ở Việt Nam...
 Cảnh trong vở Giấc mơ và hiện thực. |
Thuật ngữ Blog Opera - một hình thức kết hợp giữa nhạc kịch opera với blog - nhật ký online của cư dân mạng chỉ mới được biết đến trên thế giới mấy năm trở lại đây. Châu Âu - nơi sản sinh ra nghệ thuật opera cũng là nơi xuất hiện thuật ngữ Blog Opera đầu tiên. Nhiều loại hình giải trí hướng tới đối tượng khán giả, chủ yếu là thế hệ trẻ cho nên sự thất sủng của opera vào những năm 80 của thế kỷ trước khó có thể tránh khỏi. Blog Opera ra đời như một sự cứu cánh kịp thời. Dù vậy, nó thực sự mới bắt đầu thử nghiệm thành công ở Thuỵ Điển.
Thuật ngữ Blog Opera mới loáng thoáng đưa tin trên báo, search (tìm kiếm) được một vài tin trên thanh công cụ tìm kiếm Google. Cái tên Blog Opera vẫn còn là sự lạ lẫm đối với nhiều khán giả Việt Nam. Dự án Blog Opera "Giấc mơ và hiện thực" có ý nghĩa trong việc thắt chặt mối quan hệ ngoại giao giữa hai nước Việt Nam - Thuỵ Điển. Khi bắt đầu dự án, nhiều tranh luận đã được đặt ra bởi chúng ta chưa có ai từng viết kịch bản cho Blog Opera, đó cũng là một khó khăn đặt ra đối với đạo diễn người Thuỵ Điển. Vấn đề kịch bản là chủ đề được tranh bàn nhiều lần, kịch bản sau đó đã được nhà văn Nguyễn Thị Thu Huệ và Phan Triều Hải cố gắng viết kịch bản sân khấu thành kịch bản lời hát rồi kết hợp giai điệu để có thể diễn trên sân khấu. Đạo diễn tài ba người Thuỵ Điển - bà Helena cũng từng ngày tìm hiểu văn hoá Việt Nam để thực hiện xây dựng không gian buổi diễn sao cho khung cảnh hội làng đúng với phong cách dân gian của làng quê Việt.
Mục đích chính của vở kịch là muốn mang nghệ thuật opera hàn lâm đến với công chúng, nhất là giới trẻ Việt Nam khi kết hợp với thể loại kịch lấy chất liệu nội dung từ blog của giới trẻ. Điều khiến Ban tổ chức lo lắng nhất chính là sự ủng hộ của khán giả. Mặt khác, thế hệ đi trước có "chấp nhận" hình thức cách tân của nghệ thuật opera này hay không cũng là vấn đề được Ban tổ chức dự án cân nhắc. Lâu nay, khán giả trẻ vốn ít "mặn mà" với các thể loại sân khấu, trong khi nghệ thuật opera đòi hỏi người xem phải có hiểu biết, cảm thụ về âm nhạc, có đam mê thưởng thức nghệ thuật...
Cuộc thi "100 chữ gói trọn ước mơ" mang chủ đề "Ước mơ và hiện thực" trên báo điện tử Vietnamnet với ý tưởng khơi nguồn cho vở diễn đã mở ra những điều lý thú cho hàng triệu khán giả qua các bài viết ngắn không quá 100 từ như những dòng nhật ký thường nhật. Các blogger chia sẻ tâm tư, ý tưởng mới hình thành về vấn đề của đời sống hàng ngày, những giấc mơ, ước vọng về ngày mai. Biết bao thông điệp một lần nữa được cháy lên qua những vai diễn sâu sắc, có hồn, những cái nhìn biết rung động và cả những cảm xúc tưởng như rất nhỏ trong cuộc sống được dệt lại thành "tấm chăn hoa" ấm áp, sinh động, lãng mạn của tuổi trẻ.
 Những hình ảnh làng quê Việt Nam được tái hiện trong vở Blog Opera “Giấc mơ và hiện thực”. |
Vở Blog Opera "Giấc mơ và hiện thực" hoàn thiện và chính thức công diễn tại Nhà hát lớn Hà Nội vào ngày 24 - 25/05/2009. Những thành công ban đầu của vở kịch đã làm ấm lòng những người tham gia dự án. Nội dung chính của vở kịch là cuộc hành trình theo đuổi những ước mơ, hoài bão của các bạn trẻ xoay quanh 4 nhân vật chính An, Loan, Hưng, Thanh. Họ có mơ ước, dám nghĩ và cả dám làm khi quyết định tách ra khỏi gia đình, tự bản thân đi tìm con đường lý tưởng của cuộc đời mình. Những nỗ lực của Hưng - người không may mắc bệnh hiểm nghèo nhưng vẫn từng ngày tập và động viên ban nhạc của mình tham gia vào hội làng. Chính niềm mong ước đau đáu của một người sắp ra đi như Hưng muốn trở về với quê hương, với gia đình đã giúp mọi người ý thức về mái ấm gia đình trong đó có các bạn anh, những người như: An, Loan, Thanh.
Chủ đề của vở kịch không hẳn mới và chúng ta hiếm gặp nhưng cái làm nên sự khác biệt chính là sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật opera với không khí hội làng truyền thống Việt Nam, một sự ăn khớp hài hòa có thể xem là có một không hai. "Giấc mơ và hiện thực" hòa quyện giữa nhiều phong cách của các nhạc cụ truyền thống và hiện đại. Âm nhạc chính được sử dụng là pop, âm nhạc cổ điển được sử dụng cho các màn có vũ đạo và múa. Ấn tượng và mang nhiều ngạc nhiên nhất đến cho khán giả khi đạo diễn Helena khéo léo lồng ghép những sắc màu văn hóa Việt Nam vào vở Blog Opera. Các loại nhạc cụ dân tộc được sử dụng trong màn 3 là: đàn nguyệt, bộ gõ dân tộc, nhị... tạo nên sự gần gũi, thân quen cho khán giả Việt Nam. Sự tinh tế của đạo diễn ở đây chính là ý tưởng sử dụng không gian lễ hội làng quê - tiêu biểu cho văn hóa làng Bắc Bộ Việt Nam. Sáng tạo này đã làm cho vở Blog Opera thêm "mềm mại", khán giả thêm hào hứng đón nhận những cảm xúc mới và tìm thấy những ấn tượng riêng có của Blog Opera.
Tính nhân văn sâu sắc của vở kịch tạo nên dư âm mạnh mẽ trong lòng khán giả. Các bạn trẻ đã vượt lên chính mình trong bất cứ hoàn cảnh khó khăn nào. Mọi chông gai, thử thách, thậm chí cả những bi kịch giúp các bạn trẻ thêm trưởng thành. Họ nhận ra: sống phải có mơ ước, mơ ước sẽ chắp cánh cho hiện thực thêm ý nghĩa. NSND. Phạm Anh Phương bộc bạch: "Có thể nói cả cuộc đời tôi sẽ gắn liền với nghệ thuật, nên giấc mơ của tôi, có chăng sẽ là giấc mơ cho sự thăng hoa của nghệ thuật opera ở Việt Nam. Nhưng đó phải là sự thăng hoa nghệ thuật thật sự đóng góp cho lợi ích cộng đồng... Vở Blog Opera "Giấc mơ và hiện thực" cũng như cuộc thi trên trang web Blog Opera chỉ là một hoạt động nhỏ trong tổng thể chương trình hợp tác này. Thông qua chương trình, chúng tôi muốn "xóa đói giảm nghèo bằng văn hóa...".
Thanh Mai