Bình Minh mùa biển động

Xã hội
Ðã nhiều năm sau khi cơn bão Chanchu hủy hoại vùng đất này gần như thành bình địa, nhưng vì cuộc sống mưu sinh, người dân làng chài nơi xã biển Bình Minh (Thăng Bình, Quảng Nam) vẫn cần cù bám biển,

(SKDS) - Ðã nhiều năm sau khi cơn bão Chanchu hủy hoại vùng đất này gần như thành bình địa, nhưng vì cuộc sống mưu sinh, người dân làng chài nơi xã biển Bình Minh (Thăng Bình, Quảng Nam) vẫn cần cù bám biển, sống với biển và vươn lên cùng biển. Một ngày giữa mùa đông, chúng tôi về lại làng chài ven biển Bình Minh để tìm hiểu cuộc sống của người dân mùa bão nổi.

Ra khơi trong những ám ảnh

Ở làng chài này, cứ đến mùa mưa, ngư dân chỉ mong sao cho đủ cái ăn trong mùa biển động là mừng. Ðó là những tâm sự buồn rất thật của những ngư dân ở xã Bình Minh (Thăng Bình, Quảng Nam). Nhưng có lẽ điều đó không chỉ đúng với ngư dân ở đây mà hầu như nơi nào trong tỉnh, hay những thôn chài dọc dải đất hình chữ S với hơn 11.409,1km đường bờ biển cũng thế, cuộc mưu sinh của ngư dân vùng biển vào mùa bão nổi cũng lắm nỗi nhọc nhằn.

Bình Minh mùa biển động 1
 Ngư dân Hồ Văn Đặng vẫn ra biển để mưu sinh.

Đã 6 năm trôi qua kể từ ngày cơn bão kinh hoàng đổ ập vào làng chài Hà Bình nhỏ bé này. Đến nay những nóc nhà ấy vẫn còn tạm bợ như sau khi bão vừa tan mặc dù đã có rất nhiều sự giúp đỡ ổn định của Đảng và Nhà nước. Những ngày này, tại Quảng Nam có mưa to đến rất to, những cột sóng liên tục ập vào bờ như muốn nuốt chửng làng chài nhỏ bé nghèo khó này. Nhưng ngư dân vẫn ra biển. Không đi đánh bắt xa được thì họ làm nghề lộng gần bờ để kiếm cái ăn qua ngày.

Trên bãi biển thôn Hà Bình, trong mưa lất phất bay, chúng tôi vẫn thấy có rất nhiều ngư dân mặc áo mưa, cặm cụi kéo và thả lưới. Một ngư dân ngước mắt nhìn trời, tay vẫn thoăn thoắt gỡ những mảnh lưới dưới lòng thuyền, nói: "Chúng tôi tranh thủ lúc biển động không ra khơi được sửa lại thuyền, đợi "ổng" yên yên rồi lựa mà đi biển vài chuyến, kiếm chút cá đổi gạo ăn chứ không thì cả gia đình nhịn đói!". Giữa cơn mưa dầm, người thì có manh áo mưa đã rách tướp tơ, người thì mình trần gồng lên trước những con gió biển lạnh ngắt thổi ràn rạt vào bờ.

Hai cha con ông Dương Văn Thịnh (tổ 3 thôn Hà Bình) mình trần gỡ cá sau chuyến thả lưới vừa lên cười ngượng: "Mùa này không đi biển được vì sóng lớn, lại có bão bất ngờ ngoài biển. Ra biển mùa này chỉ có nước làm bạn với Hà Bá thôi! Các thuyền đều nằm bờ hết không phải vì trúng cá mà vì sợ bão đó. Mới chỉ có hơn nửa tháng mà tin bão vào miền Trung hai lần, không ai dám đi hết! Nghe đài dự báo thời tiết năm nay biểu bão biển gớm quá! Chúng tôi đâu dám mạo hiểm mạng sống của mình được!".
 
Ông Thịnh và hai người con trai có một chiếc thuyền lớn, nhưng neo tại cảng Cửa Đại để sửa chữa, chờ lúc biển lặng thì đi vươn khơi. Còn những khi trời bão gió thế này thì lấy thuyền thúng ra thả lưới ven bờ kiếm tiền mua gạo ăn qua ngày. Nhìn những con cua, con cá, con tôm lác đác vướng trong lưới, ông Thịnh bảo: "Gỡ hết chừng này chắc được khoảng 40 ngàn đồng. Nhưng thôi, có còn hơn không chú ạ! Không làm thì không có gì ăn đâu!".

Phía bên cạnh, ông Hồ Văn Đặng cũng nói chắc nịch: "Cứ nghe dự báo thời tiết cấp 7 trở lên là chúng tôi nằm nhà vì sợ. Năm nớ bão vô (bão Chanchu năm 2006 - PV) nhiều ngư dân chúng tôi đã bỏ mạng rồi đấy. Giờ biển động không ai dám đi nữa vì ám ảnh cơn bão đó. Nhưng chỉ cần biển không động là vọt ra ghe cùng bạn chài ra khơi ngay tức khắc. Nếu mùa nắng bình thường thì đi xa vài trăm hải lý, lênh đênh trên biển chừng một tháng mới trở về. Nhưng vào mùa biển động như thế này, tàu đi xa nhất cũng chỉ trên chục hải lý trở lại và chỉ trong ngày là phải trở về, nếu không thì coi như mất xác rồi!".

Những ngày tháng 9, tháng 10 vừa qua, liên tục những cơn bão số 6, số 7, số 8 và cả những trận áp thấp nhiệt đới kéo qua khúc ruột miền Trung này khiến biển khơi suốt một dải bị động, sóng dữ dội, ngư dân các làng chài ven biển Bình Minh cũng như các làng chài dọc biển miền Trung cứ phải gác mái chèo nằm chờ. Nhưng trong cơn mưa của biển, chúng tôi vẫn thấy có những người liều mình đi biển kiếm cái ăn, để lại nỗi lo cho gia đình ở phía làng xa.

Long đong trong gió biển mưu sinh

Khi những chiếc thuyền có công suất lớn đang gác mũi trên bờ trong mưa dầm phơ phất. Đứng lẫn trong những con tàu, bên những chiếc thuyền thúng vẫn có những người đàn ông của thôn Hà Bình với nước da đen, nặng nhọc mùi của biển. Họ đang hí húi sơn sửa lại thuyền cá của mình, hay kéo những chiếc thuyền lên cao hơn sợ sóng to có thể đánh dạt mất phương tiện làm ăn của cả gia đình.

Sóng biển dữ dội không thể ra khơi, nhưng lác đác trên bãi biển dài của xã Bình Minh vẫn có những chị, những mẹ ngong ngóng nhìn ra phía biển, để chờ những chiếc thuyền lẻ loi liều lĩnh trở về. Bà Đỗ Thị Thanh (mất chồng trong bão Chanchu) nói với chúng tôi: "Mặc dù biển động nhưng ở đây chiều chiều trên bờ biển lại có những người vợ, người mẹ đưa con đến dõi mắt ra biển ngóng chờ thuyền về". Chồng bà Thanh mất sớm, đứa con trai duy nhất học chưa hết lớp 10, phải nghỉ học để đi biển, công việc của bà Thanh là chờ đợi, bán những gì con đánh bắt được và vá lưới.

Bình Minh mùa biển động 2
 Mùa biển động, vì cơm áo hàng ngày, ngư dân vẫn ra biển.

Trong mưa trên bãi biển lạnh, ông Nguyễn Văn Tẩm dù tuổi đã gần sáu mươi, nhưng bất kể ngày biển yên hay biển động ông đều ra biển để kéo lưới. Tấm áo mưa bay phần phật trong gió không đủ che những cơn gió biển thổi thông thốc mang theo hơi lạnh từ đại dương. Mỗi chiều như thế ông kéo được chừng 4 - 6kg cá nhỏ, mang lên bờ bán lại được chừng hơn 20.000đ chỉ vừa đủ tiền mua gạo. "Không kéo lưới thì biết lấy chi ăn hả chú?!" - ông Tẩm nói khi vẫn đang gồng mình kéo lưới trong biển chiều đơn độc lạnh buốt.

Trên xóm chài lặng lẽ nằm quay mặt ra phía biển đón gió, một số ngư dân tranh thủ những ngày nghỉ vá lại lưới. Thông thường khi trời êm, cứ tầm 3 giờ sáng, hàng chục chiếc thuyền thúng vượt sóng để kiếm sống. Đến 9 giờ sáng, họ quay vào bờ bán thành quả đánh bắt được rồi lại ra khơi tiếp. Trẻ con làng chài rủ nhau đi nhặt ốc, cá bị sóng đánh dạt vào ghềnh đá bãi biển để làm thức ăn cho cả nhà. Nhưng mùa biển động này, họ bó gối ngồi chờ, những ánh mắt đăm đắm nhìn mãi ra phía biển.
 
Đối với người dân chài, chỉ ra biển mới có tiền để sinh sống. Lão ngư Nguyễn Văn Tẩm nhìn chân trời đầy mây đen nặng nề ầng ậng nước, ngậm ngùi: "Cả đời gắn liền với biển, giàu nghèo cũng do biển. Hồi xưa chỉ cần vài lao động ra biển có thể nuôi được cả gia đình, nhưng giờ cả nhà đi biển cũng chẳng đủ ăn".
 
Cả nhà 6 miệng ăn chỉ trông vào 2 chiếc thuyền thúng. Nếu ngày nào không đi biển là ngày đó cả nhà chật vật với bữa cơm. Vậy mà đã mấy ngày rồi biển động phải nằm bờ làm anh Huỳnh Tuấn nóng ruột. Ngoài trời mây đen vần vũ, báo hiệu sắp có mưa lớn phía biển xa nhưng anh Tá vẫn quyết định ra biển. "Thôi thì vì miếng cơm cho lũ nhỏ phải lăn vào với sóng với gió chứ biết răng chừ! Đêm nay tôi đi gần thôi, được chừng mô hay chừng nớ chứ ngồi nhà hoài ruột nóng lắm!", anh Tá chia sẻ.
 
Dẫu đang mùa biển động, nhưng nỗi lo cơm áo vẫn hối thúc không ít ngư dân của các làng chài ven biển Bình Minh phải chấp nhận đối mặt với sóng to, gió lớn, ngày đêm bám biển mưu sinh. Cũng bởi, nếu cho thuyền nằm bờ thì chỉ có đói! Tuy nhiên do thời tiết bất lợi, hầu hết ngư dân chỉ dám đánh bắt gần bờ nên sản lượng đạt thấp, cuộc sống của ngư dân gặp không ít khó khăn.
 
Khi chúng tôi lên làng chài, mấy ngư dân gặp lúc ấy đang ngồi bên chai rượu gạo đã gần cạn, mồi nhậu chỉ là mấy con cá trích nhỏ bằng hai ngón tay mới bắt được vừa xong, bởi những phần ngon nhất đã để dành bán lấy tiền. Ánh mắt người nào cũng ngóng mãi về phía biển khơi. Thôi thì, đời người đi biển có lắm nỗi buồn vui, cứ trôi theo ngày tháng và cứ mãi đăm chiêu như thế. Họ sống thác với biển, có những buồn vui với biển, trách giận biển nhưng rồi lại ra biển và theo biển như điều không thể khác.
 
Một ngư dân nhấp một ngụm rượu đắng chát, buông một câu: "Năm nay kiếm ăn kém hơn các năm, mà mùa mưa này lại càng khó hơn nữa. Mấy năm trở lại đây, tổn phí tàu ghe, xăng dầu lên cao quá, nên thu nhập cũng thấp hơn. Trước đây tụi mình còn đánh bắt ven bờ được trong mùa biển động, còn mùa mưa năm nay thì không thể. Mấy năm trước, có người chỉ một mùa cũng kiếm được tròm trèm mấy trăm triệu, sắm được tàu nho nhỏ để đi biển mùa mưa. Nhưng năm nay thì...", anh bỏ lửng câu nói đầy tiếc nuối rồi nhìn ra phía làn bụi sóng trắng mờ mờ do biển thổi vào, cuốn những bụi cát lăn tăn trên bờ nghe lành lạnh. Mùa này biển động, làng chài buồn tênh...

Bài và ảnh: Gia Ly


Ý kiến của bạn