Luật pháp phải được thượng tôn bất kể vị thế giữa người vi phạm và bị xâm phạm là tiêu chí của một đất nước văn minh. Gần đây, chuyện hai cảnh sát trại giam đánh phạm nhân ở Khánh Hòa bị bắt giam lập tức đã thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật nước ta.
Chuyện cảnh sát làm sai bị xử lý từ việc hạ bậc đến đuổi ra khỏi ngành, thậm chí bị truy tố đã có nhưng trong vụ trên, quan hệ của người bị xâm phạm và kẻ vi phạm là quan hệ phạm nhân – quản giáo, nghĩa là quan hệ hoàn toàn phụ thuộc. Thế nhưng, khi vụ việc xảy ra, đích thân đồng chí Trung tướng Tổng cục trưởng Tổng cục 8 Bộ Công an đi ngay vào Khánh Hòa trong chuyến bay đêm để xem xét và xử lý tại chỗ. Đấy là trách nhiệm và cũng là thái độ tích cực của lãnh đạo trước hiện tượng những quy định của pháp luật bị vi phạm.
Ở Cần Thơ, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ ra quyết định phê duyệt phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng nhưng không hỗ trợ, bồi thường cho ông Lâm Văn Sáu là nông dân đang canh tác trên 2.200m2 đất nông nghiệp đã bị ông kiện ra tòa. Chuyện một nông dân kiện một Chủ tịch thành phố lớn như Cần Thơ trong quan hệ quá chênh lệch về vị thế, sự hiểu biết, quan hệ thế nhưng tòa đã xử người nông dân thắng kiện và tuyên hủy một phần quyết định của Chủ tịch TP do không bồi thường, hỗ trợ người nông dân khi thu hồi đất. Vấn đề không hẳn chỉ là 2.200m2 đất nông nghiệp và ai thắng ai thua mà trong việc này, phần thắng thuộc về công lý, sự thật. Không chỉ ông Lâm Văn Sáu lấy lại được quyền lợi của mình liên quan đến số đất nông nghiệp trên mà lớn hơn tất cả là người dân lấy được niềm tin khi sự thật được bảo vệ, công lý được thực thi.
Chuyện người phạm tội phải bị luật pháp xử lý, thụ án trong trại giam là một việc và việc thực thi luật pháp trong trại giam lại là việc khác. Lãnh đạo Tổng cục 8 đã xử lý kịp thời, minh bạch, bắt kẻ trông coi phạm nhân (lại vi phạm luật) quy án cũng tạo được niềm tin trong dân về luật pháp của ta khi người lầm lỗi cũng được tôn trọng để giúp họ cải tạo tốt.
Vụ nông dân kiện chủ tịch thành phố và thắng kiện không còn là chuyện của một cá nhân với người đại diện chính quyền một thành phố mà là chuyện “luật pháp bất vị thân”, thượng tôn pháp luật có thể trở thành bài học cho nhiều địa phương khác. Khi người chấp pháp công minh thì sự tùy tiện của người có quyền sẽ bớt đi và lòng dân được yên. Lòng dân yên sẽ không có những vụ kiện vượt cấp, đông người, kéo dài. Một thắc mắc, khiếu kiện được giải quyết công tâm, theo đúng luật ngay từ lúc đầu sẽ tránh được rất nhiều hậu quả. Trước hết là dân và cả các cấp giải quyết đều không mệt, không tốn kém. Quan trọng hơn cả là sự ổn định xã hội bởi suy cho cùng, không một ai trong xã hội kể cả dân hay lãnh đạo lại thích dính vào kiện tụng ngoài việc muốn yên ổn làm ăn để phát triển. Tất nhiên, cuộc sống không tránh khỏi những va chạm, mâu thuẫn, xung đột lợi ích giữa cá nhân với cá nhân, giữa nhóm người này với nhóm người kia và chỉ có thể cởi bỏ mâu thuẫn, xung đột bằng pháp luật với sự công tâm của người chấp pháp.
Nghe người có trách nhiệm nhưng lắng nghe dân cũng cần thiết không kém bởi lãnh đạo thì cũng là dân và mọi công dân đều phải được bình đẳng trước pháp luật. Đó cũng là tính ưu việt của xã hội ta có được từ máu xương hàng triệu người đã ngã xuống mới giành được.
LƯU THỦY