Biếu quà Tết nhà nội – nhà ngoại vì sao gây ra những áp lực tâm lý?
Chia sẻ với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, Thạc sĩ tâm lý Vũ Thu Hà - Viện Nghiên cứu Đào tạo và Can thiệp tâm lý Việt Nam (VPIT) cho rằng, áp lực biếu quà Tết bắt nguồn từ sự giao thoa giữa truyền thống và bối cảnh sống hiện đại.
"Ngày xưa, việc biếu Tết đơn giản hơn, chủ yếu mang ý nghĩa tình cảm. Còn hiện nay, khi đời sống vật chất, mạng xã hội và sự so sánh vô hình ngày càng lớn, quà Tết dễ bị gán thêm nhiều ý nghĩa ngầm", bà Hà phân tích.
Theo Thạc sĩ tâm lý Vũ Thu Hà, đối với nhiều cặp vợ chồng trẻ, đặc biệt là những gia đình mới lập nghiệp, thu nhập còn hạn chế, việc phải chuẩn bị quà cáp cho hai bên nội – ngoại trong cùng một thời điểm khiến áp lực tài chính tăng cao. Không ít người rơi vào trạng thái lo lắng, căng thẳng vì sợ "làm phật ý" bên này nếu bên kia được biếu nhiều hơn.
Ảnh minh họa
Một nguyên nhân phổ biến khác khiến các cặp vợ chồng dễ so sánh là tâm lý sợ bị đánh giá. Nhiều người không so đo vì bản thân, mà lo rằng bố mẹ hai bên sẽ nhìn vào giá trị quà Tết để đánh giá sự quan tâm, thậm chí là vị thế của con dâu, con rể.
Bên cạnh đó, ký ức gia đình và trải nghiệm cá nhân cũng ảnh hưởng lớn. Ví dụ như một người từng chứng kiến cha mẹ mình thiệt thòi trong những dịp lễ Tết trước đây, họ có xu hướng muốn bù đắp, từ đó dễ nảy sinh so sánh khi biếu quà cho hai gia đình. Khi không được chia sẻ và thống nhất từ đầu, những so đo nhỏ nhặt có thể tích tụ thành mâu thuẫn vợ chồng.
Biếu quà Tết cần rõ ràng để tránh tổn thương
Từ góc độ tâm lý gia đình, Thạc sĩ tâm lý Vũ Thu Hà nhấn mạnh, một nguyên tắc quan trọng nhưng thường bị bỏ qua, đó là biếu bố mẹ và góp Tết cần được phân định rạch ròi, không lẫn lộn.
"Biếu quà Tết cho bố mẹ là sự hiếu kính, mang tính tình cảm cá nhân của con cái. Còn góp Tết là trách nhiệm chung của gia đình nhỏ, gắn với việc ăn Tết ở đâu thì góp Tết ở đó. Nếu hai khoản này bị nhập nhằng, rất dễ gây hiểu lầm và cảm giác bất công", bà phân tích.
Theo chuyên gia, các cặp vợ chồng nên thống nhất rõ ràng, quà biếu bố mẹ hai bên có thể tương đương về giá trị hoặc phù hợp với điều kiện kinh tế; còn khoản góp Tết nên linh hoạt, tùy theo nơi tổ chức và khả năng thực tế, không nên áp đặt cứng nhắc.
Việc biếu quà Tết nhà nội - nhà ngoại có thể vô tình dẫn đến mâu thuẫn vợ chồng. Ảnh minh họa
Thạc sĩ tâm lý Vũ Thu Hà cũng cho rằng, để giảm áp lực tâm lý dịp Tết thì không chỉ con cái, mà thái độ của cha mẹ hai bên cũng đóng vai trò rất quan trọng.
"Khi cha mẹ thể hiện sự thấu hiểu, không đặt nặng vật chất hay so sánh quà cáp, con cháu sẽ cảm thấy được tôn trọng và an tâm hơn rất nhiều. Chính vì thế giữa con và cha mẹ cần có sự chia sẻ, tâm sự thường xuyên, để cha mẹ có thể thấu hiểu và giúp con giảm bớt vấn đề tâm lý", Thạc sĩ tâm lý Vũ Thu Hà nói.
Thạc sĩ tâm lý Vũ Thu Hà cũng cho rằng, Tết chỉ thực sự là Tết khi mọi người đến với nhau bằng sự thoải mái, không mang theo gánh nặng nghĩa vụ. Việc cha mẹ chủ động nói lời động viên, khẳng định rằng sự hiện diện của con cháu quan trọng hơn quà Tết sẽ giúp không khí gia đình trở nên ấm áp, nhẹ nhàng hơn.
"Tết không phải là phép thử của lòng hiếu thảo qua giá trị quà biếu. Khi các gia đình biết đặt sự thấu hiểu, rõ ràng và sẻ chia lên trên những so đo hình thức, Tết sẽ trở lại đúng nghĩa – một dịp sum vầy, an vui cho cả nhà nội lẫn nhà ngoại", Thạc sĩ tâm lý Vũ Thu Hà nhấn mạnh.
