Hạ canxi máu do đâu?
Hạ canxi máu có thể do các nguyên nhân:
- Thiếu hụt magnesium
- Giảm protein máu
- Viêm tụy
- Sốc nhiễm khuẩn
- Tăng phosphat máu.
- Cơ thể thiếu vitamin D.
- Suy tuyến cận giáp.
- Thiếu magnesi.
- Các bệnh lý tại thận.
- Ruột không hấp thu được canxi.
- Lượng phosphate trong máu cao: nhiều lọai thức uống coca chứa một lượng lớn phosphate, uống quá nhiều các loại thức uống này sẽ làm tăng lượng phosphate và giảm canxi trong máu.
- Một số nguyên nhân khác: Tăng lắng canxi ngoài lòng mạch, tăng lắng phản ứng chelat lòng mạch, nhiễm trùng huyết, tăng phospho máu, tăng tiết calcitonin,..
Hạ canxi máu là một tình trạng thiếu canxi cấp tính nguy hiểm, bệnh nhân cần được sơ cứu và bổ sung canxi ngay lập tức. Ảnh MH
Biểu hiện thường gặp khi bị hạ canxi máu ở trẻ em và người lớn
Biểu hiện ở trẻ em:
- Kích thích hoặc ngủ gà, chậm chạp.
- Bỏ bú, chán ăn.
- Tăng phản xạ gân xương
- Co rút cơ
- Co giật, run.
Biểu hiện ở người lớn:
- Tăng phản xạ gân xương
- Co thắt cơ
- Chuột rút.
- Co giật.
- Rối loạn nhịp tim.
- Rối loạn cảm giác bàn tay, bàn chân.
- Đau thắt bụng.
- Trầm cảm.
- Hạ canxi máu cấp.
Trên lâm sàng, hạ canxi máu cấp thường được biểu hiện dưới dạng cơn Tenany. Các dấu hiệu đặc trưng của một cơn Tetany bao gồm: dị cảm ở môi, lưỡi, đầu chi, dấu bàn đạp (bàn chân duỗi như đạp xe), đau cơ toàn thân, co giật các cơ mặt. Cơn Tetany báo hiệu một tình trạng nặng nề của hạ canxi máu, khi nồng độ canxi máu dưới 7 (< 1.75mmol/l).
Ngoài ra, bệnh nhân có thể có các triệu chứng nguy hiểm khác như:
- Co giật.
- Bỏ bú, chán ăn ở trẻ.
- Co thắt cơ.
Khi có các biểu hiện nghiêm trọng của hạ canxi máu cấp, bệnh nhân cần được đưa ngay đến các cơ sở y tế để được điều trị kịp thời. Nếu không sẽ để lại các biến chứng nguy hiểm như chậm phát triển ở trẻ nhỏ hay loãng xương, nhuyễn xương ở người lớn.
Cách sơ cứu người bệnh hạ canxi máu
Sơ cứu đúng và sớm sẽ giúp bệnh nhân hạ canxi máu hồi phục sức khỏe, giảm nguy cơ biến chứng sức khỏe. Thực hiện sơ cứu như sau:
Đỡ người bệnh, để bệnh nhân giữ bình tĩnh, dưa vào nơi thoáng mát để nghỉ ngơi và ổn định tâm trạng.
Vỗ nhẹ vào hai bên má người bệnh để giữ cho bệnh nhân tỉnh táo, tránh ngất lịm. Nếu bệnh nhân đã ngất, cần giữ ấn huyệt nhân trung (huyệt nằm giữa mũi và miệng) để người bệnh tỉnh lại.
Bổ sung canxi cho bệnh nhân bằng dạng sủi, nên kiểm tra đồ đạc của người bệnh vì người hạ canxi thường cần bổ sung canxi hàng ngày. Pha viên canxi sủi vào cốc nước, đợi thuốc tan hết rồi đưa bệnh nhân uống, trong trường hợp xuất hiện tình trạng cứng hàm, cần dùng thìa bón vào miệng người bệnh. Nếu bệnh nhân ở tình trạng lơ mơ, vỗ vào hai bên má để người bệnh tỉnh lại và cho uống thuốc.
Nếu không được bổ sung canxi kịp thời, bệnh nhân hạ canxi máu có thể nguy hiểm đến tính mạng do cơ co thắt không được kiểm soát. Nếu người bệnh không mang theo thuốc hoặc viên uống sủi bổ sung canxi, cần liên hệ và đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Cần thông báo cho bác sĩ về tình trạng của người bệnh để chuẩn bị và bổ sung canxi sớm nhất có thể.
Với những bệnh nhân thiếu hụt canxi, nhất là người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc chế độ ăn nghèo nàn, cần điều trị bằng việc bổ sung canxi bằng thực phẩm hỗ trợ và thực phẩm tự nhiên trong chế độ ăn hàng ngày như: sữa tươi, sữa chua và các chế phẩm từ sữa khác, rau xanh có màu đậm, ngũ cốc, cá hồi, nước cam, trứng,…
Tiếp xúc với ánh sáng mặt trời (ánh sáng trước 9h sáng là tốt nhất) sẽ giúp bổ sung Vitamin D cần thiết cho cơ thể, ngăn ngừa hạ canxi máu. Các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá, thức uống có cồn sẽ cản trở cơ thể hấp thu canxi cũng cần hạn chế.
Ở những bệnh nhân bị hạ canxi tiềm tàng, bên cạnh điều trị và bổ sung canxi tích cực, nên tránh các kích thích từ bên ngoài vì có thể khởi phát cơn hạ canxi máu cấp tính rất nguy hiểm. Người thân của bệnh nhân cũng cần tìm hiểu về bệnh để sơ cứu tốt khi người bệnh có dấu hiệu hạ canxi máu, điều này rất quan trọng để phòng ngừa biến chứng, bảo vệ sức khỏe người bệnh.
