Viêm âm hộ - âm đạo là tình trạng viêm nhiễm, kích ứng xảy ra ở âm hộ (phần bên ngoài) và âm đạo (bên trong). Tình trạng này gây ra nhiều triệu chứng khó chịu như sưng, đỏ, ngứa ngáy và đau rát. Tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ viêm nhiễm, biểu hiện ở mỗi người sẽ có sự khác nhau.
Việc nhận biết sớm các dấu hiệu viêm âm đạo đóng vai trò quan trọng trong việc xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
1. Những biểu hiện viêm âm đạo có thể quan sát thấy
Khi vùng kín bị viêm, tùy từng loại nguyên nhân gây viêm mà có thể có những biểu hiện khác nhau. Đa số người bệnh nhận thấy các thay đổi có thể quan sát được như sau:
Sưng đỏ: Đây là biểu hiện rất phổ biến. Vùng da âm hộ thường đỏ ửng hơn các vùng da xung quanh, có thể sưng to và căng tức.
Tiết dịch bất thường: Sự thay đổi về màu sắc, tính chất và mùi của khí hư phản ánh các nguyên nhân gây bệnh khác nhau:- Nhiễm nấm men: Dịch tiết đặc, màu trắng đục, vón cục giống như phô mai tươi.
- Viêm âm đạo do vi khuẩn: Dịch tiết thường loãng, màu trắng xám hoặc đục, kèm mùi tanh rõ rệt.
- Nhiễm trùng roi (Trichomonas): Dịch tiết ra nhiều, có màu vàng xanh, sủi bọt nhỏ và có mùi hôi khó chịu.
Teo mô âm hộ: Trong một số trường hợp (nhất là do suy giảm nội tiết hoặc viêm mạn tính), vùng da âm hộ có thể bị teo, mỏng đi, nhợt nhạt và cửa âm đạo hẹp lại. Khi đó, da mất đi độ đàn hồi tự nhiên và rất dễ bị trầy xước, chảy máu.
2. Cảm giác khó chịu do viêm âm hộ - âm đạo gây ra
Viêm âm hộ - âm đạo gây đỏ, sưng và cảm giác ngứa ngáy khó chịu. Ảnh minh họa AI.
Bên cạnh các dấu hiệu nhìn thấy được, người bệnh thường gặp phải những cảm giác khó chịu đặc trưng:
Ngứa ngáy: Ngứa là triệu chứng nổi bật nhất, đặc biệt hay gặp trong viêm âm hộ do nhiễm nấm men. Tuy nhiên, ngứa cũng có thể xuất phát từ dị ứng tiếp xúc hoặc các loại vi khuẩn khác.
Nóng rát và châm chích: Tình trạng viêm và các vết trầy xước do gãi dễ gây ra cảm giác râm ran, nóng rát. Cảm giác này xuất hiện rõ rệt nhất khi đi tiểu và nước tiểu chạm vào vùng da đang bị tổn thương.
3. Cách chăm sóc và làm dịu triệu chứng tại nhà
Với các trường hợp nhẹ hoặc trong thời gian chờ thăm khám, chị em có thể áp dụng các bước chăm sóc đơn giản tại nhà để giảm bớt khó chịu và bảo vệ vùng da nhạy cảm này:
Vệ sinh nhẹ nhàng: Chỉ dùng nước ấm sạch để rửa nhẹ phía ngoài âm hộ, sau đó dùng khăn mềm thấm khô. Tuyệt đối không thụt rửa sâu vào trong âm đạo vì hành động này làm mất cân bằng hệ vi sinh tự nhiên.
Ngâm nước ấm: Ngâm vùng kín trong chậu nước ấm sạch (nhiệt độ vừa phải, không quá nóng) từ 10 - 15 phút mỗi ngày giúp làm dịu cảm giác đau rát. Sau khi ngâm, cần lau khô ráo hoàn toàn.
Chọn trang phục thoáng mát: Mặc đồ lót bằng chất liệu cotton mềm mại, thấm hút mồ hôi và mặc quần áo rộng rãi. Tránh mặc đồ bơi hoặc quần áo ẩm ướt trong thời gian dài.
Hạn chế hóa chất tiếp xúc: Không dùng sữa tắm tạo bọt, xà phòng có mùi thơm nồng hay dung dịch tẩy rửa mạnh cho vùng kín. Quần lót nên giặt bằng xà phòng dịu nhẹ, không chứa hương liệu và chất tạo màu.
Thói quen khi đi vệ sinh: Khi đi tiểu, nên ngồi dang rộng hai chân để tránh nước tiểu đọng lại hay tiếp xúc nhiều vào vùng da viêm. Sau khi đi vệ sinh, luôn dùng giấy mềm lau từ trước ra sau để tránh kéo vi khuẩn từ hậu môn sang âm hộ.
Các biện pháp chăm sóc tại nhà giúp hỗ trợ làm dịu triệu chứng nhưng không thay thế cho phác đồ điều trị của bác sĩ. Nếu tình trạng ngứa rát không thuyên giảm, xuất hiện vết loét hoặc khí hư bất thường, chị em cần đến cơ sở y tế chuyên khoa phụ sản để được kiểm tra và điều trị dứt điểm nguyên nhân.
