Mặc dù UBND cấp huyện không có thẩm quyền ban hành Quy chế đấu giá quyền sử dụng đất mà chỉ có quyền lập phương án bán đấu giá trên cơ sở Quy chế do Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch UBND tỉnh ban hành. Thế nhưng, UBND TP. Thanh Hóa vẫn tự ban hành Quy chế để đấu giá đất một cách trái pháp luật.
Ngày 25/6/2010, Chủ tịch UBND thành phố Thanh Hóa ra Quyết định số 2417/QĐ-UBND ban hành Quy chế đấu giá quyền sử dụng đất tại mặt bằng quy hoạch dân cư và tái định cư số 2022/UBND-QLĐT, xã Đông Hương, TP. Thanh Hóa (gọi tắt là mặt bằng (MB) 2022). Theo đó, 203 lô đất trên diện tích 17.259,4m2 đất trong MB nêu trên sẽ được Hội đồng bán đấu giá (HĐĐG) TP. Thanh Hóa tổ chức đấu giá trọn gói cho một tổ chức kinh tế.
Khi có thông báo bán hồ sơ tham gia đấu giá, rất nhiều doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh đăng ký mua hồ sơ để tham gia đấu giá công khai. Tuy nhiên, sau khi mua và nghiên cứ hồ sơ do HĐĐG của UBND TP phát hành, nhiều nhà đầu tư mới thấy quá bất bình. Bởi lẽ, việc ban hành Quy chế bán đấu giá của TP. Thanh Hóa đã loại bỏ gần hết các nhà đầu tư có năng lực, còn lại chỉ để một vài doanh nghiệp (DN) đủ "điều kiện" tham gia phiên đấu giá. Vì sao vậy? Tại điều 3 của Quy chế nêu trên quy định: Điều kiện để một tổ chức kinh tế được tham gia đấu giá là: "Doanh nghiệp đã thực hiện xây dựng nhà liền kề (hoặc liên kế) trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa". Với quy định trên thì rất nhiều nhà đầu tư, những tổng công ty, tập đoàn, DN trên toàn quốc có năng lực tài chính, kỹ thuật, kinh nghiệm và thực tế đã xây nhiều cao ốc, nhà biệt thự, khu đô thị cao cấp... sẽ bị loại hồ sơ trước khi tổ chức đấu giá, không được tham gia đấu giá chỉ vì chưa xây dựng nhà liền kề tại Thanh Hóa (!?). Trong khi đó, qua tìm hiểu thực tế của chúng tôi, thời gian qua, ở Thanh Hóa mới chỉ có 4 DN thực hiện dự án xây dựng nhà liền kề trên địa bàn tỉnh này. Trong 4 DN này có Công ty Sông Mã và ba công ty còn lại cũng là những DN đóng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.
 Bản Quy chế trái luật của UBND TP. Thanh Hóa. |
Ngoài ra, trong Quy chế trái pháp luật của UBND TP. Thanh Hóa còn có quy định mập mờ là: "Doanh nghiệp có vốn đầu tư của chủ sở hữu trong báo cáo Quyết toán năm 2009 tối thiểu là 70 tỷ đồng". Điều kiện này thực chất là vốn điều lệ của DN ghi trên Đăng ký kinh doanh của DN đó. Trên thực tế, đa số DN khi đăng ký kinh doanh năng lực tài chính của DN không thể chỉ căn cứ vào vốn điều lệ. Lẽ ra, nếu cần chứng minh năng lực tài chính của DN thì phải đưa ra điều kiện vốn chủ sở hữu mới đúng. Bởi lẽ, vốn chủ sở hữu bao gồm: vốn đầu tư của chủ sở hữu (vốn điều lệ), thặng dư vốn, vốn khác của chủ sở hữu, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối... Với cách làm nêu trên của UBND TP. Thanh Hóa, thì chỉ cần đăng ký vốn điều lệ từ 70 tỷ đồng trở lên và không cần nộp tiền cũng đáp ứng được điều kiện này. Ngược lại, nhiều DN đăng ký vốn điều lệ chưa đến 70 tỷ đồng, nhưng vốn chủ sở hữu trong DN thực có tới hàng nghìn tỷ đồng cũng bị loại hồ sơ vì không đáp ứng được điều kiện.
Ngày 28/7/2010, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Chỉ thị số 14/CT-UBND về thực hiện có hiệu quả Nghị định số 17/2010/NĐ-CP của Chính phủ, nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước về hoạt động bán đấu giá tài sản, bảo đảm bán đấu giá tài sản được công khai, minh bạch và tăng nguồn thu ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên, trả lời báo chí về vấn đề trên vào chiều 28/7, ông Lê Đình Hiến - Phó Chủ tịch UBND TP. Thanh Hoá khẳng định: "Dù biết Nghị định 17 của Chính phủ đã có hiệu lực nhưng chúng tôi vẫn quyết định bán MB 2022 không thông qua Trung tâm đấu giá, vì chưa có Thông tư hướng dẫn thi hành Nghị định này. Hơn nữa, nhiều năm nay, thành phố vẫn thực hiện theo quy chế không thấy có vấn đề gì. Việc bán MB 2022 chúng tôi cũng đã thống nhất và sẽ chọn ngày để thực hiện đấu giá".
Như vậy, rõ ràng UBND TP. Thanh Hóa biết việc tự ban hành Quy chế đấu giá quyền sử dụng đất là sai, nhưng vẫn cố tình làm (!?). Vì trước ngày 1/7/2010, việc tổ chức và ban hành các văn bản bán đấu giá quyền sử dụng đất phải tuân theo Quyết định số 216/2005/QĐ-TTg ngày 31/8/2005 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 1613/2006/QĐ-UBND ngày 8/6/2006 của UBND tỉnh Thanh Hoá về việc ban hành Quy chế bán đấu giá quyền sử dụng đất. Đồng thời, theo quy định tại Điểm c, Khoản 2, Điều 56 - Nghị định 17/2010/NĐ-CP ngày 4/3/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản, kể từ ngày 1/7/2010, bỏ Hội đồng bán đấu giá quyền sử dụng đất cấp tỉnh, cấp huyện. Chỉ có các tổ chức bán đấu giá tài sản chuyên nghiệp mới được thực hiện việc tổ chức bán đấu giá.
Thế Anh