(SKDS) – Trong khi tại các bệnh viện, việc công bố giới tính thai nhi là điều nghiêm cấm thì tại các phòng khám tư nhân, việc làm này dường như dễ dàng hơn khi bác sĩ nói miệng hoặc sử dụng một cách ví von để sản phụ dễ dàng biết giới tính con mình.
“Giống bố quá”
Cách đây không lâu, kết quả nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Phát triển xã hội tại một số tỉnh thuộc khu vực Đông Bắc, Tây Bắc và duyên hải cho thấy có tới 2/3 số phụ nữ biết giới tính của con trước khi sinh, 98% trong số đó là qua siêu âm.
Nghị định số 104/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Pháp lệnh Dân số nghiêm cấm các hành vi: thông báo cho sản phụ biết giới tính thai nhi qua bắt mạch, siêu âm; loại bỏ thai nhi vì giới tính... Tuy nhiên trên thực tế, quy định này đã bị “bỏ quên” hoặc phớt lờ thế nên việc mất cân bằng giới tính đang ngày càng trở nên trầm trọng.
Thăm dò các thai phụ thì hầu hết họ đều trả lời đã biết giới tính từ tháng thứ 3. Chị Trần Thị Thanh H. (thị trấn Châu Ổ, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi) cho biết: Tâm lý của các thai phụ khi đi khám thai, siêu âm 3D, 4D ngoài việc muốn biết tình trạng thai nhi phát triển bình thường hay dị tật, thì điều hiếu kỳ nhất với các thai phụ là muốn biết con mình là trai hay gái. Lúc mang thai đứa đầu, chị H. đi siêu âm đến 5 lần và đến lần thứ 2 (lúc thai hơn 3 tháng) bác sĩ đã nói là con trai rồi. Để lách quy định cấm, các bác sĩ không chủ động thông báo giới tính thai nhi, nhưng cũng không từ chối khi có người hỏi.
Họ thường thông báo khéo theo kiểu: “Giống mẹ”, “giống bố rồi”..., có trường hợp nói công khai giới tính. Rõ ràng với công nghệ tiên tiến như siêu âm 3D, 4D, siêu âm màu cùng với các kỹ thuật xét nghiệm, việc biết giới tính trước sinh trở nên dễ dàng, thậm chí chỉ trong vài phút. Hơn nữa, chi phí cũng không đắt đỏ nên không ít thai phụ đi siêu âm để biết giới tính con mình. Điều này cũng như “con dao hai lưỡi” vì vẫn còn tình trạng lựa chọn giới tính ở một bộ phận người dân.
Siêu âm định kỳ kiểm tra tình trạng phát triển của thai nhi. |
Khó xử lý
Bác sĩ Đồng Sỹ Quang, Trưởng phòng Nghiệp vụ y - dược, Sở Y tế Lâm Đồng cho biết, hiện toàn tỉnh có 26 cơ sở khám sản phụ khoa tư nhân quy mô khá lớn tại các huyện Đức Trọng, Di Linh và TP. Bảo Lộc của tư nhân rải rác ở các huyện, thành khác. Cùng đó, nhiều bác sĩ cũng khám thai nhi tại các phòng mạch tư. Số thai phụ đến các cơ sở này khám và tư vấn về giới tính thai nhi hằng tháng rất cao. Nắm bắt tâm lý muốn biết giới tính thai nhi, hầu hết những người hành nghề y tư nhân trong lĩnh vực phụ khoa, thai sản đều sẵn lòng cung cấp chi tiết về giới tính thai nhi.
Thực tế này, lãnh đạo ngành y tế của tỉnh và các cơ quan hữu quan đều biết nhưng rất khó khăn khi tìm phương án ngăn ngừa, xử lý. “Đây là chuyện ngành đang rất đau đầu nhưng không có bằng chứng xử lý”- ông Đồng Sỹ Quang nói. Lý do “thiếu bằng chứng” được ông Quang giải thích: Vì thông tin về giới tính thai nhi chỉ là lời nói giữa thai phụ, người nhà với y, bác sĩ hành nghề.
Không chỉ vậy, mặc dù chưa được khoa học kiểm chứng song rất nhiều hình thức hỗ trợ “có con trai” vẫn được các bà mẹ áp dụng, như nhờ tư vấn, nghiên cứu tài liệu sách báo, các trang web... Đây là những hành vi vi phạm nghiêm trọng Pháp lệnh Dân số, Nghị định 104/NĐ-CP của Chính phủ, song việc phát hiện và xử lý lại vô cùng khó khăn do thiếu chứng cứ, lực lượng thanh tra, kiểm tra mỏng, quy định về quyền hạn xử phạt còn hạn chế.
Phân tích của các chuyên gia cũng cho thấy những hậu quả xấu nếu chúng ta có thái độ bàng quan, thiếu biện pháp can thiệp kịp thời giải quyết tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Tìm kiếm các can thiệp có hiệu quả nhằm thay đổi tâm lý ưa thích con trai và giảm thiểu tình trạng lựa chọn giới tính trước sinh ở Việt Nam đang là một thách thức cần phải giải quyết.
Bài, ảnh:Phương Tùng
