Một thực tế đã, đang diễn ra trong lĩnh vực thiết kế thời trang ở ta hiện nay, nhất là với những trang phục được thiết kế dựa trên chất liệu văn hóa cổ. Hiện thực này được cho là hệ quả của việc hiểu biết văn hóa dân tộc còn hời hợt và sự hời hợt với văn hóa...
Tại cuộc thi Hoa hậu thế giới 2012 đang diễn ra ở Trung Quốc, tính tới ngày 25.7, người đẹp Hoàng My đứng thứ 10 trong TOP 25 những hoa hậu có khả năng giành vương miện. Song, dường như tin tốt lành này không gây “nóng” bằng việc bộ trang phục mang màu sắc văn hóa dân tộc mà cô mang đi để mặc khi tham gia cuộc thi lại quá “mát mẻ”. Vài ngày qua, sau khi bộ ảnh Hoàng My mặc bộ trang phục này được đưa lên một số báo mạng, nhiều bình luận rôm rả đã diễn ra, khen, lẫn chê tơi bời.
Trang phục dân tộc của Hoàng My do NTK Lê Thanh Hòa thiết kế. |
Trưa 25.7, trao đổi với chúng tôi, NTK trẻ Lê Thanh Hòa - người thiết kế trang phục cho Hoàng My dự cuộc thi trên - cho biết: “Mẫu trang phục được lựa ra từ 5-6 mẫu phác thảo, thực hiện chỉ trong hai tuần; ý tưởng của bộ trang phục dựa trên những mẫu trang phục thời Âu Lạc. Để thiết kế ra mẫu trang phục, tôi tích lũy kiến thức từ việc tìm hiểu, nghiên cứu về trang phục thời Âu Lạc (chủ yếu qua các trang mạng), tham khảo các trang phục dân tộc một số thí sinh VN đã mang đi dự thi các cuộc thi người đẹp ở nước ngoài trước đó. Bộ trang phục tôi thiết kế cho Hoàng My không phải là thứ đồ cổ trang, mô phỏng. Tôi hài lòng với kiểu dáng bộ trang phục bởi nó được thiết kế dựa trên cơ sở văn hóa truyền thống của cha ông, được biến tấu hợp tinh thần thời đại ngày nay”.
Bộ trang phục dân tộc mà Hoàng My mang đi dự cuộc thi Hoa hậu thế giới 2012 là một ví dụ trước mắt, cụ thể cho vấn đề thả nổi chuyện trang phục cho thí sinh khi dự các cuộc thi sắc đẹp quốc tế. Lâu nay, sau khi được mời, tuyển chọn, hay thậm chí cả “tự đi”, phần lớn các thí sinh của chúng ta đều tất tả tự lo trang phục, tự tìm NTK, cùng họ bàn bạc ý tưởng. Về cơ bản, trong lĩnh vực thời trang, việc duyệt các mẫu trang phục cho các buổi biểu diễn lớn hay nhỏ trong nước và cả mang đi giao lưu trong các sự kiện văn hóa quốc tế đều được duyệt ở các cấp địa phương hay cao hơn là Bộ VHTTDL. Riêng với trang phục của thí sinh tham gia các cuộc thi sắc đẹp nước ngoài, thiếu sự thẩm định của những người giữ nhiệm vụ gọi là quản lý văn hóa.
Nói cho ngay, ở ta hiện nay chưa ai có thể hiểu một cách rành rẽ, rồi phục dựng được trang phục của người xưa cách nay vài ngàn năm. Đa phần các NTK dựa vào, nhìn vào họa tiết, hình trên trống đồng rồi biến tấu. Trong sáng tác nghệ thuật, hay đơn giản là tạo ra một sản phẩm, sự bay bổng sáng tạo nếu thành công thì được gọi là biến tấu. Nhưng mặt khác, biến tấu không thành, lệch chuẩn văn hóa, tạo sản phẩm không ra gì, thành ra biến thái.
“Có thể ghi nhận những nỗ lực của các NTK trẻ trong việc muốn khẳng định sự khác biệt, cũng như ý định lấy cảm hứng thiết kế từ văn hóa truyền thống. Nhưng có lẽ do chưa đủ trình độ, nên quả là nhiều mẫu thiết kế của họ rất khó nhận diện ở đó là văn hóa VN. Đây là hệ quả của sự hời hợt, suy nghĩ chủ quan về văn hóa” - một nhà thiết kế cao niên của làng thời trang Việt nhận xét.
Theo Lao động
