Sóng lại nổi lên trên thị trường vàng và ngoại tệ trong những ngày trung tuần tháng 5 này. Giá vàng trên thị trường đạt mức cao nhất từ trước đến nay (20,12 triệu đồng mỗi lượng - 18/5), trong khi đó căng thẳng cung cầu USD trên thị trường vẫn chưa giảm bớt khi giá mua vào và bán ra tại các ngân hàng luôn bằng nhau ở mức giá cao (17.786 VND/USD). Biến động này đang chịu những tác động từ yếu tố bên ngoài và nội tại kinh tế Việt Nam.
 Những biến động giá vàng và tỷ giá VND/USD là tâm điểm chú ý trên thị trường tài chính tiền tệ. |
Dao động giá vàng trên thị trường Việt Nam hiện đang chịu ảnh hưởng từ giá vàng thế giới. Giá vàng thế giới thời gian gần đây tăng lên (931,80 USD/ounce - 16/5) do các nhà đầu tư tăng cường mua vào đề phòng lạm phát, trong khi đó trên thị trường tiền tệ, đồng USD tiếp tục suy yếu so với hầu hết các đồng tiền khác cũng tạo điều kiện cho vàng tăng cao bởi vàng được giao dịch và định giá bằng USD. Tuy nhiên, chính những yếu tố trong nước đã đóng vai trò quyết định đến mức giá cao của vàng hiện nay: (1) Giới kinh doanh vàng trong nước thời gian gần đây đã để giá vàng ngang, thậm chí cao hơn giá thế giới quy đổi do lượng cung trong dân không còn dồi dào như trước. Trung tuần tháng 2, giá thế giới là 940USD/ounce thì giá trong nước vẫn chỉ 19,25 triệu đồng, thấp hơn so với giá quy đổi ra tiền Việt đến 800.000 đ/lượng do nguồn cung thời gian đó tăng vọt khi người dân đổ xô đi bán vàng; (2) Một nguyên nhân quan trọng khác dẫn đến mặt bằng giá cao hiện nay của vàng là đồng USD đã tăng giá trên thị trường tiền tệ (17.488 đồng/USD thời điểm tháng 2 lên 17.786 đồng/USD-15/5) càng làm đội thêm giá vàng trên thị trường Việt Nam.
Tỷ giá VND/USD đang chịu áp lực tăng giá mặc dù Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã quyết định nới biên độ tỷ giá lên /- 5% (ngày 23/3). Cung cầu ngoại tệ căng thẳng đang dẫn đến thực trạng ngân hàng thương mại tìm cách lách để bán với giá vượt trần cho phép, còn doanh nghiệp không còn lựa chọn, chấp nhận giá cao nhưng nhiều khi muốn mua cũng không được đành phải quay ra thị trường tự do để gom USD. Đáng chú ý là chính một số động thái của doanh nghiệp đã làm cho tình hình trên thị trường tiền tệ căng thẳng hơn. Các doanh nghiệp tăng cường vay VND nhưng lại dùng số tiền này để mua USD đầu cơ tích trữ để nhập khẩu máy móc nguyên vật liệu hoặc phòng ngừa rủi ro biến động tỷ giá. Hôm 14/5, trong cuộc trao đổi với báo chí về vấn đề này, Phó Thống đốc NHNN Việt Nam Nguyễn Văn Bình đã tuyên bố không thiếu ngoại tệ và cho biết đang hướng đến việc hạ lãi suất huy động đô la Mỹ nhằm giảm tình trạng mua và găm giữ ngoại tệ này, đồng thời NHNN đang tiến hành hoán đổi ngoại tệ trên quy mô lớn với các ngân hàng thương mại.
Những biến động giá vàng và nhất là tỷ giá VND/USD thời gian gần đây đang là tâm điểm chú ý trên thị trường tài chính tiền tệ hiện nay. Vấn đề tỷ giá là một trong những chủ đề được đề cập nhiều tại buổi đối thoại giữa NHNN cùng Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức hôm 16/5 nhằm tháo gỡ vướng mắc trong quan hệ giữa doanh nghiệp và ngân hàng thương mại, cho thấy tầm quan trọng của vấn đề đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, khác những lần biến động trước, lần này tâm lý của doanh nghiệp và nhất là người dân đã vững vàng hơn nhiều. Điều này hoàn toàn có cơ sở khi nhìn vào cân đối vĩ mô của cán cân thanh toán năm nay của Việt Nam vẫn đang khả quan, thậm chí còn được cải thiện hơn nhiều so với năm 2008 (xuất siêu 4 tháng đạt 801 triệu USD), chỉ số giá tiêu dùng CPI 4 tháng chỉ tăng 1,68% và theo dự báo mức lạm phát năm 2009 của ta sẽ chỉ vào khoảng 5%-6%, trong khi đó dự trữ ngoại hối của nước ta vẫn đang duy trì ở mức hơn 20 tỷ USD, đủ sức để bù đắp mọi thiếu hụt của cán cân thanh toán. Việt Nam hoàn toàn có đủ khả năng cân đối đủ ngoại tệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và những biến động mang tính cục bộ trên thị trường tiền tệ hiện nay vẫn đang trong tầm kiểm soát của các cơ quan chức năng.
Lê Ninh