Bí tiểu ở người cao tuổi chữa thế nào?

Bí tiểu ở người cao tuổi nguy hiểm thế nào?

SKĐS - Khi bị bí tiểu, người bệnh có cảm giác đau, phải rặn khi đi tiểu, bị tức bụng và đôi khi xuất hiện cơn cơ thắt. Bí tiểu có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, cả nam và nữ nhưng phổ biến hơn ở người lớn tuổi, nhất là nam giới.

Bí tiểu là tình trạng người bệnh không thể tự làm rỗng bàng quang hoặc bàng quang không được làm rỗng hoàn toàn sau khi đi tiểu. Đây là vấn đề thường gặp ở người cao tuổi, đặc biệt ở nam giới bị phì đại tuyến tiền liệt, người mắc các bệnh lý thần kinh, nhiễm khuẩn đường tiết niệu hoặc đang sử dụng một số loại thuốc.

Bí tiểu có thể xảy ra đột ngột, được gọi là bí tiểu cấp tính, hoặc diễn tiến từ từ và kéo dài, được gọi là bí tiểu mạn tính. Mỗi trường hợp có nguyên nhân và hướng điều trị khác nhau. Việc xác định chính xác nguyên nhân đóng vai trò quan trọng, giúp người bệnh được xử trí phù hợp, đồng thời hạn chế nguy cơ tổn thương bàng quang và thận.

1. Bí tiểu cấp tính cần được xử trí khẩn cấp

Bí tiểu cấp tính là tình trạng cần được xử trí y tế khẩn cấp. Người bệnh thường xuất hiện cảm giác căng tức, đau vùng bụng dưới, buồn tiểu nhưng không thể đi tiểu hoặc chỉ tiểu được rất ít.

Mục tiêu đầu tiên của điều trị là nhanh chóng giải phóng lượng nước tiểu đang ứ đọng trong bàng quang, từ đó giảm đau, giảm áp lực trong bàng quang và hạn chế nguy cơ tổn thương đường tiết niệu, thận.

Thông thường, bác sĩ sẽ đặt ống thông tiểu qua niệu đạo để dẫn nước tiểu từ bàng quang ra ngoài. Đây là một ống mỏng, mềm và linh hoạt, được đưa qua niệu đạo vào bàng quang trong điều kiện vô khuẩn.

Trong một số trường hợp, việc đặt ống thông qua niệu đạo không thực hiện được hoặc không phù hợp, bác sĩ có thể lựa chọn phương pháp dẫn lưu nước tiểu khác, chẳng hạn đặt ống thông vào bàng quang qua thành bụng.

Sau khi tình trạng bí tiểu được giải quyết, người bệnh cần tiếp tục được thăm khám để tìm nguyên nhân và điều trị nguyên nhân gây bệnh. Chỉ giải quyết tình trạng ứ đọng nước tiểu mà không kiểm soát nguyên nhân có thể khiến bí tiểu tái diễn.

2. Điều trị bí tiểu mạn tính

Khác với bí tiểu cấp tính, điều trị bí tiểu mạn tính chủ yếu tập trung vào việc xác định và kiểm soát nguyên nhân gây bệnh. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể lựa chọn điều trị bằng thuốc, thông tiểu hoặc các phương pháp can thiệp phù hợp.

Điều trị bằng thuốc

Nếu bí tiểu liên quan đến phì đại tuyến tiền liệt, người bệnh có thể được bác sĩ chỉ định các thuốc giúp cải thiện dòng tiểu hoặc làm giảm kích thước tuyến tiền liệt, tùy tình trạng cụ thể.

Trong trường hợp bí tiểu liên quan đến nhiễm khuẩn đường tiết niệu hoặc viêm tuyến tiền liệt, thuốc kháng sinh có thể được sử dụng. Việc lựa chọn thuốc cần dựa trên đánh giá của bác sĩ và nguyên nhân gây nhiễm khuẩn. Người bệnh không nên tự ý mua thuốc điều trị.

Nếu bí tiểu liên quan đến tổn thương thần kinh do đái tháo đường, táo bón kéo dài hoặc các bệnh lý khác, người bệnh cần được điều trị đồng thời những nguyên nhân này.

Đặc biệt, người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh nền và có thể sử dụng nhiều loại thuốc cùng lúc. Một số thuốc có thể ảnh hưởng đến khả năng co bóp của bàng quang hoặc gây khó tiểu. Vì vậy, người bệnh cần thông báo đầy đủ các loại thuốc đang sử dụng cho bác sĩ và không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều.

Có thể cần sử dụng ống thông tiểu

Trong trường hợp bàng quang không thể tự làm rỗng hoàn toàn, bác sĩ có thể chỉ định thông tiểu ngắt quãng. Theo phương pháp này, ống thông được đưa vào bàng quang để dẫn nước tiểu ra ngoài, sau đó được rút ra khi bàng quang đã được làm rỗng.

Với một số người bệnh, đặc biệt là những trường hợp sức khỏe yếu, hạn chế vận động hoặc không thể tự đi vệ sinh, bác sĩ có thể cân nhắc đặt ống thông tiểu lưu. Ống thông có thể được đưa qua niệu đạo vào bàng quang hoặc sử dụng đường dẫn lưu qua thành bụng trong những trường hợp phù hợp. Nước tiểu sau đó được dẫn vào túi chứa bên ngoài cơ thể.

Tuy nhiên, sử dụng ống thông tiểu kéo dài có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiết niệu, tổn thương niệu đạo và các biến chứng khác. Do đó, người bệnh và người chăm sóc cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của nhân viên y tế về vệ sinh, chăm sóc ống thông và túi chứa nước tiểu. Không tự ý tháo, thay hoặc xử lý ống thông khi chưa được hướng dẫn.

Nếu điều kiện sức khỏe cho phép và nguyên nhân gây bí tiểu ở người cao tuổi có thể được khắc phục bằng phẫu thuật, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp điều trị ngoại khoa hoặc can thiệp xâm lấn tối thiểu. Lựa chọn phương pháp điều trị sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân cụ thể và tình trạng sức khỏe của từng người bệnh.

3. Khi nào người cao tuổi bị bí tiểu cần đi khám?

Bí tiểu ở người cao tuổi không nên được xem là biểu hiện đơn thuần của quá trình lão hóa. Nếu xuất hiện tình trạng không thể đi tiểu, đau tức vùng bụng dưới, buồn tiểu nhưng chỉ tiểu được rất ít hoặc bí tiểu tái diễn, người bệnh cần được thăm khám sớm để xác định nguyên nhân.

Đặc biệt, bí tiểu cấp tính kèm đau và căng tức vùng bụng dưới cần được xử trí ngay tại cơ sở y tế. Việc điều trị đúng nguyên nhân không chỉ giúp cải thiện khả năng tiểu tiện mà còn góp phần bảo vệ chức năng bàng quang và thận, hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn, tổn thương đường tiết niệu và các biến chứng nguy hiểm.

Nguyên nhân tiểu tiện khó, bí tiểu và cách khắc phục

SKĐS - Tiểu tiện là một động tác theo ý muốn, có sự kết hợp giữa sự co bóp mạnh của bàng quang và sự giãn nở thật rộng của cổ bàng quang, đó là cơ vòng trong và cơ vòng ngoài . Nếu thiếu một trong các yếu tố trên sẽ dẫn đến bí tiểu.