Các nghiên cứu gần đây cho thấy người duy trì mức hoạt động thể chất phù hợp có nguy cơ táo bón thấp hơn, trong khi vận động thường xuyên có thể hỗ trợ chức năng đường tiêu hóa. Hoạt động thể chất có thể ảnh hưởng đến nhu động của đường tiêu hóa, hỗ trợ quá trình di chuyển các chất trong ruột, giảm táo bón. Điều quan trọng là duy trì vận động đều đặn hàng ngày. Tuy nhiên, tập luyện nên được xem là một phần của lối sống lành mạnh chứ không phải phương pháp thay thế cho đánh giá và điều trị y tế khi cần thiết.
1. Người bị táo bón nên tập gì?
Một số lựa chọn hình thức vận động phù hợp với tuổi, thể trạng và bệnh lý đi kèm giúp giảm táo bón:
Đi bộ: Đi bộ nhanh là lựa chọn đơn giản, ít tốn kém và phù hợp với nhiều người, đặc biệt người cao tuổi hoặc người ít vận động. Một số nghiên cứu về vận động ở người táo bón sử dụng đi bộ như một thành phần của chương trình tập luyện và ghi nhận cải thiện chức năng đại tiện. Người mới bắt đầu có thể đi bộ với thời gian ngắn rồi tăng dần. Mục tiêu chung đối với người trưởng thành là ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa mỗi tuần, đồng thời tập tăng cường cơ ít nhất 2 ngày mỗi tuần.
Yoga và các bài tập nhẹ: Yoga kết hợp vận động, kiểm soát hơi thở và thư giãn cung tốt cho người táo bón. Một thử nghiệm ngẫu nhiên ở người từ 60 - 75 tuổi cho thấy chương trình yoga 3 buổi mỗi tuần, trong 3 tháng giúp cải thiện chất lượng cuộc sống liên quan đến táo bón so với nhóm đối chứng. Với người lớn tuổi hoặc hạn chế vận động, có thể lựa chọn các bài tập nhẹ, yoga trên ghế hoặc những động tác phù hợp với khả năng vận động.
Một số bài tập đơn giản giúp duy trì thói quen đi tiêu đều đặn, giảm táo bón. (Ảnh AI).
Đạp xe, bơi và các hoạt động aerobic khác: Đạp xe và bơi là những hình thức vận động aerobic có thể giúp tăng mức hoạt động thể chất hằng ngày. Đây là những lựa chọn đáng cân nhắc với người không thích đi bộ hoặc gặp khó khăn khi vận động chịu trọng lượng cơ thể.
Bài tập tăng cường cơ: Tập cơ, trong đó có các bài tập vùng thân mình, có thể được đưa vào chương trình vận động tổng thể. Ở người trưởng thành, WHO khuyến nghị kết hợp hoạt động aerobic với các bài tập tăng cường cơ ít nhất 2 ngày mỗi tuần để mang lại lợi ích sức khỏe toàn diện.
2. Lưu ý với người mắc táo bón
Không phải trường hợp táo bón nào cũng cải thiện chỉ nhờ vận động. Táo bón có thể liên quan đến chế độ ăn ít chất xơ, uống không đủ nước, ít vận động, thay đổi thói quen sinh hoạt, thuốc đang sử dụng hoặc một số bệnh lý. Vì vậy, bên cạnh vận động, người bệnh cần chú ý đến chế độ ăn. Người trưởng thành thường được khuyến nghị cung cấp khoảng 22 - 34 g chất xơ mỗi ngày, tùy tuổi và giới tính; nên tăng lượng chất xơ từ từ và uống đủ nước để chất xơ phát huy tác dụng tốt hơn. Các nguồn chất xơ phù hợp gồm rau, quả, các loại đậu, hạt và ngũ cốc nguyên hạt.
Với táo bón mạn tính, hướng dẫn của Hội Tiêu hóa Hoa Kỳ và Trường môn Tiêu hóa Hoa Kỳ năm 2023 khuyến nghị một số thuốc nhuận tràng, trong đó có polyethylene glycol. Việc lựa chọn thuốc cần căn cứ nguyên nhân, mức độ táo bón, bệnh lý kèm theo và thuốc đang sử dụng; không nên tự ý lạm dụng thuốc nhuận tràng hoặc thuốc thụt tháo.
3. Khi nào người bị táo bón cần đi khám?
Táo bón kéo dài hoặc tái diễn cần được đánh giá để tìm nguyên nhân, đặc biệt khi thay đổi lối sống không cải thiện. Người bệnh nên đi khám sớm nếu có máu trong phân hoặc chảy máu trực tràng, đau bụng liên tục, nôn, sốt, không thể trung tiện, sụt cân không chủ ý hoặc các triệu chứng bất thường khác. Đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý cần được chẩn đoán và điều trị, thay vì chỉ xử lý bằng chế độ ăn hoặc tập luyện.
Đối với người bị táo bón, nên chọn các hình thức vận động phù hợp. Đi bộ, đạp xe, bơi, yoga hoặc các hình thức vận động phù hợp đều có thể được lựa chọn để tăng mức hoạt động thể chất. Điều quan trọng là duy trì đều đặn, tăng cường độ từ từ và kết hợp với chế độ ăn đủ chất xơ, uống đủ nước và thói quen đi tiêu phù hợp. Nếu táo bón kéo dài, tái phát hoặc xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, cần tìm nguyên nhân và điều trị phù hợp thay vì chỉ tăng cường tập luyện.
Mời bạn xem thêm video:
Phòng tránh nguy cơ sức khoẻ từ bệnh đường ruột | SKĐS
