Đối với người cao tuổi, uống nước đủ và đúng cách đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe, đặc biệt là trong những ngày hè oi bức. Nước tham gia trực tiếp vào quá trình hấp thụ dinh dưỡng, chuyển hóa năng lượng và hỗ trợ hệ bài tiết đào thải độc tố ra khỏi cơ thể.
1. Nguy cơ thiếu nước ở người cao tuổi
Người cao tuổi là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất khi thời tiết nắng nóng, do khả năng điều hòa thân nhiệt và cân bằng nước - điện giải suy giảm theo tuổi tác. Một trong những nguy cơ lớn nhất là người cao tuổi thường mất dần cảm giác khát do quá trình lão hóa ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương.
Theo các chuyên gia y tế, khi chúng ta cảm thấy khát thì đó đã là dấu hiệu cơ thể bắt đầu thiếu nước. Việc cơ thể không phát đi tín hiệu khát kịp thời khiến người cao tuổi dễ rơi vào tình trạng thiếu nước mà không biết.
Nhiều người cao tuổi chỉ uống nước khi cảm thấy khát hoặc khát nước nhưng không muốn uống nhiều nước do ngại đi tiểu nhiều hoặc chỉ uống nước canh mà không uống nước lọc.
Ngoài ra, người cao tuổi thường gặp tình trạng sức khỏe nào đó hoặc dùng thuốc làm tăng nguy cơ mất nước. Hơn nữa, chức năng của thận có thể suy giảm theo tuổi tác, điều này khiến cho người lớn tuổi đi tiểu nhiều hơn, khiến cơ thể dễ bị mất nước hơn.
Để phòng ngừa tình trạng mất nước, người cao tuổi nên uống nước suốt cả ngày kể cả khi không thấy khát.
Theo TS.BS. Trương Hồng Sơn - Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam, khi cơ thể bị thiếu khoảng 2% nước sẽ thấy mệt mỏi, nếu thiếu khoảng 10% nước thì sẽ dẫn tới tình trạng nguy hiểm, nếu thiếu 20% lượng nước trong cơ thể thì có nguy cơ dẫn tới tử vong.
Do đó, việc chủ động bổ sung nước trước khi cơ thể phát đi tín hiệu "khát" là rất quan trọng để duy trì trạng thái cân bằng sinh học.
2. Người cao tuổi cần uống bao nhiêu nước mỗi ngày?
Nước chiếm khoảng 60% trọng lượng cơ thể người trưởng thành. Theo TS.BS Trương Hồng Sơn, nước tham gia vào nhiều quá trình trong cơ thể như quá trình hấp thụ, quá trình chuyển hóa, quá trình đào thải các chất độc ra khỏi cơ thể.
Nhu cầu nước của mỗi người thường phụ thuộc vào cân nặng, mức độ vận động và nhiệt độ môi trường. Thông thường, một người nên uống khoảng 2 - 2,5 lít nước mỗi ngày.
Theo khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, người cao tuổi nên bổ sung khoảng 1,6 - 2 lít nước mỗi ngày chia đều trong ngày. Tuy nhiên, trong thời tiết nắng nóng hoặc khi người cao tuổi tham gia tập luyện, đi bộ ra mồ hôi nhiều, lượng nước cần thiết có thể nhiều hơn để bù lượng thất thoát.
Cách dễ dàng nhất để kiểm tra xem mình đã uống đủ nước chưa là quan sát màu sắc nước tiểu: nếu thấy màu vàng sậm nghĩa là cơ thể đang thiếu nước, cần uống thêm cho đến khi nước tiểu có màu trong trở lại.
3. Cách uống nước tốt cho người cao tuổi
Để đảm bảo cơ thể luôn đủ nước và khỏe mạnh trong mùa hè, người cao tuổi nên áp dụng những nguyên tắc sau:
- Khi uống nước, người cao tuổi tuyệt đối không nên uống một cốc to vì dễ gây áp lực cho tim mạch và làm đầy bụng. Theo TS.BS. Trương Hồng Sơn, khi uống nước, không nên uống một cốc to một lúc mà tốt nhất nên uống từng cốc nước nhỏ và uống liên tục.
- Nên uống nước trước khi thấy khát bởi nếu cơ thể có cảm giác khát thì khi đó, cơ thể đã bị thiếu nước. Tập thói quen uống nước thường xuyên trong ngày, mỗi lần một lượng nhỏ, thay vì uống một lượng lớn cùng lúc.
- Nên ưu tiên uống nhiều hơn vào ban ngày, hạn chế uống nước vào buổi tối và khuya để tránh việc đi tiểu đêm ảnh hưởng tới giấc ngủ.
- Để thực hiện thói quen uống nước dễ dàng hơn, nên đặt bình nước trên bàn gần chỗ người cao tuổi hay ngồi, cạnh giường ngủ hoặc nên mang theo khi ra ngoài. Nước lọc (nước đun sôi để nguội hoặc đóng chai tinh khiết) luôn là ưu tiên hàng đầu để cấp nước hằng ngày.
- Với những người không quen uống nước lọc nhiều, có thể linh hoạt kết hợp các loại nước canh rau, nước hầm củ quả, nước hầm xương trong khẩu phần ăn hằng ngày để đạt đủ lượng nước cần thiết.
- Bên cạnh đó, người cao tuổi có thể bổ sung nước từ thực phẩm, chiếm khoảng 20% lượng nước nạp vào cơ thể qua các loại rau củ mọng nước như dưa hấu, cam, bưởi, dưa chuột và rau xà lách.
Khi người cao tuổi bị ốm với các triệu chứng như sốt, nôn hoặc tiêu chảy, hãy đảm bảo uống nhiều nước hơn bình thường. Mùa nắng nóng nên hạn chế ra ngoài vào những giờ nắng nóng cao điểm (10h sáng đến 16h chiều). Trong trường hợp hoạt động ngoài trời nắng nóng gây đổ mồ hôi nhiều, nên uống nước dừa tươi hoặc oresol pha đúng tỷ lệ để bù đắp các chất điện giải quan trọng như natri và kali, giúp tránh tình trạng chuột rút, mệt mỏi. Hãy nhớ uống nước trước, trong và ngay sau khi tập luyện để giữ cho cơ thể luôn ở trạng thái tốt nhất.
