Eczema hay còn gọi là bệnh chàm, là một trong những bệnh da liễu khá phổ biến. Bệnh thường gây ngứa ngáy kéo dài, khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt, giấc ngủ và chất lượng cuộc sống của người mắc.
Nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, eczema có thể tái phát nhiều lần, thậm chí dẫn đến nhiễm trùng da. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh và áp dụng các biện pháp kiểm soát phù hợp sẽ giúp hạn chế các đợt bùng phát, đồng thời giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh.
Dấu hiệu nhận biết sớm eczema
Eczema là bệnh viêm da mạn tính, đặc trưng bởi tình trạng da khô, ngứa, đỏ và dễ kích ứng. Bệnh có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trên cơ thể như mặt, cổ, khuỷu tay, đầu gối, bàn tay hoặc bàn chân.
Ở người mắc eczema, hàng rào bảo vệ da thường bị suy yếu, khiến da dễ mất nước và trở nên nhạy cảm hơn với các yếu tố từ môi trường như bụi bẩn, hóa chất hoặc dị nguyên. Điều này khiến da dễ bị viêm và ngứa kéo dài.
Eczema thường có xu hướng tái phát theo từng đợt. Trong giai đoạn bùng phát, các triệu chứng có thể trở nên nghiêm trọng hơn, gây khó chịu và ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày.
Ngứa là triệu chứng đặc trưng và thường gặp nhất của eczema. Người bệnh có thể cảm thấy ngứa râm ran hoặc ngứa dữ dội, đặc biệt vào ban đêm. Da thường trở nên khô ráp, sần sùi và dễ bong tróc.
Những vùng da bị eczema thường có biểu hiện đỏ, viêm và có thể hơi sưng. Tùy từng người, màu sắc của vùng da viêm có thể khác nhau.
Ở một số trường hợp, trên vùng da bệnh có thể xuất hiện các mụn nước nhỏ. Khi gãi nhiều, các mụn nước này có thể vỡ ra, gây chảy dịch và đóng vảy.
Nếu tình trạng viêm và ngứa kéo dài, việc gãi thường xuyên có thể khiến da dày lên và sẫm màu hơn so với vùng da xung quanh. Đồng thời, việc gãi nhiều cũng dễ làm trầy xước da, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây nhiễm trùng.
Các dấu hiệu nhiễm trùng có thể bao gồm sưng đau, chảy mủ hoặc đóng vảy vàng.
Eczema (bệnh chàm) là bệnh da liễu mạn tính khá phổ biến.
Nguyên tắc kiểm soát và điều trị eczema
Nguyên tắc điều trị eczema chủ yếu là làm dịu vùng da bị viêm, giảm ngứa và ngăn ngừa nhiễm trùng.
Trong nhiều trường hợp, việc kết hợp điều trị bằng thuốc với các biện pháp chăm sóc da phù hợp có thể giúp kiểm soát bệnh hiệu quả.
- Sử dụng thuốc bôi ngoài da
Một trong những phương pháp phổ biến để kiểm soát eczema là sử dụng các loại kem hoặc thuốc mỡ bôi ngoài da.
Kem hydrocortisone thường được sử dụng nhằm giảm tình trạng viêm, mẩn đỏ và ngứa. Người bệnh có thể bôi thuốc lên vùng da bị eczema khoảng 3 - 4 lần mỗi ngày trong thời gian ngắn, theo hướng dẫn của bác sĩ.
Tuy nhiên, cần tránh để thuốc dính vào mắt, trực tràng hoặc vùng sinh dục. Đối với phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú, việc sử dụng thuốc cần có sự tư vấn của bác sĩ trước khi dùng.
- Thuốc kháng histamin
Thuốc kháng histamin có thể giúp giảm cảm giác ngứa và cải thiện giấc ngủ cho người bệnh, đặc biệt trong giai đoạn bệnh bùng phát.
- Điều trị bằng corticosteroid
Trong những trường hợp eczema nặng, bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc bôi chứa corticosteroid mạnh hơn nhằm giảm viêm và kiểm soát triệu chứng.
Việc sử dụng các thuốc này cần tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.
- Điều trị nhiễm trùng
Nếu vùng da eczema bị nhiễm trùng, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc kháng sinh để kiểm soát vi khuẩn.
Các phương pháp điều trị khác
Đối với những trường hợp eczema dai dẳng hoặc khó kiểm soát, bác sĩ có thể áp dụng thêm một số phương pháp điều trị khác như:
- Quang trị liệu (liệu pháp ánh sáng)
- Thuốc ức chế miễn dịch
- Thuốc sinh học
Một số loại thuốc có thể được sử dụng trong các trường hợp nặng gồm: azathioprine, methotrexate, mycophenolate mofetil, cyclosporin hoặc các thuốc ức chế phosphodiesterase.
Tuy nhiên, các loại thuốc này cần được theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa do có thể gây ra một số tác dụng phụ.
Cách phòng ngừa eczema tái phát
Mặc dù eczema là bệnh có thể tái phát, nhưng việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa phù hợp có thể giúp giảm nguy cơ bùng phát.
Người bệnh nên tránh các yếu tố kích thích có thể làm bệnh nặng hơn như: xà phòng hoặc chất tẩy rửa mạnh, mỹ phẩm chứa hóa chất dễ gây kích ứng, khói bụi, ô nhiễm môi trường, thời tiết khô hoặc lạnh.
Việc hạn chế tiếp xúc với các yếu tố này sẽ giúp bảo vệ làn da tốt hơn.
Bên cạnh đó, nên tắm bằng nước ấm thay vì nước quá nóng. Thời gian tắm nên ngắn và sử dụng các sản phẩm làm sạch dịu nhẹ. Sau khi tắm, nên thoa kem dưỡng ẩm để giúp da duy trì độ ẩm cần thiết.
Người bệnh cũng nên mặc quần áo làm từ chất liệu mềm, thoáng như cotton; tránh mặc quần áo quá chật hoặc làm từ chất liệu dễ gây kích ứng da.
Ngoài ra, duy trì chế độ ăn uống cân bằng, ngủ đủ giấc và tập thể dục thường xuyên sẽ giúp tăng cường sức khỏe tổng thể, đồng thời hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả.
