Hang Sơn Đoòng là hang động lớn nhất hành tinh, nằm trong vùng lõi Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị). Ông Hồ Khanh, một thợ rừng địa phương phát hiện ra cửa hang vào năm 1990, đến năm 2009 nhóm thám hiểm hang động Anh - Việt do ông Howard Limbert dẫn đầu thám hiểm, khảo sát và đo vẽ trong hang. Hang có tổng chiều dài gần 9km, vòm hang rộng lớn, với thể tích lên đến 38.5 triệu m3.
Năm 2013, hang Sơn Đoòng được Tổ chức kỷ lục thế giới Guinness ghi nhận là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới.

Hang Sơn Đoòng được Tổ chức kỷ lục thế giới Guinness ghi nhận là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới. Ảnh: Oxalis Adventure.
Đại diện Công ty Oxalis Adventure – đơn vị độc quyền khai thác tour du lịch thám hiểm hang Sơn Đoòng cho biết, bên trong hang chứa nhiều thạch nhũ với kích thước khổng lồ (có thể cao hơn 80m). Lòng hang chứa cả rừng cây nguyên sinh đang phát triển. Cùng với đó là hệ sinh thái, thời tiết riêng hay những dòng sông ngầm bất tận chưa khám phá hết.
Trong đó, hành lang hóa thạch (Fossil Passage) trong hang Sơn Đoòng khiến nhiều người tò mò. Hành lang này là các vách đá chứa đầy hóa thạch san hô, ốc, sò, xương cá… có tuổi đời hơn 300 triệu năm. Hành lang nằm cạnh dòng sông ngầm gần khu cắm trại ở Hố Sụt 1.

Trong hang Sơn Đoòng có các vách đá chứa đầy hóa thạch san hô, ốc, sò, xương cá… Ảnh: Oxalis Adventure.
Theo các nhà khoa học, khoảng hơn 400 triệu năm trước, khu vực hang Sơn Đoòng là một vùng đại dương khá trũng. Nơi đây các loài sinh vật biển phát triển mạnh mẽ. Sau hàng triệu năm, nhiều loài động vật biển chết đi, xương và vỏ của chúng bị nén lại và biến thành các lớp đá trầm tích. Trong trường hợp, vỏ hoặc xương không bị nén thành đá, quá trình khoáng hóa sẽ bảo quản các loại vỏ sò hoặc xương dưới dạng hóa thạch. Quá trình sông ngầm bào mòn đá và tạo nên các lối đi trong hang làm lộ ra những hóa thạch trên các bức tường hay trần hang.

Hóa thạch loài san hô bốn tia hơn 300 triệu năm tuổi trong hang Sơn Đoòng. Ảnh: Oxalis Adventure.
Với diện tích hàng trăm mét vuông, hành lang này giống như phòng triển lãm hóa thạch sống động. Hóa thạch ở đây rất đa dạng về loài, nổi bật nhất là hóa thạch loài san hô bốn tia (Tetra Coral fossil) hơn 300 triệu năm tuổi. Ngày nay loài san hô này đã hoàn toàn tuyệt chủng. Kích thước hóa thạch lớn nhất của loài san hô này được tìm thấy tại hang có độ dài 10cm.
Các nhà khoa học còn phát hiện thêm hóa thạch Huệ biển (Crinoids) trên những tảng đá vôi ở đoạn đầu hang, gần khối măng đá khổng lồ. Loài động vật có hình dáng giống bông huệ sống dưới biển cách nay khoảng 300 triệu năm đã để lại hóa thạch dạng những đốt thân hình tròn với nhiều hình dạng khác nhau. Một số đốt còn gắn liền thành chuỗi, màu trắng, nổi bật trên nền đen của đá.

Hóa thạch Huệ biển trong hang Sơn Đoòng. Ảnh: Oxalis Adventure.
Từ những dấu tích này cộng với niên đại sống của các loài sinh vật, các nhà khoa học xác định được độ tuổi của các tầng đá vôi, quá trình hình thành, kiến tạo núi và hang động.
Với sự đa dạng của các loài, lớp san hô cùng những bí mật ẩn giấu sau các tầng đá vôi, hành lang hóa thạch không chỉ là địa điểm thu hút du khách mà còn là là điểm đến của các nhà khoa học nghiên cứu khảo cổ, địa chất và cổ sinh.