Ba khẩu súng thần công này có tên gọi gồm: Bảo quốc An dân Đại tướng quân Tam vị chi nhất, Bảo quốc An dân Đại tướng quân Tam vị chi nhị và Bảo quốc An dân Đại tướng quân Tam vị chi tam.
Ông Trần Phi Công, Phó Giám đốc Bảo tàng Hà Tĩnh cho biết, căn cứ vào hệ thống hoa văn trang trí và minh văn khắc trên thân súng, việc đúc ba khẩu thần công nhằm chúc mừng Minh Mạng lên ngôi hoàng đế, đồng thời mang ý nghĩa trấn an, xua điều dữ.
Ba khẩu súng này chủ yếu thể hiện uy quyền vương triều, không phải để sử dụng trong chiến trận như các loại thần công thông thường. Tuy nhiên, nguyên nhân vì sao bộ thần công lại bị chìm ngoài khơi Hà Tĩnh, thời điểm đắm tàu và hoàn cảnh xảy ra sự việc đến nay vẫn là những ẩn số chưa có lời giải.
Theo lãnh đạo Bảo tàng Hà Tĩnh, hoa văn trang trí và minh văn khắc trên thân súng, việc đúc ba khẩu thần công nhằm chúc mừng Minh Mạng lên ngôi hoàng đế, đồng thời mang ý nghĩa trấn an, xua điều dữ. Ba khẩu súng này chủ yếu thể hiện uy quyền vương triều, không phải để sử dụng trong chiến trận như các loại thần công thông thường.
Phần thân súng, chuôi súng và nòng súng đều được trang trí họa tiết hoa văn tinh tế với các đề tài truyền thống như cúc dây, rồng triều mặt nguyệt, đầu rồng, mây, chấm tròn, đường tròn đồng tâm…
Bộ 3 khẩu thần công được làm hoàn toàn bằng đồng, có kích thước bằng nhau. Súng có màu nâu xám, hình trụ tròn, thon nhỏ dần về phía miệng súng.
Hoa văn chạm khắc tinh xảo trên thân súng.
Cả 3 khẩu súng đều dài 243cm, đường kính nòng 23cm, đường kính đáy 45cm; trọng lượng mỗi khẩu nặng hơn 1,2 tấn.
Hiện vật có hoa văn trang trí bằng phương pháp đúc nổi công phu, tinh tế, không chỉ cho thấy trình độ phát triển khoa học kỹ thuật, nhất là kỹ thuật đúc súng có trọng lượng, kích thước lớn, mà còn thể hiện ở trình độ thẩm mỹ, văn hóa, khoa học cao.
Với những giá trị về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, 3 khẩu súng thần công đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là bảo vật quốc gia tại quyết định số 2599/QĐ-TTg vào tháng 12/2013.
