Hình ảnh chụp cắt lớp vi tính xác định vị trí tổn thương. Ảnh: BVCC.
Sau một tai nạn gây chấn thương cột sống cổ, người bệnh được đưa đến Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa (HNĐK) Nghệ An trong tình trạng đau nhiều vùng cổ, hạn chế vận động. Qua thăm khám lâm sàng và chụp cắt lớp vi tính (CT), các bác sĩ chẩn đoán gãy mỏm nha đốt sống cổ C2 – một dạng chấn thương hiếm gặp nhưng tiềm ẩn nguy cơ tổn thương tủy sống nếu không được điều trị kịp thời.
Mỏm nha C2 là cấu trúc quan trọng giúp giữ vững và tạo nên khả năng xoay của cột sống cổ. Khi bị gãy, người bệnh có nguy cơ cao bị di lệch ổ gãy, không liền xương, mất vững cột sống và đặc biệt là tổn thương tủy sống dẫn đến liệt nếu không được điều trị kịp thời và đúng phương pháp.
Sau khi hội chẩn, ê-kíp Khoa Phẫu thuật Thần kinh – Cột sống, Bệnh viện HNĐK Nghệ An đã quyết định thực hiện phẫu thuật bắt vít trực tiếp mỏm nha C2 – một kỹ thuật hiện đại giúp cố định ổ gãy nhưng vẫn bảo tồn được vận động sinh lý của cột sống cổ.
Ca phẫu thuật được thực hiện theo phương pháp ít xâm lấn, sử dụng hệ thống ống nong kết hợp máy C-arm tăng sáng liên tục trong mổ, giúp định vị chính xác đường đi của vít.
Đây được đánh giá là một trong những kỹ thuật khó trong phẫu thuật cột sống. Toàn bộ quá trình đặt vít phải đạt độ chính xác gần như tuyệt đối, bởi chỉ cần sai lệch rất nhỏ (mm) cũng có thể gây tổn thương các cấu trúc quan trọng như tủy sống, động mạch cảnh, tĩnh mạch cảnh, khí quản, thực quản hoặc các tổ chức vùng hầu họng.
Chính vì vậy, ca mổ đòi hỏi phẫu thuật viên có trình độ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm cùng sự phối hợp nhịp nhàng của ekip gây mê hồi sức và phòng mổ.
So với các phương pháp cố định cột sống cổ truyền thống như bắt vít qua khớp C1–C2 hoặc kỹ thuật Harms, bắt vít trực tiếp mỏm nha C2 mang lại nhiều ưu điểm nổi bật. Kỹ thuật này giúp bảo tồn gần như hoàn toàn chức năng xoay tự nhiên của khớp C1–C2 – khớp đảm nhiệm khoảng 50% khả năng xoay của cổ; đồng thời vết mổ nhỏ, ít xâm lấn, giảm tổn thương phần mềm, hạn chế mất máu và nguy cơ nhiễm khuẩn. Nhờ đó, người bệnh ít đau sau phẫu thuật, phục hồi nhanh và sớm trở lại sinh hoạt bình thường.
Hình ảnh khoan tạo đường vào và hình ảnh kỹ thuật bắt vít trực tiếp mỏm nha C2.
Ca phẫu thuật thành công, chỉ sau một ngày, người bệnh đã có thể tự ngồi dậy, ăn uống và đi lại. Quá trình hậu phẫu diễn ra thuận lợi, không ghi nhận biến chứng thần kinh, tiếp tục được theo dõi và phục hồi chức năng theo phác đồ.
ThS.BSCKII Ngô Văn Thành – Khoa Phẫu thuật Thần kinh – Cột sống, Bệnh viện HNĐK Nghệ An cho biết: "Kỹ thuật bắt vít trực tiếp mỏm nha C2 là một trong những phương pháp điều trị tiên tiến đối với gãy mỏm nha. Việc triển khai thành công kỹ thuật này đánh dấu bước tiến quan trọng của Bệnh viện HNĐK Nghệ An trong lĩnh vực phẫu thuật cột sống chuyên sâu, khẳng định năng lực làm chủ các kỹ thuật hiện đại. Qua đó, người dân khu vực Bắc Trung Bộ có thể tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến ngay tại địa phương, giảm chi phí, rút ngắn thời gian điều trị và hạn chế phải chuyển tuyến lên các bệnh viện trung ương".
Các bác sĩ khuyến cáo, sau tai nạn giao thông, tai nạn lao động hoặc tai nạn sinh hoạt, nếu xuất hiện các triệu chứng như đau cổ dữ dội, hạn chế vận động cổ, tê yếu tay chân hoặc nghi ngờ chấn thương cột sống, người bệnh cần được cố định cột sống đúng cách và nhanh chóng đến cơ sở y tế có chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc xử trí sớm có ý nghĩa quyết định trong việc bảo tồn chức năng thần kinh và giảm nguy cơ di chứng lâu dài.
Khánh Tâm