Sau gần hai thập kỷ kể từ ca ECMO đầu tiên được thực hiện tại Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai không chỉ làm chủ kỹ thuật mà còn từng bước trở thành trung tâm đào tạo, chuyển giao ECMO cho nhiều cơ sở y tế trong cả nước.
Xây dựng đội ngũ ECMO đa chuyên ngành theo chuẩn quốc tế
Bệnh viện Bạch Mai vừa có buổi làm việc với đoàn chuyên gia Dự án thúc đẩy đào tạo ECMO tại Việt Nam thuộc Trung tâm ECMO, Viện An ninh sức khỏe Nhật Bản (Japan Institute for Health Security - JIHS) nhằm đánh giá kết quả hợp tác trong năm đầu tiên triển khai dự án và thảo luận kế hoạch mở rộng hoạt động đào tạo trong thời gian tới.
Đoàn chuyên gia Nhật Bản do TS. Tatsuki Uemura - Giám đốc Trung tâm ECMO, Trưởng Dự án dẫn đầu, cùng các chuyên gia về kỹ thuật lâm sàng, điều dưỡng và đại diện Văn phòng hợp tác của JIHS tại Việt Nam.
PGS.TS. Đào Xuân Cơ – Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai tiếp đoàn chuyên gia Trung tâm ECMO, Viện An ninh sức khỏe Nhật Bản (JIHS) ngày 08/7/2026, tiếp nối hành trình hợp tác gần hai thập kỷ trong lĩnh vực hồi sức tích cực và ECMO.
Tiếp đoàn có PGS.TS. Đào Xuân Cơ - Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cùng lãnh đạo các trung tâm hồi sức tích cực, cấp cứu, đào tạo, điều dưỡng và các cán bộ trực tiếp tham gia dự án.
Tại buổi làm việc, TS. Tatsuki Uemura bày tỏ sự trân trọng đối với mối quan hệ hợp tác lâu dài giữa JIHS và Bệnh viện Bạch Mai trong lĩnh vực hồi sức tích cực nói chung và kỹ thuật ECMO nói riêng. Ông cũng chúc mừng Bệnh viện Bạch Mai nhân dịp đưa vào hoạt động cơ sở Ninh Bình và đánh giá cao những nỗ lực của bệnh viện trong việc phát triển, chuẩn hóa và lan tỏa kỹ thuật ECMO tại Việt Nam.
Dự án thúc đẩy đào tạo ECMO tại Việt Nam là một phần của Chương trình mở rộng công nghệ y tế toàn cầu (TENKAI Project), được Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản hỗ trợ. Mục tiêu của dự án là nâng cao hiệu quả điều trị bệnh nhân nặng thông qua đào tạo đội ngũ ECMO đa chuyên ngành gồm bác sĩ, điều dưỡng và kỹ sư lâm sàng.
Theo các chuyên gia JIHS, mặc dù kỹ thuật ECMO đã được triển khai tại nhiều bệnh viện lớn của Việt Nam, việc xây dựng chương trình đào tạo chuẩn hóa cho đội ngũ đa chuyên ngành vẫn là yêu cầu cấp thiết. Quản lý một ca ECMO đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa nhằm kiểm soát các biến chứng như chảy máu, huyết khối, nhiễm trùng, sự cố hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể và các tình huống hồi sức phức tạp.
Sau một năm triển khai, dự án đã đạt nhiều kết quả tích cực. Tháng 1/2026, JIHS phối hợp với Bệnh viện Bạch Mai tổ chức hội thảo và khóa đào tạo mô phỏng ECMO thu hút 248 đại biểu tham dự trực tiếp và 263 đại biểu trực tuyến.
Đặc biệt, đội ngũ ECMO của Bệnh viện Bạch Mai sau quá trình đào tạo tại Nhật Bản đã trực tiếp đảm nhiệm vai trò giảng viên, hướng dẫn khóa mô phỏng cho 38 cán bộ y tế thuộc nhiều chuyên ngành.
PGS.TS. Đào Xuân Cơ tham gia khóa đào tạo về ECMO tại Nhật Bản năm 2008– những bước đi đầu tiên đặt nền móng cho sự phát triển kỹ thuật ECMO tại Việt Nam.(Ảnh chụp cùng các chuyên gia hồi sức hô hấp và kỹ sư lâm sàng tại Bệnh viện NCGM). Ảnh: Tư liệu
Hành trình đưa ECMO về Việt Nam
Phát biểu tại buổi làm việc, PGS.TS. Đào Xuân Cơ xúc động chia sẻ về hành trình hợp tác kéo dài gần 20 năm giữa Bệnh viện Bạch Mai và các chuyên gia Nhật Bản trong việc đưa ECMO vào điều trị tại Việt Nam.
Theo PGS.TS. Đào Xuân Cơ, năm 2008, khi ECMO còn là kỹ thuật hoàn toàn mới tại Việt Nam, ông đã có cơ hội sang Nhật Bản học tập cùng các chuyên gia của Bệnh viện NCGM (nay là JIHS). Chính quá trình đào tạo này đã đặt nền móng cho việc triển khai kỹ thuật ECMO tại Bệnh viện Bạch Mai.
Sau khi trở về nước, ông cùng đồng nghiệp thực hiện thành công ca ECMO đầu tiên tại Bệnh viện Bạch Mai, đồng thời cũng là ca ECMO đầu tiên tại Việt Nam.
Nhờ nhanh chóng làm chủ kỹ thuật, ECMO đã phát huy hiệu quả trong điều trị các bệnh nhân cúm A/H1N1 năm 2009, sau đó tiếp tục trở thành "cứu cánh" đối với nhiều trường hợp suy hô hấp tối cấp, sốc tim, viêm cơ tim, nhồi máu cơ tim biến chứng và các bệnh lý tim phổi nặng.
Những ngày đầu PGS.TS. Đào Xuân Cơ tiếp cận, học tập và làm chủ hệ thống ECMO tại Nhật Bản – tiền đề để Bệnh viện Bạch Mai triển khai thành công kỹ thuật ECMO đầu tiên tại Việt Nam. Ảnh: Tư liệu
Đến đại dịch COVID-19, ECMO tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong điều trị các ca suy hô hấp nặng, đồng thời được ứng dụng hiệu quả trong hỗ trợ tuần hoàn trước và sau ghép tim. Kỹ thuật này đã góp phần cứu sống hàng trăm người bệnh, khẳng định vị thế tuyến cuối của Bệnh viện Bạch Mai trong lĩnh vực hồi sức tích cực.
"Những ngày đầu triển khai ECMO là một hành trình đầy thử thách. Nhờ sự hỗ trợ tận tình của các chuyên gia Nhật Bản trong đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật và đồng hành trong thực hành lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai từng bước làm chủ kỹ thuật này. Đến hôm nay, khi được gặp lại những người bạn đã đồng hành từ những ngày đầu tiên, chúng tôi càng trân trọng hơn giá trị của hợp tác quốc tế trong y học", PGS.TS. Đào Xuân Cơ chia sẻ.
Hướng tới mạng lưới đào tạo ECMO trên toàn quốc và khu vực
Từ một kỹ thuật lần đầu được triển khai tại Việt Nam, đến nay ECMO đã trở thành kỹ thuật thường quy tại Bệnh viện Bạch Mai. Các bác sĩ hồi sức của bệnh viện đã làm chủ quy trình vận hành hệ thống ECMO an toàn, xử trí được nhiều tình huống phức tạp và trở thành lực lượng nòng cốt trong đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho nhiều bệnh viện trên cả nước.
Từ ca ECMO đầu tiên tại Việt Nam đến mạng lưới đào tạo quốc gia: Bệnh viện Bạch Mai hiện đã làm chủ kỹ thuật ECMO thường quy, đồng thời đào tạo và chuyển giao kỹ thuật cho nhiều bệnh viện trên cả nước. Ảnh: Tư liệu.
Trong giai đoạn tiếp theo, Dự án thúc đẩy đào tạo ECMO sẽ tiếp tục được mở rộng theo lộ trình ba giai đoạn: xây dựng đội ngũ nòng cốt tại miền Bắc với Bệnh viện Bạch Mai là trung tâm; mở rộng đào tạo tại miền Nam trong năm 2026 và triển khai tại miền Trung vào năm 2027, hướng tới hình thành mạng lưới đào tạo ECMO chuẩn hóa trên phạm vi cả nước.
Nhân dịp này, PGS.TS. Đào Xuân Cơ cũng cho biết Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình quy mô 1.000 giường bệnh đã chính thức đi vào hoạt động và bắt đầu triển khai nhiều kỹ thuật chuyên sâu, trong đó có ECMO.
Bệnh viện kỳ vọng cơ sở mới sẽ tiếp tục trở thành trung tâm đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cao cho khu vực và các địa phương lân cận.
Buổi làm việc một lần nữa khẳng định mối quan hệ hợp tác bền chặt giữa Bệnh viện Bạch Mai và các đối tác Nhật Bản trong lĩnh vực hồi sức tích cực.
"Thông qua việc chuẩn hóa đào tạo ECMO, phát triển đội ngũ đa chuyên ngành và thúc đẩy chuyển giao tri thức, hai bên kỳ vọng không chỉ nâng cao chất lượng điều trị người bệnh tại Việt Nam mà còn từng bước mở rộng mô hình hợp tác đào tạo ECMO tới các quốc gia ASEAN"- PGS.TS Đào Xuân Cơ nói.
PGS.TS. Đào Xuân Cơ gặp lại những đồng nghiệp Nhật Bản sau 2 thập kỷ – những người đã đồng hành cùng Bệnh viện Bạch Mai trong hành trình đưa ECMOvề Việt Nam và phát triển chuyên ngành hồi sức tích cực
