Thành công này không chỉ cứu sống một người bệnh trong tình huống tối cấp mà còn cho thấy năng lực triển khai đồng bộ các kỹ thuật tim mạch phức tạp ngay tại cơ sở mới đi vào hoạt động.
Ê kíp đang thực hiện ca phẫu thuật lóc tách động mạch chủ type A.
Cấp cứu số 1 nhưng triệu chứng lại rất dễ bị bỏ sót
Theo TS Ngô Phi Long - Trưởng khoa phẫu thuật tim C8 Viện tim mạch Bạch Mai: Lóc tách động mạch chủ type A là tình trạng lớp áo trong của động mạch chủ bị rách, máu chui vào thành mạch tạo nên một đường lóc tách. Tổn thương xảy ra ở động mạch chủ lên, ngay sát tim và các mạch máu nuôi não, nên có thể gây tử vong đột ngột do chèn ép tim cấp, tắc động mạch vành gây nhồi máu cơ tim hoặc tắc mạch não gây đột quỵ.
Điều khó khăn là bệnh lý này không có triệu chứng đặc hiệu. Dấu hiệu phổ biến nhất là đau ngực đột ngột, dữ dội, lan ra sau lưng - một biểu hiện cũng gặp trong nhồi máu cơ tim, viêm màng ngoài tim, trào ngược dạ dày thực quản, bệnh lý cột sống ngực hay thậm chí cơn đau cơ thành ngực.
"Đau ngực là triệu chứng rất thường gặp trong cấp cứu. Chính vì quá phổ biến nên lóc tách động mạch chủ có thể bị nhầm với nhiều bệnh khác nếu không nghĩ tới chẩn đoán này", TS Long cho biết. Trường hợp ông Q. là ví dụ điển hình. Người bệnh có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm nhưng điều trị không đều. Ông đột ngột đau ngực dữ dội, khó thở, vã mồ hôi và được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình sau khi tình trạng không cải thiện.
Máy tim phổi nhân tạo thay thế hoạt động của tim phổi trong quá trình phẫu thuật
Cuộc đua từng phút quyết định cơ hội sống
Với lóc tách động mạch chủ type A, yếu tố quyết định không chỉ là phẫu thuật mà còn là tốc độ tiếp cận cấp cứu. Bệnh diễn biến cực kỳ nhanh; khối máu có thể lan dọc thành động mạch, gây vỡ vào khoang màng tim hoặc làm tắc các nhánh mạch quan trọng chỉ trong thời gian ngắn.
Ngay khi tiếp nhận, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã kích hoạt quy trình cấp cứu khẩn. Kết quả chụp cắt lớp vi tính đa dãy mạch máu xác định người bệnh bị tụ máu trong thành động mạch chủ Stanford A kèm tràn máu màng ngoài tim, tình trạng đe dọa tính mạng tức thì. Trong những bệnh lý như vậy, thời gian di chuyển đến cơ sở có khả năng phẫu thuật tim mạch là yếu tố sống còn. Việc Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình vừa khai trương và đi vào hoạt động đã tạo ra một lợi thế đặc biệt cho người dân khu vực Ninh Bình, Thanh Hóa và các tỉnh lân cận được tiếp cận nhanh với hệ thống chẩn đoán và phẫu thuật tuyến cuối mà không phải chuyển xa lên Hà Nội. Nếu phải mất thêm nhiều giờ vận chuyển, nguy cơ vỡ động mạch chủ, chèn ép tim hoặc ngừng tuần hoàn có thể xảy ra trên đường chuyển viện.
TS Ngô Phi Long - Trưởng khoa Phẫu thuật tim C8 Viện tim mạch Bạch Mai - phẫu thuật viên chính thực hiện ca phẫu thuật.
Một trong những phẫu thuật phức tạp nhất của tim mạch
Sau hội chẩn toàn viện với sự tham gia của các chuyên khoa: Tim mạch, Hồi sức, Gây mê hồi sức và Ngoại tim mạch, các bác sĩ thống nhất chỉ định : "Phẫu thuật thay động mạch chủ cấp cứu"
Đây không phải là một ca mổ thông thường. Phẫu thuật lóc tách động mạch chủ type A được xem là một trong những kỹ thuật khó nhất của ngoại khoa tim mạch, đòi hỏi sự đồng bộ của cả hệ thống: Ê-kíp phẫu thuật tim mạch: Thực hiện thay động mạch chủ và tái lập lưu thông; Ê-kíp chạy máy tim phổi nhân tạo: duy trì tuần hoàn và oxy hóa máu trong thời gian tim phải ngừng hoạt động; Ê-kíp gây mê hồi sức: kiểm soát huyết động cực kỳ phức tạp.Hồi sức tim mạch sau mổ: theo dõi sát nguy cơ chảy máu, suy tim, suy hô hấp, rối loạn đông máu và nhiễm khuẩn.
Chỉ cần một mắt xích không vận hành đồng bộ, kết quả điều trị có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Điều dưỡng phòng mổ trợ giúp bác sĩ thực hiện ca phẫu thuật.
Dấu ấn chuyên môn của một Bệnh viện mới khai trương
Điều đáng chú ý là Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình mới đi vào hoạt động nhưng đã triển khai thành công một ca phẫu thuật tim mạch tối cấp có độ phức tạp rất cao. Điều này phản ánh không chỉ năng lực của từng cá nhân mà còn là "chất lượng tổ chức chuyên môn của toàn bệnh viện" – từ hệ thống cấp cứu, chẩn đoán hình ảnh, phòng mổ tim mạch, tuần hoàn ngoài cơ thể đến hồi sức sau mổ.
Thành công của ca bệnh cho thấy mô hình "một Bạch Mai" đang phát huy hiệu quả: người dân địa phương được hưởng " chuẩn chuyên môn của bệnh viện tuyến cuối ngay tại khu vực mình sinh sống", rút ngắn thời gian tiếp cận điều trị và tăng cơ hội sống trong những tình huống cấp cứu tối khẩn. Sau phẫu thuật và điều trị hồi sức tích cực, người bệnh đã cai máy thở, tự thở khí trời, huyết động ổn định và được chuyển về khoa Tim mạch để tiếp tục điều trị nội khoa.
Ths.BSNT Hoàng Công Minh kiểm tra sức khỏe người bệnh sau ca phẫu thuật phức tạp.
Các bác sĩ khuyến cáo, bất kỳ ai xuất hiện: Đau ngực đột ngột, dữ dội, lan ra sau lưng, đặc biệt ở người có tăng huyết áp lâu năm, cần đến ngay cơ sở y tế có khả năng chẩn đoán và phẫu thuật tim mạch.
Lóc tách động mạch chủ type A là bệnh lý mà "triệu chứng có thể rất giống nhiều bệnh khác nhưng hậu quả lại khác biệt hoàn toàn". Trong cuộc chiến với căn bệnh này: Nhận biết sớm, cấp cứu nhanh và một hệ thống điều trị đồng bộ chính là ba yếu tố quyết định để giành lại sự sống cho người bệnh.
