“Hiện, tất cả các quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam đang phải đối mặt với gánh nặng bệnh tật kép, bệnh lây nhiễm và không lây nhiễm. Tuy nhiên, trong khi tỷ lệ mắc các bệnh do nguyên nhân lây nhiễm đang giảm mạnh thì ngược lại, tỷ lệ mắc bệnh không lây nhiễm như ung thư, tiểu đường, tâm thần... lại gia tăng đến mức báo động”. Đó là thông tin cảnh báo được đưa ra tại Hội nghị tổng kết hoạt động chương trình phòng chống một số bệnh không lây nhiễm giai đoạn 2002-2008 do Bộ Y tế tổ chức tại Quảng ninh.
Tỷ lệ tử vong bệnh không lây nhiễm tăng gấp 4 lần
Theo TS. Lý Ngọc Kính, Cục trưởng Cục Quản lý và khám chữa bệnh, Bộ Y tế, việc ngăn chặn sự gia tăng của bệnh không lây nhiễm là một thách thức lớn đối với sự phát triển trong thế kỷ 21. Ở Việt Nam, theo báo cáo thống kê của các bệnh viện, các bệnh không lây nhiễm tăng nhanh từ 42,65% năm 1976 lên 50,02% năm 1996 và 60,65% năm 2007. Tỷ lệ tử vong của hai nhóm bệnh cũng có xu hướng tương tự: đối với bệnh lây nhiễm, tỷ lệ tử vong là 53,06% năm 1976 và giảm xuống còn 15,41% năm 2007, trong khi đó bệnh không lây nhiễm tăng từ 44,71% năm 1976 lên 60,13% năm 2007, trong đó các bệnh về tim mạch chiếm hàng đầu nguyên nhân gây tử vong tại các bệnh viện. Như vậy, hiện tại Việt Nam, tỷ lệ tử vong do bệnh không lây nhiễm tăng gấp 4 lần so với bệnh lây nhiễm.
Theo các chuyên gia, các bệnh không lây nhiễm như ung thư, tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, tâm thần, tim mạch chủ yếu có nguyên nhân do nhóm các yếu tố về hành vi gây ra bao gồm hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, dinh dưỡng không hợp lý và ít vận động thể lực. Hậu quả của các bệnh không lây nhiễm để lại những gánh nặng trong điều trị do việc điều trị thường kéo dài, tốn kém về kinh tế, các di chứng bệnh để lại là gánh nặng đối với gia đình và xã hội.
 Siêu âm tim tại Viện Tim mạch quốc gia. Ảnh: PV |
Ngăn chặn và giảm thiểu gánh nặng của tương lai
Theo WHO, trong năm 2005, ước tính có 58 triệu trường hợp tử vong trên thế giới, trong đó có khoảng 35 triệu người chết do các bệnh không lây nhiễm, chiếm 60% tỷ lệ tử vong toàn cầu, trong đó 80% xảy ra ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình. Nếu không có sự can thiệp hiệu quả, số trường hợp tử vong sẽ tăng lên 17% trong 10 năm tới, làm tăng khoảng cách về giàu nghèo, về sức khỏe giữa các quốc gia. |
TS. Lý Ngọc Kính, cho biết: Công tác phòng chống, điều trị bệnh không lây nhiễm chiếm tới hơn 60% nhiệm vụ của ngành y tế, vì thế bên cạnh công tác phòng chống các yếu tố nguy cơ như phòng chống tác hại của thuốc lá, dinh dưỡng hợp lý... ngành y tế đã triển khai các hoạt động phát hiện sớm và triển khai mô hình quản lý bệnh nhân tăng huyết áp, đái tháo đường, động kinh tại cộng đồng, từng bước thiết lập hệ thống giám sát bệnh không lây nhiễm. Đặc biệt trong quản lý điều trị, song song với việc nâng cao chất lượng điều trị, chăm sóc bệnh nhân tại các cơ sở điều trị thì hoạt động quản lý, chăm sóc dựa vào cộng đồng đóng vai trò hết sức quan trọng vì sẽ đánh giá, sàng lọc được những đối tượng nguy cơ cao tại cộng đồng và các cơ sở y tế nhằm phát hiện sớm những người mắc bệnh không lây nhiễm...
Ngọc Thanh