Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, sỏi túi mật có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm túi mật cấp, hoại tử túi mật, nhiễm trùng lan rộng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Cảnh báo từ ca bệnh viêm túi mật hoại tử
Mới đây, các bác sĩ Khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Hà Giang (Tuyên Quang) đã tiếp nhận một trường hợp bệnh nhân nữ 71 tuổi nhập viện trong tình trạng đau vùng thượng vị kèm sốt cao. Theo người nhà, trước đó bệnh nhân có biểu hiện đau bụng âm ỉ nhưng tự ý mua thuốc điều trị tại nhà trong 2 ngày, không đến cơ sở y tế thăm khám. Khi tình trạng không thuyên giảm mà ngày càng nặng hơn, bệnh nhân mới được đưa đi cấp cứu.
Qua thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị viêm túi mật hoại tử do sỏi – một biến chứng nặng nề của bệnh sỏi túi mật. Người bệnh ngay lập tức được chỉ định phẫu thuật nội soi cắt túi mật cấp cứu để xử trí.
Đây không phải là trường hợp hiếm gặp. Nhiều bệnh nhân có tâm lý chủ quan với những cơn đau bụng thoáng qua, dẫn đến việc phát hiện bệnh muộn, khi đã xuất hiện biến chứng nguy hiểm.
Khi có triệu chứng đau bụng hoặc chỉ cảm thấy đau âm ỉ vùng thượng vị, người bệnh cần thăm khám ngay.
Sỏi túi mật âm thầm nhưng nguy hiểm, triệu chứng cần lưu ý
Sỏi túi mật hình thành khi các thành phần trong mật, chủ yếu là cholesterol, bilirubin và muối mật, bị kết tinh thành các tinh thể rắn. Những viên sỏi này có thể tồn tại trong túi mật trong thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ ràng.
Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp sỏi túi mật được phát hiện tình cờ khi người bệnh đi khám sức khỏe định kỳ hoặc siêu âm ổ bụng vì lý do khác. Thời gian từ khi hình thành sỏi đến khi xuất hiện triệu chứng có thể kéo dài từ 3 - 5 năm, thậm chí lâu hơn.
Khi có triệu chứng, người bệnh thường chỉ cảm thấy đau âm ỉ vùng thượng vị hoặc dưới sườn phải, đôi khi kèm theo buồn nôn, đầy bụng hoặc rối loạn tiêu hóa nhẹ. Chính những biểu hiện mơ hồ này khiến người bệnh dễ bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa thông thường.
Cần đặc biệt chú ý đến một số dấu hiệu cảnh báo của sỏi túi mật:
- Đau vùng thượng vị hoặc dưới sườn phải, có thể lan ra sau lưng hoặc vai phải
- Cơn đau có xu hướng tăng dần, kéo dài nhiều giờ
- Sốt hoặc ớn lạnh trong trường hợp có viêm nhiễm
- Buồn nôn, nôn
- Đầy bụng, khó tiêu
Trong các đợt cấp tính, cơn đau có thể dữ dội hơn, kèm theo sốt cao. Nếu sỏi kẹt ở cổ túi mật hoặc di chuyển xuống ống mật chủ, người bệnh có thể xuất hiện vàng da, vàng mắt – dấu hiệu của tắc mật.
Những biến chứng nguy hiểm
Nếu không được điều trị kịp thời, sỏi túi mật có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng:
- Viêm túi mật cấp và hoại tử túi mật
Đây là biến chứng thường gặp nhất. Khi sỏi gây tắc nghẽn dòng chảy của mật, túi mật bị viêm, sưng và có thể tiến triển đến hoại tử nếu không can thiệp sớm.
- Nhiễm trùng đường mật
Sỏi có thể gây tắc nghẽn đường mật, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến nhiễm trùng. Đây là tình trạng nguy hiểm, cần điều trị khẩn cấp.
- Viêm tụy cấp
Khi sỏi di chuyển xuống ống mật chủ và gây tắc nghẽn tại vị trí đổ vào tụy, có thể kích hoạt viêm tụy cấp - một bệnh lý có nguy cơ tử vong cao nếu không xử trí kịp thời.
- Tắc ruột do sỏi mật
Trong một số trường hợp hiếm, sỏi mật có thể rơi vào ruột và gây tắc ruột, cần can thiệp phẫu thuật.
- Ung thư túi mật
Viêm túi mật mạn tính kéo dài do sỏi có thể làm tăng nguy cơ ung thư túi mật – một bệnh lý có tiên lượng xấu.
Các phương pháp điều trị sỏi túi mật
Tùy thuộc vào tình trạng bệnh và thể trạng của người bệnh, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
- Phẫu thuật cắt túi mật
Đây là phương pháp điều trị triệt để nhất, giúp loại bỏ hoàn toàn nguồn gốc hình thành sỏi. Phẫu thuật có thể thực hiện bằng mổ mở hoặc mổ nội soi, trong đó nội soi được ưu tiên nhờ ít xâm lấn, thời gian hồi phục nhanh.
- Dẫn lưu túi mật qua da
Áp dụng cho những bệnh nhân lớn tuổi, có nhiều bệnh nền, không đủ điều kiện phẫu thuật ngay. Phương pháp này giúp giảm áp lực trong túi mật và kiểm soát nhiễm trùng tạm thời trước khi tiến hành điều trị triệt để.
- Tán sỏi túi mật qua da
Đây là kỹ thuật hiện đại, ít xâm lấn, giúp bảo tồn túi mật. Phương pháp phù hợp với bệnh nhân trẻ, chức năng túi mật còn tốt và chưa có biến chứng nặng.
Ưu điểm của tán sỏi qua da là thời gian hồi phục nhanh, ít biến chứng, người bệnh có thể xuất viện sau 3-5 ngày và sớm trở lại sinh hoạt bình thường.
Do vậy, người dân không nên chủ quan với các triệu chứng đau bụng, đặc biệt là vùng thượng vị và hạ sườn phải. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán sớm.
Việc phát hiện sỏi túi mật ở giai đoạn chưa có biến chứng sẽ giúp việc điều trị đơn giản hơn, giảm chi phí và hạn chế rủi ro cho người bệnh.
Tóm lại: Sỏi túi mật là bệnh lý phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ do diễn tiến âm thầm. Tuy nhiên, những biến chứng mà bệnh gây ra có thể rất nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Do đó, cần chủ động thăm khám định kỳ và đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường để bảo vệ sức khỏe một cách tốt nhất.
