Người dân thường xuyên phải ngâm mình trong nước bẩn, tiếp xúc với bùn đất hoặc mặc quần áo ẩm ướt có nguy cơ mắc nhiều bệnh ngoài da như nấm kẽ chân, viêm da, viêm nang lông, chốc lở, ghẻ…
Các bệnh ngoài da thường gây ngứa ngáy, nổi mẩn đỏ, bong tróc, xuất hiện mụn nước hoặc các mảng tổn thương có ranh giới rõ. Nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, tổn thương có thể lan rộng, bội nhiễm và tái phát nhiều lần.
1.Vì sao mùa mưa dễ mắc bệnh ngoài da?
Sau mưa bão, ngập lụt, môi trường và nguồn nước có thể bị ô nhiễm bởi nhiều loại vi khuẩn, nấm và ký sinh trùng. Việc thường xuyên tiếp xúc với nước bẩn, bùn đất trong thời gian dài khiến da dễ bị tổn thương.
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh ngoài da trong mùa mưa gồm:
- Thường xuyên ngâm chân, tay hoặc toàn thân trong nước bẩn, bùn đất.
- Mặc quần áo, giày dép hoặc tất ẩm ướt trong thời gian dài.
- Da có vết trầy xước, vết thương nhỏ tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.
- Thiếu nước sạch để tắm rửa, vệ sinh cơ thể sau khi tiếp xúc với nước lũ.
- Điều kiện sinh hoạt ẩm thấp, vệ sinh môi trường chưa bảo đảm.
Người dân thường xuyên phải ngâm mình trong nước bẩn, tiếp xúc với bùn đất hoặc mặc quần áo ẩm ướt có nguy cơ mắc nhiều bệnh ngoài da. Ảnh. L. Nam
2. Những bệnh ngoài da thường gặp
- Nấm kẽ chân (nước ăn chân): Do các loại vi nấm gây ra, thường xuất hiện ở vùng kẽ ngón chân. Người bệnh có biểu hiện ngứa, bong tróc da, nứt kẽ chân, nền da đỏ và có thể rỉ dịch. Nếu không điều trị, tổn thương có thể lan rộng, loét hoặc bị nhiễm khuẩn thứ phát.
- Viêm nang lông: Thường liên quan đến vi khuẩn hoặc nấm. Người bệnh có thể xuất hiện các nốt mụn nhỏ, đôi khi có mủ tại vị trí nang lông, kèm ngứa hoặc rát. Việc gãi, chà xát nhiều có thể làm tổn thương lan rộng và tăng nguy cơ bội nhiễm.
- Chốc lở: Là bệnh nhiễm khuẩn da thường do liên cầu hoặc tụ cầu gây ra. Bệnh có thể biểu hiện bằng mụn nước hoặc mụn mủ, sau đó vỡ ra và đóng vảy màu vàng nâu, thường gặp ở mặt, tay, chân.
- Ghẻ: Do ký sinh trùng Sarcoptes scabiei gây ra. Triệu chứng điển hình là ngứa dữ dội, đặc biệt về ban đêm, kèm các mụn nước nhỏ ở kẽ ngón tay, cổ tay, mông, đùi hoặc bụng. Ghẻ dễ lây giữa những người sống cùng gia đình.
- Viêm kẽ do vi khuẩn: Có thể xuất hiện ở những vùng da ẩm, kín như bẹn, nách. Tổn thương thường có màu đỏ, bờ tương đối rõ và có vảy mỏng.
3. Xử trí khi xuất hiện tổn thương da
Khi phải tiếp xúc với nước bẩn, người dân cần hạn chế thời gian ngâm mình và nhanh chóng vệ sinh cơ thể bằng nước sạch sau đó. Những vùng da bị tổn thương cần được làm sạch, lau khô và giữ thông thoáng.
Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc bôi không rõ nguồn gốc, đặc biệt là các loại thuốc có chứa corticoid mạnh trong thời gian dài. Việc sử dụng không đúng có thể khiến một số bệnh nấm da diễn biến dai dẳng hoặc che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho chẩn đoán và điều trị.
Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định thuốc chống nấm, thuốc điều trị nhiễm khuẩn hoặc thuốc điều trị ghẻ. Với trường hợp ghẻ, cần điều trị đồng thời những người có nguy cơ mắc bệnh trong cùng gia đình và vệ sinh chăn, ga, quần áo để hạn chế tái nhiễm.
Các thuốc giảm ngứa cũng có thể được sử dụng khi cần thiết theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Người bệnh không nên tự mua kháng sinh hoặc thuốc điều trị đặc hiệu khi chưa xác định được nguyên nhân.
4. Khi nào cần đi khám?
Người dân cần đến cơ sở y tế khi tổn thương da có biểu hiện sưng, nóng, đỏ, đau, xuất hiện nhiều mủ hoặc lan nhanh; kèm theo sốt, mệt mỏi hoặc đau tại vùng tổn thương.
Những trường hợp đã chăm sóc tại nhà nhưng tổn thương không cải thiện hoặc ngày càng nặng cũng cần được bác sĩ thăm khám để xác định chính xác nguyên nhân và điều trị phù hợp.
Phòng bệnh là biện pháp quan trọng giúp hạn chế các bệnh ngoài da trong mùa mưa, đặc biệt tại những khu vực bị ngập lụt.
Người dân nên:
- Hạn chế lội nước bẩn; nếu bắt buộc phải tiếp xúc với nước lũ, nên sử dụng ủng và găng tay phù hợp.
- Rửa sạch tay, chân và các vùng da tiếp xúc với nước bẩn bằng nước sạch, xà phòng; sau đó lau thật khô, đặc biệt ở các kẽ ngón.
- Không mặc quần áo, tất hoặc giày dép ẩm ướt; thay quần áo sạch sau khi đi mưa hoặc tiếp xúc với nước lũ.
- Giữ các vết trầy xước, vết thương nhỏ sạch và được che phủ phù hợp khi phải làm việc trong môi trường ô nhiễm.
- Giữ nơi ở sạch sẽ, khô thoáng, hạn chế môi trường ẩm thấp.
- Không dùng chung khăn, quần áo, chăn, màn hoặc các vật dụng cá nhân với người mắc bệnh da có khả năng lây nhiễm.
- Giữ da sạch, khô và bảo vệ các vết thương nhỏ là những việc đơn giản nhưng có ý nghĩa quan trọng trong phòng bệnh ngoài da mùa mưa. Khi xuất hiện tổn thương bất thường, người dân nên thăm khám sớm, tránh tự điều trị kéo dài khiến bệnh dai dẳng hoặc phát sinh biến chứng.
