Bệnh não mô cầu có thể điều trị bằng kháng sinh, nhưng diễn tiến nhanh và có nguy cơ gây biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện, xử trí kịp thời.
Vì vậy, bên cạnh việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo, người dân cần chủ động phòng bệnh bằng cách giữ vệ sinh cá nhân, hạn chế nguy cơ lây nhiễm qua đường hô hấp và tiêm vaccine theo khuyến cáo.
1. Bệnh não mô cầu có điều trị được không?
Bệnh do vi khuẩn não mô cầu (Neisseria meningitidis) gây ra. Vi khuẩn thường cư trú ở vùng mũi họng của người mang vi khuẩn mà không gây triệu chứng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu hoặc màng não, gây nhiễm khuẩn huyết và viêm màng não do não mô cầu. Bệnh có thể được điều trị bằng kháng sinh phù hợp. Tuy nhiên, đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể tiến triển rất nhanh, chỉ trong vài giờ. Vì vậy, phát hiện sớm và đưa người bệnh đến cơ sở y tế kịp thời có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng hồi phục và việc hạn chế biến chứng.
Khi nghi ngờ mắc bệnh não mô cầu, người bệnh cần được thăm khám, đánh giá và điều trị tại cơ sở y tế. Bác sĩ sẽ lựa chọn kháng sinh phù hợp, đồng thời thực hiện các biện pháp hồi sức và hỗ trợ chức năng cơ quan khi cần thiết. Người bệnh không nên tự mua kháng sinh điều trị tại nhà hoặc chờ triệu chứng tự thuyên giảm.
Ngay cả khi được điều trị, một số trường hợp vẫn có thể gặp biến chứng như tổn thương thần kinh, giảm thính lực, di chứng vận động hoặc tổn thương các cơ quan do nhiễm khuẩn huyết. Bệnh nặng có thể dẫn đến sốc và tử vong. Do đó, không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ.
Các triệu chứng cần đặc biệt lưu ý gồm sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn hoặc nôn, cứng gáy, sợ ánh sáng, lơ mơ và rối loạn ý thức. Một số người bệnh có thể xuất hiện các chấm hoặc mảng xuất huyết dưới da, không mất đi khi ấn. Tuy nhiên, ban xuất huyết có thể xuất hiện muộn hoặc không xuất hiện ở giai đoạn đầu. Người dân không nên đợi đến khi có ban mới đi khám. Khi có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh não mô cầu, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá và điều trị khẩn cấp.
Bệnh não mô cầu diễn tiến nhanh, nguy cơ tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Ảnh AI
2. Làm thế nào để phòng bệnh não mô cầu?
Vi khuẩn não mô cầu lây truyền chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp và nước bọt khi tiếp xúc gần hoặc kéo dài với người mang vi khuẩn hoặc người mắc bệnh. Nguy cơ lây nhiễm có thể tăng trong môi trường đông người, không gian kín hoặc khi sinh hoạt gần gũi.
Để giảm nguy cơ mắc bệnh, người dân cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:
Giữ môi trường sống thông thoáng
Thường xuyên vệ sinh nhà ở, nơi làm việc và các không gian sinh hoạt chung. Mở cửa để lưu thông không khí khi điều kiện cho phép, hạn chế tập trung đông người trong phòng kín và tránh sinh hoạt trong không gian quá chật hẹp trong thời gian dài.
Thực hiện vệ sinh cá nhân
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt sau khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp. Không khạc nhổ bừa bãi nơi công cộng. Khi ho hoặc hắt hơi, cần dùng khăn giấy hoặc khuỷu tay che kín mũi, miệng; bỏ khăn giấy đã sử dụng đúng nơi quy định và rửa tay sau đó.
Đeo khẩu trang khi cần thiết
Người có triệu chứng nhiễm khuẩn đường hô hấp nên đeo khẩu trang, hạn chế tiếp xúc gần với người khác và chủ động đi khám khi có dấu hiệu bất thường. Khẩu trang cũng có thể được sử dụng khi đến cơ sở y tế hoặc trong những tình huống tiếp xúc gần, đông người. Tuy nhiên, đeo khẩu trang không thay thế các biện pháp phòng bệnh khác.
Xử trí đúng khi tiếp xúc gần với người mắc bệnh
Người sống cùng nhà, người tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết miệng, mũi họng hoặc có tiếp xúc gần theo đánh giá dịch tễ cần thông báo với cơ sở y tế để được hướng dẫn. Những người thuộc nhóm tiếp xúc gần có thể được chỉ định sử dụng kháng sinh dự phòng nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh. Việc lựa chọn thuốc và thời điểm sử dụng phải theo hướng dẫn của nhân viên y tế; không tự mua kháng sinh để uống dự phòng.
Tiêm vaccine phòng bệnh não mô cầu
Tiêm chủng là một trong những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh do các nhóm vi khuẩn não mô cầu có trong vaccine. Hiện có các loại vaccine phòng những nhóm huyết thanh khác nhau, vì vậy người dân cần được tư vấn lựa chọn vaccine phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và nguy cơ phơi nhiễm. Lịch tiêm và nhu cầu tiêm nhắc lại cần tuân thủ hướng dẫn của cơ sở tiêm chủng.
3. Chủ động phòng bệnh, nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo
Bệnh não mô cầu có thể khởi phát với những triệu chứng không đặc hiệu như sốt, đau đầu, mệt mỏi, dễ nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng thông thường. Tuy nhiên, bệnh có thể diễn biến nhanh và gây hậu quả nghiêm trọng nếu chậm trễ trong điều trị.
Người dân cần chú ý theo dõi sức khỏe, đặc biệt sau khi tiếp xúc gần với người mắc bệnh hoặc khi xuất hiện sốt kèm đau đầu dữ dội, cứng gáy, nôn nhiều, lơ mơ hay ban xuất huyết. Khi có dấu hiệu cảnh báo, cần đến cơ sở y tế ngay, không tự điều trị tại nhà.
Chủ động tiêm vaccine, duy trì vệ sinh cá nhân, giữ môi trường sống thông thoáng và thực hiện đúng hướng dẫn của nhân viên y tế khi tiếp xúc gần là những biện pháp thiết thực giúp bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng trước bệnh não mô cầu.
