1. Phân biệt nấm da với các bệnh ngoài da khác
Nấm da thường bị nhầm lẫn với viêm da dị ứng hoặc bệnh chàm do cả ba đều gây ngứa và mẩn đỏ. Việc nhận diện đúng bệnh nấm da là bước đầu tiên quan trọng để có phương án điều trị phù hợp.
Dấu hiệu đặc trưng nhất của nấm da là các vết tổn thương thường có hình tròn hoặc hình bầu dục như đồng tiền. Vùng da bị nấm thường có phần rìa đỏ rực, hơi gồ cao lên và có thể xuất hiện các mụn nước nhỏ li ti dọc theo đường viền này. Trong khi đó, phần trung tâm của vết nấm có xu hướng nhạt màu hơn và trông giống như da đang lành lại. Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với bệnh chàm vốn thường gây đỏ và bong vảy đều khắp bề mặt tổn thương.
Một đặc điểm khác là cảm giác ngứa. Cơn ngứa do nấm thường tăng lên khi cơ thể đổ mồ hôi hoặc khi thời tiết nóng ẩm. Khác với viêm da dị ứng thường gây khô da diện rộng, nấm da thường khu trú ở những vùng da có nếp gấp hoặc thường xuyên ẩm ướt như kẽ tay, kẽ chân, nách và vùng bẹn.
2. Cách dùng thuốc điều trị nấm da tại nhà
Hầu hết các trường hợp nấm da mức độ nhẹ và diện tích nhỏ đều có thể điều trị hiệu quả bằng các loại thuốc bôi tại chỗ.
Các hoạt chất phổ biến như clotrimazole, ketoconazole hay terbinafine thường được sử dụng dưới dạng kem bôi hoặc thuốc mỡ.
Trước khi bôi thuốc, người bệnh cần vệ sinh sạch sẽ vùng da bị tổn thương bằng xà phòng nhẹ và lau khô hoàn toàn bằng khăn sạch. Khi bôi thuốc, thoa một lớp mỏng lên vùng da bị nấm và lan rộng ra khoảng một đến hai centimet quanh rìa vết nấm để đảm bảo tiêu diệt toàn bộ mầm bệnh đang phát triển.
Một lưu ý quan trọng trong điều trị nấm da là sự kiên trì. Ngay cả khi các triệu chứng ngứa và mẩn đỏ đã biến mất sau vài ngày, người bệnh vẫn phải tiếp tục bôi thuốc thêm ít nhất một đến hai tuần nữa theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ. Việc dừng thuốc quá sớm là nguyên nhân chính khiến nấm tái phát và trở nên khó điều trị hơn ở những lần sau.
Cảnh báo về việc dùng thuốc sai cách
Sai lầm lớn nhất và nguy hiểm nhất của người bệnh nấm da là tự ý mua các loại thuốc bôi có chứa hoạt chất corticoid để điều trị.
Corticoid có khả năng giảm viêm và giảm ngứa nhanh. Tuy nhiên, đối với bệnh nấm, corticoid lại đóng vai trò như một chất nuôi dưỡng khiến nấm phát triển mạnh mẽ hơn. Việc dùng corticoid làm suy giảm khả năng miễn dịch tại chỗ của da, khiến vết nấm lan rộng nhanh chóng và ăn sâu xuống các lớp da bên dưới.
Tình trạng này được gọi là nấm ẩn hoặc nấm trá hình, khiến việc chẩn đoán và điều trị sau này trở nên cực kỳ phức tạp. Ngoài ra, việc lạm dụng các loại lá cây để đắp lên vết nấm khi chưa được vệ sinh sạch sẽ có thể gây ra nhiễm trùng hoặc viêm da tiếp xúc bội nhiễm rất nguy hiểm.
Hầu hết các trường hợp nấm da mức độ nhẹ và diện tích nhỏ có thể điều trị hiệu quả bằng các loại thuốc bôi tại chỗ.
Cách ngăn ngừa bệnh nấm da lây lan
Virus và bào tử nấm có khả năng tồn tại rất lâu trong môi trường và trên các đồ dùng cá nhân. Để bảo vệ người thân và ngăn chặn bệnh quay trở lại, người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh khắt khe.
- Không dùng chung đồ dùng cá nhân như khăn tắm, quần áo, tất, giày dép hoặc lược chải đầu. Các đồ dùng này của người bệnh cần được giặt bằng nước nóng, phơi dưới ánh nắng mặt trời trực tiếp hoặc sấy khô ở nhiệt độ cao để tiêu diệt mầm bệnh. Giày dép nên được rắc bột chống nấm hoặc để ở nơi thông thoáng sau khi sử dụng.
- Cần giữ cho cơ thể luôn khô ráo, đặc biệt là các vùng da kín. Sau khi tắm hoặc vận động mạnh, hãy lau thật khô các kẽ ngón chân và vùng bẹn trước khi mặc quần áo. Ưu tiên sử dụng quần áo có chất liệu cotton thoáng mát và thay quần áo hằng ngày.
- Kiểm tra nguồn lây từ động vật. Nếu trong nhà có nuôi chó, mèo và thấy chúng có hiện tượng rụng lông, bong vảy da, cần đưa thú cưng đi khám thú y ngay vì đây có thể là nguồn phát tán bào tử nấm ra môi trường sống.
3. Khi nào cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa da liễu?
Người bệnh không nên tự điều trị tại nhà nếu vết nấm nằm ở các vùng nhạy cảm như da đầu, móng tay hoặc nếu nấm lan rộng trên nhiều vùng cơ thể. Các trường hợp nấm da đầu hoặc nấm móng thường không đáp ứng với thuốc bôi thông thường mà cần phải sử dụng thuốc kháng nấm đường uống dưới sự kiểm soát chặt chẽ của bác sĩ.
Ngoài ra, nếu vùng da bị nấm xuất hiện tình trạng sưng tấy, nóng rát, chảy mủ hoặc người bệnh bị sốt, đó là dấu hiệu của nhiễm trùng thứ phát cần được can thiệp y tế ngay lập tức.
Bệnh nấm da dù dai dẳng nhưng hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu người bệnh trang bị đầy đủ kiến thức và tuân thủ kỷ luật trong điều trị. Việc giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường sống sạch sẽ chính là lá chắn vững chắc nhất để bảo vệ bạn khỏi sự tấn công của các loại nấm gây bệnh.
Mời độc giả xem thêm video:
Khi nồm ẩm dễ mắc những bệnh nào về da? Cách phòng ngừa | SKĐS
