Bệnh hen không lây
Hen phế quản là bệnh mạn tính gặp ở cả người lớn và trẻ em. Bệnh gây co thắt phế quản, phù nề, tăng tiết lan tỏa ở đường thở, biểu hiện bằng cơn khó thở, ho, tiếng thở rít khi thở ra. Trời chuyển lạnh, bệnh nhân hen phế quản rất dễ đột ngột lên cơn hen cấp, rất nguy hiểm nếu không xử trí kịp thời.
Cơn hen phế quản có thể khởi phát sau tiếp xúc với các dị nguyên như: phấn hoa, bụi nhà, lông chó mèo; đôi khi là yếu tố môi trường như khói bụi, thuốc lá; sau một hoạt động gắng sức, sau nhiễm cúm, hoặc sau trào ngược dạ dày - thực quản…
Cơn hen có thể biểu hiện các mức độ từ nhẹ, cho tới cơn hen nặng, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày, thậm chí cơn hen ác tính đe dọa tính mạng.
Hen phế quản không mang mầm bệnh lây như vi khuẩn, virus, ký sinh trùng…không truyền bệnh trực tiếp hay gián tiếp từ người này sang người khác, không phát triển bệnh thành dịch, vì vậy bệnh hen không lây.
Biểu hiện của cơn hen phế quản cấp
Cơn hen phế quản thường xuất hiện vào ban đêm, biểu hiện:
- Ho khan hoặc kèm theo có khạc đờm trắng, quánh, dính
- Khó thở thành cơn, khó thở khi thở ra, phải ngồi dậy để thở
- Tiếng thở rít, hoặc khò khè
- Cảm giác nặng ngực
Trong trường hợp khó thở nặng như: Khó thở ảnh hưởng đến mọi sinh hoạt, trẻ em thì bỏ bú; Phải ngồi gục về phía trước, thở rít to; Co rút hõm ức và xương sườn; Chỉ nói được từng từ; Trạng thái vật vã, hoảng hốt; Nhịp thở và nhịp tim nhanh; Đuối sức, khát, nôn ói (đặc biệt là trẻ nhỏ); Da tím tái, không nói được; Thở ngáp, tiếng rít yếu hoặc không nghe thấy; Trạng thái lơ mơ hay lú lẫn; Nhịp thở chậm khác thường, nhịp tim chậm...cần đưa bệnh nhân đi bệnh viện cấp cứu ngay lập tức.
Ai dễ mắc hen phế quản?
- Độ tuổi: Hen phế quản gặp ở mọi độ tuổi, tuy nhiên gặp nhiều hơn ở trẻ em, người cao tuổi.
- Giới tính: Bé trai bị hen phế quản nhiều hơn bé gái, ở tuổi trưởng thành, nữ bị nhiều hơn nam.
- Yếu tố di truyền: Hen phế quản có tính chất gia đình, cơ địa dị ứng.
- Cân nặng: Béo phì cũng là yếu tố nguy cơ hen phế quản.
- Nghề nghiệp: Người làm việc trong môi trường ô nhiễm khói bụi.
Cách phòng bệnh hen phế quản
Hen phế quản là bệnh liên quan nhiều đến việc thay đổi thời tiết, môi trường sống. Vì vậy, người bệnh hen phế quản phải chú ý giữ gìn sức khỏe, nhất là khi giao mùa, thời tiết lạnh rất dễ mắc các bệnh viêm nhiễm đường hô hấp do nhiễm vi khuẩn, virus, cảm cúm... sẽ làm phế quản co thắt dẫn đến cơn hen cấp.
Để dự phòng hen phế quản người bệnh cần lưu ý:
- Hạn chế tiếp xúc với các tác nhân dị ứng như bụi nhà, lông động vật, phấn hoa…. Vệ sinh nhà cửa sạch sẽ. Không nuôi chó, mèo, các con thú khác trong nhà.
- Phòng tránh nhiễm khuẩn đường hô hấp.
- Tránh lo âu, căng thẳng quá mức.
- Khi đã được chẩn đoán mắc hen phế quản, người bệnh cần cẩn trọng khi sử dụng một số loại thuốc như Aspirin và các thuốc chống viêm Nonsteroid, vì dễ gây nên cơn hen phế quản cấp.
- Cai thuốc lá: khuyến khích người bệnh ngừng hút thuốc và tránh phơi nhiễm thụ động với khói thuốc lá.
- Tập luyện thể lực: khuyến khích người bệnh hen tích cực vận động nhằm cải thiện sức khỏe chung. Xử trí co thắt phế quản do gắng sức theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Chế độ ăn phù hợp: khuyến khích bệnh nhân ăn nhiều rau và trái cây tươi, không dùng thực phẩm có nguy cơ gây dị ứng.
- Tránh hít phải không khí ô nhiễm bên ngoài, tránh hoạt động thể lực cường độ cao ở nơi có tình trạng ô nhiễm nặng, thời tiết quá lạnh hoặc độ ẩm thấp; hạn chế đến nơi đông người trong những đợt bùng phát virus gây bệnh đường hô hấp.
- Chủ động tiêm phòng cúm hàng năm, tiêm phòng phế cầu, đi khám chuyên khoa hô hấp để được tư vấn mức độ nặng – nhẹ của bệnh và có phác đồ điều trị dự phòng phù hợp.
