Nhận lời mời của Tổ chức Đái tháo đường (ĐTĐ) Thế giới (International Diabetes Federation - IDF), đoàn cán bộ Bệnh viện Nội tiết Trung ương đã tham dự Hội nghị quốc tế về ĐTĐ khu vực Tây Thái Bình Dương lần 8, tổ chức tại Busan - Hàn Quốc cuối tháng 10/2010.
Hội nghị được tổ chức tại trung tâm BEXCO đã thu hút gần 800 đại biểu đến từ các nước trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương và nhiều nước khác trên thế giới (Hoa Kỳ, Canada, Ấn Độ, Brazil, Arghentina...), bao gồm các nhà khoa học, các giáo sư, bác sĩ, cử nhân y tế, y tá ... chuyên ngành nội tiết - ĐTĐ, dinh dưỡng, sinh học phân tử... Tuy thời gian hội nghị chỉ diễn ra trong 4 ngày nhưng đã có 280 đề tài nghiên cứu khoa học, tham luận, chuyên đề, các báo cáo có liên quan đến việc điều trị và dự phòng ĐTĐ của các nước trên thế giới và khu vực.
Những vấn đề mà hội nghị quan tâm lần này đó là sự gia tăng quá nhanh của bệnh ĐTĐ trên thế giới mà ngay cả dự đoán của IDF cũng thiếu chính xác. Chẳng hạn như theo ước đoán của IDF thì năm 2010, Trung Quốc có khoảng 40 triệu người bị bệnh ĐTĐ, nhưng thực tế điều tra ở Trung Quốc năm 2009, con số này lên tới trên 90 triệu người - điều đó cho thấy sự gia tăng ĐTĐ ngoài dự đoán của các chuyên gia trên thế giới, đồng thời cũng cảnh báo về "nạn dịch ĐTĐ" trên toàn cầu, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. IDF cũng dự đoán năm 2030 sẽ có 430 triệu người mắc bệnh ĐTĐ, đây là gánh nặng cho ngành y tế toàn cầu.
 Bệnh đái tháo đường ở Việt Nam phát triển rất nhanh |
Tại hội nghị lần này, các nước Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc, Malaysia... đã báo cáo những mô hình can thiệp sớm qua phát hiện về gen nhằm dự phòng ĐTĐ có hiệu quả. Nhiều đề tài về can thiệp dinh dưỡng được nghiên cứu kỹ lưỡng về tần suất tiêu thụ thực phẩm, thói quen ăn uống để từ đó đưa ra từng bước can thiệp phù hợp được các đại biểu đánh giá cao. Đặc biệt Trường đại học Y khoa Boston Hoa Kỳ đã báo cáo loại trừ một số thực phẩm ảnh hưởng đến trẻ em và bổ sung những thực phẩm hữu ích nhằm dự phòng ĐTĐ týp 1 gây được sự chú ý của nhiều nhà khoa học trên thế giới.
Giáo dục sức khoẻ cộng đồng và giáo dục người bệnh ĐTĐ để dự phòng các biến chứng và kiểm soát chặt chẽ glucose máu là tiêu điểm nổi bật trong hội nghị lần này. Các tổ chức, hiệp hội người bệnh ĐTĐ và tiền ĐTĐ được các nhà quản lí, cán bộ y tế đặc biệt quan tâm. Các báo cáo về chương trình theo dõi sát sao bệnh nhân ĐTĐ và tiền ĐTĐ được lập trình chi tiết, số lượng bệnh nhân này được theo dõi trong toàn quốc tại các quốc gia như Hàn Quốc, Malaysia, Nhật Bản, Philippines... Điều làm chúng tôi ngạc nhiên và mong mỏi trong thời gian tới, Dự án phòng chống ĐTĐ của Việt Nam sẽ làm được như các quốc gia khác là, việc giáo dục người bệnh ĐTĐ ngoài các bác sĩ chuyên khoa còn có các điều dưỡng viên, các nhà dinh dưỡng học, điều dưỡng chuyên ngành dinh dưỡng và các nhà tâm lí học...
Trong lĩnh vực điều trị, các báo cáo tại hội nghị đã đưa ra rất nhiều kinh nghiệm quản lí và điều trị từng bước. Việc phối hợp sử dụng các thuốc và quản lí điều trị được nâng cao. Rất tiếc là hội nghị tiến hành trong 4 ngày ở 30 hội trường khác nhau, mỗi đề tài chỉ được báo cáo 30 phút và chỉ có 3 câu hỏi được hỏi vì thời gian không cho phép nên còn nhiều đại biểu chưa thỏa mãn với các thảo luận.
Đoàn Bệnh viện Nội tiết TW tham dự với mong muốn học hỏi kinh nghiệm cả hai lĩnh vực là điều trị và dự phòng, nhưng trên tất cả là sự mong mỏi học tập về các bước tiến hành, kinh nghiệm triển khai dự phòng ĐTĐ tại cộng đồng của các bạn quốc tế. Rất vui mừng vì khía cạnh mà chúng ta đề cập trong dự án quốc gia phòng chống ĐTĐ của Việt Nam cũng đi sát thực tế ở nước ta và cũng đồng hành như những dự án mà các bạn quốc tế đã và đang triển khai. Theo thiển nghĩ của chúng tôi, phương pháp, kế hoạch mà các bạn Nhật Bản đã và đang làm là một trong những mô hình mà chúng ta cần học tập, tuy nhiên vấn đề kinh phí sẽ gặp nhiều khó khăn.
Vì hội nghị làm việc liên tục từ 8g30 sáng đến 5g20 chiều (giờ địa phương) nên chúng tôi tranh thủ đến sớm hoặc về muộn để gặp gỡ các đồng nghiệp là các chuyên viên cao cấp của IDF, của Nhật Bản... để trao đổi về các hoạt động của Dự án phòng chống bệnh ĐTĐ của Việt Nam trong giai đoạn 2011 - 2015.
Cũng từ các cuộc trao đổi bên lề hội nghị này, chúng tôi được biết, tại Nhật Bản, năm 2000, Hiệp hội ĐTĐ Nhật Bản và Viện Nghiên cứu sức khoẻ toàn cầu Nhật đã đệ trình lên Chính phủ một kế hoạch phòng chống ĐTĐ có tên gọi là Japan 21 (Dự án phòng chống ĐTĐ 2001-2021), hằng năm Chính phủ Nhật Bản đã chi 900 triệu yên cho dự án phòng chống ĐTĐ, dự án của Nhật được xây dựng công phu, chi tiết các bước dự phòng ở cộng đồng nhằm ngăn ngừa sự tiến triển của bệnh ở những người tiền ĐTĐ và người có yếu tố nguy cơ cao. Dự án kêu gọi có sự tham gia của 4 Bộ (Y tế, Công nghiệp, Giáo dục và Nông nghiệp), các đơn vị y tế cấp quận huyện được huy động nhân lực cùng tham gia hoạt động này.
Còn ở Úc, vào những năm 70 khi khởi xướng dự án phòng chống ĐTĐ hầu như chưa được sự quan tâm đúng mức của Chính phủ, tuy nhiên đến những năm 90 Chính phủ Úc đã chi 6-8 triệu đô-la Úc mỗi năm và hiện tại đã nâng kinh phí một năm lên 15 triệu đô-la Úc, thậm chí Thủ tướng đương nhiệm còn kêu gọi toàn dân tham gia phong trào phòng chống ĐTĐ bằng cách thay đổi lối sống, tăng cường hoạt động và sử dụng khẩu phần ăn hợp lí...
Hội nghị khép lại sau 4 ngày làm việc, đoàn cán bộ Bệnh viện Nội tiết TW hy vọng sẽ tiếp tục thúc đẩy các mối quan hệ hợp tác quốc tế với các nước trong khu vực và trên thế giới góp phần đẩy lùi "căn bệnh thế kỷ" nhằm bảo vệ tốt sức khoẻ của người dân Việt Nam.