Bệnh động mạch ngoại biên gia tăng, ai cần chủ động tầm soát?

Y tế
SKĐS - Bệnh động mạch ngoại biên đang có xu hướng gia tăng tại Việt Nam, song nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi đã có biến chứng hoặc thiếu máu chi rõ rệt. Việc chủ động tầm soát ở nhóm nguy cơ cao và ứng dụng các kỹ thuật can thiệp hiện đại sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, giảm nguy cơ tàn phế.

Ngày 30/6, Khoa Can thiệp tim mạch, Bệnh viện Hữu Nghị tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề "Tiếp cận đa góc nhìn trong can thiệp động mạch ngoại biên phức tạp", quy tụ các chuyên gia trong lĩnh vực tim mạch can thiệp, ngoại lồng ngực và chẩn đoán hình ảnh (Bệnh viện Hữu Nghị, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, Bệnh viện Đại học Y - Dược Huế, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa...) nhằm chia sẻ kinh nghiệm trong điều trị các ca bệnh mạch máu ngoại biên khó.

Điểm đặc biệt của chương trình là kết hợp giữa cập nhật kiến thức và trình diễn các ca can thiệp trực tiếp tại phòng Cathlab. Qua từng ca bệnh, các chuyên gia thuộc nhiều chuyên khoa sẽ cùng thảo luận để lựa chọn phương án tái thông mạch máu phù hợp nhất cho từng người bệnh.

Bệnh động mạch ngoại biên gia tăng, ai cần chủ động tầm soát? - Ảnh 1.
Bệnh động mạch ngoại biên gia tăng, ai cần chủ động tầm soát? - Ảnh 2.

Một ca can thiệp được truyền trực tiếp từ phòng Cathlab của Bệnh viện Hữu Nghị đến các điểm cầu.

Chia sẻ với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, TS.BS Bùi Long - Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị cho biết, số lượng bệnh nhân mắc bệnh động mạch ngoại biên với các tổn thương ngày càng phức tạp đang gia tăng, đặt ra nhiều thách thức trong điều trị. Trong khi đó, lĩnh vực can thiệp nội mạch phát triển rất nhanh với sự xuất hiện của nhiều thiết bị, công nghệ mới, đòi hỏi đội ngũ bác sĩ phải thường xuyên cập nhật kiến thức và chia sẻ kinh nghiệm thực hành.

Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị nhấn mạnh, việc phối hợp giữa bác sĩ can thiệp mạch, phẫu thuật mạch máu, chẩn đoán hình ảnh và các chuyên ngành liên quan giúp nâng cao chất lượng quyết định điều trị, đặc biệt đối với những tổn thương phức tạp mà một chuyên khoa đơn lẻ khó có thể đưa ra phương án tối ưu.

3 ca can thiệp trực tiếp phản ánh những thách thức trong thực hành

Một trong những điểm nhấn của hội thảo là 3 ca can thiệp trực tiếp (live case) được thực hiện ngay tại phòng Cathlab của Bệnh viện Hữu Nghị.

Ca thứ nhất là bệnh nhân suy thận mạn đang chạy thận nhân tạo chu kỳ, bị tắc cầu nối động - tĩnh mạch tự thân (AVF) do huyết khối và hẹp nặng, khiến việc lọc máu không thể tiếp tục.

Theo TS.BS Bùi Long, đường vào mạch máu là "huyết mạch" của người bệnh chạy thận nhân tạo. Trong trường hợp này, ê-kíp sử dụng hệ thống hút huyết khối kết hợp các dụng cụ chuyên dụng để xử lý tổn thương, tái lập lưu thông của cầu nối, giúp người bệnh tiếp tục điều trị lọc máu.

Bệnh động mạch ngoại biên gia tăng, ai cần chủ động tầm soát? - Ảnh 3.

TS.BS Bùi Long - Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị chia sẻ về can thiệp động mạch ngoại biên phức tạp.

Ca thứ hai là bệnh nhân trẻ bị huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới diện rộng, gây phù nề nghiêm trọng và làm tăng nguy cơ thuyên tắc phổi. Các bác sĩ thực hiện lấy huyết khối bằng hệ thống hút huyết khối nhằm giảm nhanh triệu chứng, đồng thời giảm nguy cơ biến chứng do huyết khối di chuyển lên tuần hoàn phổi.

Ca thứ ba là bệnh nhân đã từng được đặt stent động mạch chi dưới nhưng không tuân thủ điều trị thuốc sau can thiệp, dẫn đến tái tắc trong stent với tổn thương xơ vữa và vôi hóa nặng.

Các bác sĩ sử dụng bóng cắt (cutting balloon) để xử lý tổn thương vôi hóa trước khi tái can thiệp, tạo điều kiện phục hồi dòng máu nuôi chi.

TS.BS Bùi Long cho hay, đây đều là những kỹ thuật can thiệp tiên tiến đang được áp dụng tại nhiều trung tâm lớn trên thế giới và đang từng bước được triển khai tại Việt Nam nhằm nâng cao hiệu quả điều trị các trường hợp bệnh lý mạch máu ngoại biên phức tạp.

Bệnh động mạch ngoại biên thường bị bỏ sót do phát hiện muộn

Theo TS.BS Bùi Long, bệnh động mạch ngoại biên là tình trạng xơ vữa các động mạch nuôi chi, chủ yếu ở chi dưới, gây giảm tưới máu. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến thiếu máu chi mạn tính, loét, hoại tử, thậm chí phải cắt cụt chi. Đồng thời, đây cũng là dấu hiệu cho thấy người bệnh có nguy cơ cao mắc các biến cố tim mạch và mạch máu não do xơ vữa toàn thân.

"Hiện nay bệnh lý này đang gia tăng tại Việt Nam nhưng việc phát hiện sớm vẫn còn nhiều hạn chế. Không ít người bệnh chỉ đến khám khi đã đau nhiều hoặc xuất hiện các dấu hiệu thiếu máu chi rõ rệt. Trong khi đó, nhiều trường hợp tắc hẹp động mạch diễn tiến âm thầm trong thời gian dài", TS.BS Bùi Long nói.

Bên cạnh những khó khăn về trang thiết bị trong xử trí các ca bệnh phức tạp, TS.BS Bùi Long cũng cho rằng điều trị nội khoa và quản lý lâu dài sau can thiệp chưa được quan tâm đúng mức. Việc tuân thủ thuốc đóng vai trò nền tảng để giảm nguy cơ tái hẹp hoặc tái tắc mạch máu, nhưng trên thực tế vẫn còn nhiều bệnh nhân tự ý ngừng điều trị.

Bệnh động mạch ngoại biên gia tăng, ai cần chủ động tầm soát? - Ảnh 4.

Hội thảo là diễn đàn để các bác sĩ cập nhật tiến bộ kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm thực hành và tăng cường phối hợp đa chuyên khoa trong điều trị các bệnh lý động mạch ngoại biên phức tạp.

Người có yếu tố nguy cơ nên chủ động tầm soát

TS.BS Bùi Long khuyến cáo, thay vì chờ xuất hiện triệu chứng, những người có nguy cơ cao cần chủ động tầm soát bệnh động mạch ngoại biên.

Các đối tượng nên được khám định kỳ gồm: người cao tuổi, người hút thuốc lá, người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu hoặc có bệnh lý tim mạch.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau cách hồi (đau bắp chân khi đi bộ, nghỉ thì đỡ), lạnh chân, tê bì, đổi màu da hoặc tím tái chi dưới, người bệnh cần đến khám chuyên khoa tim mạch sớm để được đánh giá và làm các thăm dò như siêu âm Doppler mạch máu khi có chỉ định.

Trong thời gian tới Bệnh viện Hữu Nghị sẽ tiếp tục phối hợp với các trung tâm can thiệp mạch máu lớn trong nước tổ chức các hội thảo kết hợp đào tạo trên ca bệnh thực tế, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn, mở rộng ứng dụng các kỹ thuật can thiệp hiện đại và tối ưu hóa điều trị cho người bệnh mắc bệnh lý mạch máu ngoại biên phức tạp.

Bệnh động mạch ngoại biên gia tăng, ai cần chủ động tầm soát? - Ảnh 2.Hẹp 90% động mạch vành, cụ ông vượt qua ca can thiệp khó

SKĐS - Các bác sĩ phát hiện bệnh nhân bị hẹp tới 90% động mạch vành trái, hệ thống mạch vành xơ vữa nặng, nhiều đoạn xoắn vặn phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ cao xảy ra nhồi máu cơ tim cấp và suy tim tiến triển.

Ý kiến của bạn