Theo thống kê của Hội Khoa học tiêu hóa Việt Nam, hiện xu hướng các bệnh về dạ dày tăng nhanh. Ngoài các nguyên nhân do ăn uống không điều độ, thiếu khoa học, làm việc quá sức..., còn có "thủ phạm" chính là nhiễm vi khuẩn Helicobacter plylori (HP). Do vậy, tư vấn và tuyên truyền của nhân viên y tế thôn bản cho người dân là quan trọng, bởi nguy cơ mắc các bệnh dạ dày nếu không ăn uống, sinh hoạt điều độ, chừng mực...
Từ viêm loét dạ dày - tá tràng...
 Vi khuẩn Helicobacter Pylori (HP). |
Khi bị loét dạ dày - tá tràng thường có các dấu hiệu: Đau thượng vị (vùng trên rốn và dưới mỏm xương ức). Đau có chu kỳ theo bữa ăn. Đau xuất hiện hoặc tăng khi ăn các thức ăn chua, cay hay khi bị căng thẳng thần kinh và giảm khi uống các thuốc kháng axit hay thuốc băng niêm mạc dạ dày. Ngoài ra, còn có triệu chứng đầy bụng, ợ hơi, ợ chua, chậm tiêu hóa... Bệnh có thể biến chuyển nặng nếu không được điều trị kịp thời. Bệnh càng để lâu càng khó điều trị và dần chuyển sang mạn tính dễ bị biến chứng như:
Xuất huyết tiêu hóa (chảy máu đường tiêu hóa): Xuất huyết hay chảy máu thường rầm rộ với nôn ra máu, có hoặc không có đi ngoài phân đen. Bệnh nhân cần được nhập viện ngay để điều trị cấp cứu.
Thủng dạ dày - tá tràng: Xuất hiện cơn đau bụng đột ngột, dữ dội vùng thượng vị như dao đâm, thường có nôn ói và bụng cứng như gỗ.
Hẹp môn vị: Lúc đầu ăn chậm tiêu, đầy bụng, nặng bụng, ợ nước chua nhất là về buổi chiều; tiếp theo bệnh nhân bị nôn ói sau ăn ngày càng nhiều hơn.
... Trào ngược dạ dày - thực quản.
Cũng theo đánh giá của Hội Khoa học tiêu hóa Việt Nam, bệnh trào ngược dạ dày - thực quản có khuynh hướng gia tăng theo lối sống hiện đại, công nghiệp hóa. Trong đó, béo phì và các chế độ dinh dưỡng ảnh hưởng rất lớn đến căn bệnh này.
 Ổ loét dạ dày. |
Bệnh trào ngược dạ dày - thực quản là tình trạng trào ngược từng lúc hay thường xuyên các chất từ dạ dày lên thực quản, bệnh không chỉ gây khó chịu cho bệnh nhân mà còn có nguy cơ gây ra những biến chứng nặng nề như loét, hẹp, chảy máu thực quản, thậm chí dẫn tới ung thư. Việc chẩn đoán sớm, điều trị hợp lý và kịp thời sẽ làm cải thiện cuộc sống cho người bệnh cũng như giảm thiểu được các biến chứng nguy hiểm. Các tác nhân làm yếu hoặc gây giãn cơ góp phần gây ra bệnh trào ngược dạ dày - thực quản như: uống rượu, hút thuốc; thức ăn chứa nhiều gia vị, mỡ, cà phê, sô-cô-la; các tình trạng bệnh lý như béo phì, đái tháo đường, ở phụ nữ có thai; dùng thuốc theophyllin... Bệnh có những triệu chứng điển hình:
Ợ nóng: Là triệu chứng thường gặp nhất, đó là cảm giác gây ra do các thành phần của dịch dạ dày trào ngược lên thực quản. Bệnh nhân thấy nóng rát từ vùng thượng vị, lan ngược lên phía sau xương ức có khi lên tận cổ họng. Ợ nóng thường xuất hiện sau khi ăn, khi nằm xuống hoặc ưỡn người về phía trước hoặc những cơn ho ban đêm do tư thế nằm. Các triệu chứng trên tăng khi uống rượu, uống nước hoa quả hay ăn những thức ăn có vị chua.
Ợ chua: Là hiện tượng do các thành phần acid của dịch dạ dày và thực quản trào ngược lại ra vùng hầu họng.
Nôn: Nôn thường xảy ra do thay đổi tư thế hay một sự gắng sức. Dịch nôn thường không mùi vị, không chua và có thể lẫn thức ăn chưa tiêu hóa.
Nuốt khó: Xuất hiện ở 1/3 số bệnh nhân bị trào ngược, đó là cảm giác thức ăn hay nước uống dừng lại phía sau xương ức ngay sau khi nuốt. Nuốt khó, hay nghẹn là triệu chứng cần cảnh giác với ung thư thực quản.
 |
Điều trị và phòng bệnh
Khi có triệu chứng của bệnh dạ dày, người bệnh cần đến cơ sở y tế để khám và điều trị. Tuyệt đối không được tự ý dùng thuốc để giảm đau hay giảm các triệu chứng như ợ hợi, ợ chua.. vì nhiều trường hợp bệnh nhân dễ nhầm tưởng với bệnh khác.