Bệnh án điện tử chuẩn hóa và liên thông dữ liệu y tế
Theo thông tin mới nhất của Bộ Y tế, đến tháng 9/2026, toàn quốc đã có 1.265 cơ sở y tế triển khai bệnh án điện tử. Đây là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi từ hồ sơ bệnh án giấy sang môi trường số, đồng thời tạo nền tảng để hình thành hệ sinh thái dữ liệu y tế ngày càng đồng bộ, liên thông.
Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám, chữa bệnh rà soát thực trạng, xây dựng kế hoạch và bổ sung nguồn lực để hoàn thành việc triển khai chậm nhất vào ngày 31.12.2026. Từ ngày 1.12.027, các bệnh viện công lập và tư nhân sẽ không sử dụng hồ sơ bệnh án giấy.
Việc chuyển đổi sang bệnh án điện tử không chỉ là thay thế hồ sơ giấy bằng hồ sơ số mà còn phải bảo đảm dữ liệu được lưu trữ, cập nhật, khai thác và chia sẻ phục vụ hiệu quả công tác khám, chữa bệnh và quản lý.
Bệnh án điện tử là mắt xích của hệ sinh thái y tế số. Ảnh: PV
Bệnh án điện tử được kỳ vọng giúp giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian cho người bệnh và hạn chế tình trạng trùng lặp xét nghiệm.
Thông qua hệ thống điện tử, bác sĩ có thể nhanh chóng tiếp cận tiền sử bệnh, kết quả xét nghiệm và quá trình điều trị của người bệnh. Đây là cơ sở quan trọng để hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định chuyên môn phù hợp.
Ở góc độ quản lý, dữ liệu được số hóa giúp bệnh viện theo dõi hoạt động khám, chữa bệnh thuận lợi hơn, đồng thời tạo nền tảng kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở y tế.
Đối với lĩnh vực bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT), quá trình số hóa dữ liệu y tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hoạt động khám, chữa bệnh BHYT phát sinh khối lượng dữ liệu rất lớn, liên quan đến người bệnh, cơ sở khám chữa bệnh, dịch vụ kỹ thuật, thuốc, vật tư y tế và chi phí khám, chữa bệnh.
Khi dữ liệu được chuẩn hóa, cập nhật và kết nối trên môi trường số, các cơ quan quản lý có thêm điều kiện để khai thác thông tin phục vụ quản lý, theo dõi và giám định chi phí khám, chữa bệnh BHYT. Đây là một trong những nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý quỹ BHYT, đồng thời góp phần bảo đảm quyền lợi của người tham gia.
Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu cũng giúp hạn chế tình trạng thông tin bị phân tán tại nhiều hệ thống, giảm các khâu nhập liệu thủ công và tạo điều kiện để các bên liên quan sử dụng dữ liệu thống nhất, chính xác hơn.
Với người tham gia BHYT, giá trị của chuyển đổi số cuối cùng không chỉ nằm ở những hệ thống công nghệ phía sau, mà được thể hiện ở những tiện ích cụ thể trong quá trình sử dụng dịch vụ. Khi thông tin được số hóa và liên thông tốt hơn, người dân có thể từng bước được hưởng các dịch vụ y tế thuận tiện, minh bạch và hiệu quả hơn.
Từ góc độ này, bệnh án điện tử là một mắt xích quan trọng trong quá trình hình thành hệ sinh thái dữ liệu y tế số, trong đó dữ liệu được tạo ra tại cơ sở khám, chữa bệnh có thể trở thành nguồn thông tin phục vụ nhiều hoạt động quản lý, chuyên môn và cung cấp dịch vụ.
Việc 1.265 cơ sở y tế triển khai bệnh án điện tử cho thấy quá trình chuyển đổi số trong y tế đang tiếp tục được mở rộng về quy mô. Tuy nhiên, để dữ liệu thực sự phát huy giá trị, bên cạnh việc triển khai các hệ thống, yêu cầu đặt ra là phải tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin, tăng khả năng kết nối, liên thông giữa các hệ thống và nâng cao chất lượng dữ liệu ngay từ nơi phát sinh.
Đây cũng là hướng đi phù hợp với quá trình chuyển đổi số toàn diện đang được BHXH Việt Nam đẩy mạnh, trong đó dữ liệu được xác định là một trong những nền tảng quan trọng để đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Từ những hồ sơ bệnh án được số hóa tại từng cơ sở y tế đến hệ thống dữ liệu được kết nối, liên thông trên phạm vi rộng, chuyển đổi số trong y tế đang từng bước thay đổi cách thức quản lý và cung cấp dịch vụ. Khi các nguồn dữ liệu ngày càng được kết nối chặt chẽ, giá trị mang lại không chỉ nằm ở việc giảm giấy tờ, rút ngắn quy trình, mà quan trọng hơn là tạo ra một nền tảng dữ liệu thống nhất, phục vụ tốt hơn công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân và thực hiện chính sách BHYT.
Chuyển đổi số toàn diện ngành Y tế
Tại Thông tư hướng dẫn một số nội dung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ năm 2026 đến năm 2030, Bộ Y tế đề ra nhiều nội dung liên quan đến chuyển đổi số trong quản lý, theo dõi và tư vấn sức khỏe toàn diện.
Theo đó, Bộ Y tế sẽ triển khai gói dịch vụ về chuyển đổi số, trong đó có quản lý hồ sơ sức khỏe của người dân thông qua Nền tảng Trạm Y tế xã và dịch vụ tư vấn sức khỏe người dân sử dụng Nền tảng Hỗ trợ tư vấn khám, chữa bệnh từ xa theo quy định tại Thông tư số 30/2024/TT-BYT quy định danh mục, nội dung gói dịch vụ y tế cơ bản do Trạm Y tế xã, phường, đặc khu thực hiện. Ytế
Bộ Y tế giao Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia thực hiện các hoạt động xây dựng, triển khai Nền tảng Trạm Y tế xã; xây dựng, triển khai Nền tảng Hỗ trợ tư vấn khám, chữa bệnh từ xa thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế đồng thời bảo đảm các nền tảng hoạt động ổn định, thống nhất trên phạm vi toàn quốc.
Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức triển khai quản lý hồ sơ sức khỏe của người dân sử dụng Nền tảng Trạm Y tế xã và tư vấn sức khỏe người dân sử dụng Nền tảng Hỗ trợ tư vấn khám, chữa bệnh từ xa.
Việc hình thành và vận hành đồng bộ các nền tảng số được kỳ vọng giúp dữ liệu sức khỏe của người dân từng bước được cập nhật, quản lý và khai thác hiệu quả hơn, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ tư vấn, chăm sóc sức khỏe ngay từ tuyến cơ sở.
Cũng trong chương trình, Bộ Y tế triển khai mô hình bác sỹ gia đình gắn với quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử, quản lý sức khỏe toàn dân và Nền tảng Hỗ trợ tư vấn khám, chữa bệnh từ xa, nhằm theo dõi, quản lý và chăm sóc sức khỏe liên tục cho người dân tại cộng đồng.
Đáng chú ý, các cơ sở y tế sẽ từng bước ứng dụng thiết bị y tế thông minh, thiết bị theo dõi sức khỏe từ xa và các công cụ số phù hợp để thu thập, cập nhật, theo dõi các chỉ số sức khỏe của người dân, phục vụ công tác quản lý, tư vấn và chăm sóc sức khỏe tại nhà.
Cục Quản lý Khám, chữa bệnh có trách nhiệm cập nhật, ban hành hướng dẫn triển khai mô hình bác sỹ gia đình. Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia hướng dẫn kết nối, cập nhật dữ liệu từ thiết bị y tế thông minh và kết quả tư vấn sức khỏe vào hồ sơ sức khỏe điện tử của người dân. Tintức
Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức quản lý, chăm sóc sức khỏe theo nguyên lý y học gia đình cho cá nhân, hộ gia đình, gắn với quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử, quản lý sức khỏe toàn dân và Nền tảng Hỗ trợ tư vấn khám, chữa bệnh từ xa.
Các địa phương triển khai ứng dụng các thiết bị y tế thông minh, thiết bị theo dõi sức khỏe từ xa và các công cụ số để thu thập, cập nhật, theo dõi các chỉ số sức khỏe; tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số, thiết bị y tế thông minh và các ứng dụng phục vụ theo dõi, quản lý sức khỏe tại nhà.
Qua công tác này, chuyển đổi số không chỉ hỗ trợ ngành y tế quản lý dữ liệu hiệu quả hơn mà còn từng bước thay đổi cách thức chăm sóc sức khỏe: từ chờ người dân đến cơ sở y tế sang chủ động theo dõi, tư vấn và quản lý sức khỏe liên tục ngay tại cộng đồng và tại mỗi gia đình.
Đây cũng là một trong những nội dung nằm trong chiến lược đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia áp dụng trong ngành y tế theo tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về "Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia."
Việc triển khai Nghị quyết 57 đối với ngành Y tế được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến tích cực, toàn diện, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân và thúc đẩy nhanh tiến trình xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế, xây dựng hệ thống y tế hiện đại, hiệu quả, thân thiện và ngày càng phục vụ người dân tốt hơn.
