Bên trong nơi bảo quản, tìm lại danh tính liệt sĩ

Từ sân bay Cần Thơ, những mẫu hài cốt liệt sĩ được các lực lượng chức năng bàn giao, vận chuyển bằng máy bay CASA của Quân chủng Phòng không - Không quân về sân bay Gia Lâm (Hà Nội), tiếp tục hành trình đến Viện Pháp y Quân đội để phục vụ công tác giám định, xác định danh tính.

Đằng sau mỗi chuyến vận chuyển là sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quân đội. Những mẫu hài cốt được tiếp nhận, sắp xếp và vận chuyển cẩn trọng, mang theo niềm mong đợi của biết bao gia đình vẫn đang mong chờ ngày người thân được xác định danh tính.

Tại Viện Pháp y Quân đội (Cục Quân y, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng), những cán bộ, nhân viên tiếp tục công việc thầm lặng, tỉ mỉ xử lý, bảo quản từng mẫu hài cốt, phục vụ giám định ADN và xác định danh tính liệt sĩ.

Theo Thiếu tá Nguyễn Tuấn Anh, Tổ trưởng Tổ lưu trữ, Khoa Khám nghiệm, Viện Pháp y Quân đội, đến nay đơn vị đã tiếp nhận hơn 80.000 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ từ các tỉnh, thành phố trên cả nước. Trong đó, hơn 30.000 mẫu đã được đưa vào khu lưu trữ nhiệt độ mát.

Viện hiện có hai khu bảo quản ở nhiệt độ âm sâu với tổng sức chứa khoảng 110.000 mẫu, đây là hệ thống lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ lớn nhất cả nước.

Tỉ mỉ từng công đoạn, nâng niu từng mẫu hài cốt

Bên trong khu xử lý mẫu, các cán bộ, nhân viên miệt mài với những công việc đòi hỏi sự cẩn trọng, chính xác. Từng mảnh xương được làm sạch, xử lý và kiểm tra trước khi đưa vào hệ thống bảo quản chuyên dụng.

Thiếu tá Lê Thị Hương Liên, Khoa Khám nghiệm, Viện Pháp y Quân đội cho biết, mẫu hài cốt được làm sạch cơ học, xử lý bằng dung dịch Javen nhằm hạn chế nấm mốc, sau đó rửa lại bằng nước và cồn, sấy khô, đánh giá chất lượng, đóng gói và gắn mã quản lý.

Mỗi công đoạn đều được thực hiện cẩn thận nhằm bảo đảm chất lượng mẫu, phục vụ công tác giám định, đối chiếu ADN sau này.

Sau khi hoàn tất các công đoạn xử lý, mẫu được kiểm tra, cập nhật thông tin và chuyển vào khu lưu trữ.

Tại khu bảo quản nhiệt độ mát, những dãy tủ kim loại xếp cao gần sát trần nhà được đánh số, gắn mã quản lý. Khu vực này có sức chứa khoảng 105.000 mẫu, với 150 tủ, mỗi tủ gồm 35 khay, mỗi khay có 20 vị trí lưu trữ.

Nhiệt độ được duy trì trong khoảng 15–20 độ C, độ ẩm 45–55% nhằm hạn chế nấm mốc, bảo đảm chất lượng mẫu trong quá trình lưu giữ lâu dài.

Việc quản lý, xuất nhập mẫu được thực hiện trên hệ thống số hóa. Mỗi mẫu đều có thông tin, vị trí lưu trữ riêng và chỉ những người được cấp quyền mới có thể thực hiện việc di chuyển, truy xuất.

Giữa những thiết bị hiện đại và hàng nghìn mẫu hài cốt được lưu giữ, công việc của các cán bộ, nhân viên nơi đây vẫn lặng lẽ diễn ra mỗi ngày. Với họ, mỗi mẫu hài cốt không đơn thuần là đối tượng giám định mà còn gắn với một người lính đã hy sinh, một gia đình đang mong ngóng tin tức.

"Đây là một nhiệm vụ mà tôi cảm thấy rất vinh dự, tự hào khi được đảm nhận. Mỗi khi cầm mẫu trên tay, lòng tôi lại xúc động khi nghĩ tới những anh hùng đã anh dũng hy sinh", Thiếu tá Nguyễn Tuấn Anh chia sẻ.

Từ những chuyến bay đưa hài cốt liệt sĩ về Hà Nội đến các phòng xử lý, lưu trữ tại Viện Pháp y Quân đội, mỗi công đoạn đều góp phần nối dài hành trình tìm lại danh tính cho những người đã ngã xuống.

Và đằng sau công việc thầm lặng ấy là niềm hy vọng của những người mẹ, người vợ, người con và các gia đình vẫn từng ngày mong đợi một kết quả giám định, để người thân của họ được trở về với đầy đủ tên tuổi sau bao năm xa cách.