Một báo cáo ca bệnh được công bố trên tạp chí Gastroenterology & Endoscopy ghi nhận trường hợp bé trai 13 tuổi mắc viêm tụy do nuốt phải tăm. Ca bệnh cho thấy những vật dụng nhỏ, quen thuộc trong sinh hoạt cũng có thể gây tổn thương nghiêm trọng nếu lọt vào đường tiêu hóa.
1. Mắc viêm tụy vì vô tình nuốt phải chiếc tăm
Bệnh nhân là một bé trai 13 tuổi nhập viện với biểu hiện đau vùng thượng vị (tình trạng đau xuất hiện ở phần bụng trên, ngay dưới xương ức) và nôn. Đây có thể là triệu chứng của nhiều bệnh lý khác nhau, từ những rối loạn tiêu hóa thông thường đến các bệnh cần được điều trị khẩn cấp.
Trong trường hợp này, quá trình thăm khám xác định bệnh nhi mắc viêm tụy liên quan đến một chiếc tăm vô tình nuốt phải. Điều đáng chú ý là dị vật không chỉ gây khó chịu tại đường tiêu hóa mà còn dẫn đến tình trạng viêm tụy, một biến chứng hiếm gặp.

Những dị vật sắc nhọn như tăm có thể gây tổn thương nghiêm trọng đường tiêu hóa nếu vô tình nuốt phải. Ảnh minh họa AI.
Các bác sĩ đã tiến hành nội soi và lấy thành công chiếc tăm tại đoạn thứ ba của tá tràng. Báo cáo cho biết quá trình lấy dị vật diễn ra thuận lợi, không ghi nhận biến chứng liên quan đến thủ thuật.
Tá tràng là đoạn đầu tiên của ruột non, nằm ngay sau dạ dày và có mối liên hệ giải phẫu chặt chẽ với tuyến tụy. Vì vậy, những tổn thương xảy ra tại khu vực này có thể ảnh hưởng đến các cấu trúc lân cận. Các bác sĩ nhấn mạnh viêm tụy do nuốt tăm là tình trạng cực kỳ hiếm gặp. Chính sự hiếm gặp này có thể khiến nguyên nhân do dị vật không được nghĩ đến ngay khi bệnh nhân xuất hiện triệu chứng đau bụng và nôn.
2. Vì sao một chiếc tăm nhỏ có thể gây viêm tụy?
Các bác sĩ giải đáp, thông thường, nhiều dị vật nhỏ khi vô tình đi vào đường tiêu hóa có thể được đào thải tự nhiên mà không gây biến chứng. Tuy nhiên, nguy cơ sẽ khác biệt đáng kể đối với những dị vật có đầu nhọn hoặc cạnh sắc, chẳng hạn như tăm, xương cá, kim hoặc mảnh vật liệu cứng.
Những dị vật này có khả năng mắc lại tại một vị trí trong ống tiêu hóa, gây tổn thương niêm mạc, chảy máu hoặc xuyên thủng thành đường tiêu hóa. Trong những trường hợp nghiêm trọng, dị vật có thể gây viêm nhiễm tại chỗ, hình thành ổ áp xe hoặc tổn thương các cơ quan nằm gần đường tiêu hóa.
Tuyến tụy là cơ quan nằm sâu trong ổ bụng, phía sau dạ dày. Tuyến tụy có vai trò sản xuất các enzyme hỗ trợ tiêu hóa thức ăn, đồng thời tiết ra những hormone quan trọng như insulin để điều hòa đường huyết.
Viêm tụy xảy ra khi tuyến tụy bị tổn thương và xuất hiện phản ứng viêm. Bệnh có thể biểu hiện bằng đau bụng trên, buồn nôn, nôn, đôi khi đau lan ra sau lưng. Trong các trường hợp liên quan đến dị vật sắc nhọn, cơ chế gây viêm tụy có thể bao gồm tổn thương trực tiếp vùng tụy hoặc phản ứng viêm tại những cấu trúc lân cận.
3. Những dấu hiệu cảnh báo sau khi vô tình nuốt dị vật
Nuốt dị vật là tai nạn có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Dị vật có thể xuất hiện trong thực phẩm, đồ chơi hoặc những vật dụng quen thuộc được sử dụng hằng ngày.

Trẻ đau bụng, nôn kéo dài cần được thăm khám để xác định nguyên nhân, đặc biệt khi nghi ngờ nuốt dị vật. Ảnh minh họa AI.
Đối với tăm, nguy cơ không chỉ đến từ việc trẻ ngậm hoặc nghịch tăm mà còn có thể xuất hiện khi tăm được sử dụng để cố định thực phẩm, trang trí món ăn hoặc bị lẫn vào thức ăn. Người vô tình nuốt dị vật có thể không xuất hiện triệu chứng ngay lập tức. Một số trường hợp chỉ được phát hiện khi dị vật gây tổn thương hoặc biến chứng.
Các biểu hiện cần đặc biệt chú ý bao gồm đau bụng kéo dài hoặc tăng dần, nôn nhiều lần, khó nuốt, đau khi nuốt, sốt, bụng chướng hoặc xuất hiện máu trong chất nôn và phân.
Nếu xuất hiện đau bụng dữ dội, bụng co cứng, khó thở, nôn ra máu hoặc dấu hiệu choáng, người bệnh cần được cấp cứu ngay. Đặc biệt, khi biết hoặc nghi ngờ trẻ đã nuốt phải tăm hay một dị vật sắc nhọn, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá khẩn cấp, ngay cả khi trẻ chưa có biểu hiện bất thường. Không nên chờ dị vật tự đào thải, cố gây nôn hoặc cho trẻ ăn thật nhiều cơm, bánh mì hay những thực phẩm khác với hy vọng đẩy dị vật xuống đường tiêu hóa.
Để hạn chế nguy cơ, các gia đình nên tránh sử dụng tăm nhọn trong những món ăn dành cho trẻ nhỏ, kiểm tra kỹ thực phẩm trước khi cho trẻ ăn và không để trẻ ngậm tăm trong miệng khi vui chơi.