Thủ lĩnh ba đảng phái chính trị lớn nhất trong Quốc hội đã lần lượt không thành công với việc thành lập Chính phủ liên hiệp. Tổng thống Hy Lạp đã phải triệu tập tất cả các đảng trong Quốc hội để thuyết phục họ liên minh với nhau. Đây là nỗ lực cuối cùng để đưa Hy Lạp thoát khỏi bế tắc chính trị mà hiện đang gây lo ngại cho toàn bộ khu vực đồng euro.
Trong cuộc bầu cử vừa qua, đảng Cánh hữu dân chủ mới đã về đầu nhưng lại không hội đủ đa số ghế ở Quốc hội. Ông Antonis Samaras, lãnh đạo đảng này đã không thể thành lập được một Chính phủ liên minh. Tiếp đến, ông Alexis Tsipras, lãnh đạo đảng Cực tả Syriza về nhì trong cuộc bầu cử đã cố gắng thương lượng với các đảng khác để lập một nội các liên minh cánh tả với xu hướng chống các biện pháp khắc khổ do EU và IMF áp đặt cho Hy Lạp trong khuôn khổ kế hoạch trợ giúp nước này.
Khủng hoảng chính trị tại Hy Lạp ảnh hưởng tới khu vực đồng euro. |
Nhưng đảng Cộng sản cũng như các đảng cánh tả khác từ chối hợp tác với đảng Syriza, cho nên ông Tsipras đã tuyên bố từ bỏ việc thành lập Chính phủ. Với tư cách lãnh đạo đảng Pasok, đảng về hạng ba, ông Evangels Vénizélos đã được Tổng thống Hy Lạp Carolos Papoulias giao cho nhiệm vụ cực kỳ tế nhị này. Nếu lãnh đạo đảng Pasok lại thất bại trong việc thành lập nội các (khả năng gần như chắc chắn sẽ xảy ra), Tổng thống Papoulias sẽ phải tập hợp toàn bộ các chính đảng trong nỗ lực cuối cùng nhằm lập ra một Chính phủ đoàn kết dân tộc theo quy định của Hiến pháp. Nếu lần này mà vẫn không được thì Hy Lạp sẽ phải tổ chức lại bầu cử Quốc hội trong 3 hoặc 4 tuần nữa.
EU, Ngân hàng Trung ương châu Âu và IMF sẵn sàng sửa đổi chương trình được thông qua trước đó về hỗ trợ tài chính cho Hy Lạp. Các chủ nợ có thể dịch chuyển một năm, từ 2014 sang cuối 2015 – thời điểm ấn định giảm thâm hụt ngân sách tiếp theo của Hy Lạp, cũng như hoạt động tái cơ cấu các khoản vay của Athens. Các chủ nợ chấp thuận với điều kiện Hy Lạp có thể lập một “Chính phủ thân thiện châu Âu”. |
Trước cuộc bầu cử vừa qua, hai đảng trong Chính phủ liên minh tả hữu, tức đảng Dân chủ mới và đảng Pasok đã chấp nhận các biện pháp thắt lưng buộc bụng do Liên hiệp châu Âu và Quỹ Tiền tệ Quốc tế áp đặt cho Hy Lạp. Nhưng kết quả bầu cử cho thấy, người dân Hy Lạp không chấp nhận kế hoạch khắc khổ ấy, qua việc dồn phiếu cho những đảng chủ trương không làm theo lời các chủ nợ.
Mọi hy vọng của người dân Hy Lạp nay đặt vào Tổng thống tân cử của Pháp Francois Hollande, được mệnh danh là “Roosevelt của châu Âu”, lý do vì ông chủ trương một chính sách kích thích tăng trưởng hơn là thắt lưng buộc bụng để giảm nợ công. Nói cách khác, dân Hy Lạp hy vọng ông Hollande sẽ giúp thay đổi chính sách của EU, hay ít ra là giúp giảm bớt áp lực từ Đức. Theo chiều hướng đó, ông Alexis Tsipras, lãnh đạo đảng Cực tả Syriza sẽ đến Paris và đã xin gặp Tổng thống Hollande.
Không thành lập được Chính phủ có nghĩa là hỗn loạn về chính trị trong đúng thời điểm đất nước này cần ổn định chính trị để thoát khỏi khủng hoảng tài chính và nợ công, dù giải pháp để giải thoát là tự thân vận động hay dựa cậy vào EU. Không thoát khỏi khủng hoảng thì Hy Lạp đe dọa toàn bộ hệ thống giải pháp của EU đối phó với khủng hoảng và sự tồn vong của đồng tiền chung euro.
Nhưng kết quả bầu cử Quốc hội mới đây lại làm chính trường bị phân rẽ đến mức không có sự tham chính của các đảng cánh tả thì sẽ không thành lập nổi bất cứ Chính phủ liên hiệp nào mà các đảng cánh tả trong tranh cử đều cam kết không tuân thủ những điều kiện EU áp đặt, thà trở lại đồng bản tệ cũ chứ không chấp nhận đồng tiền chung của EU bằng mọi giá. Trong mọi trường hợp, tác động tiêu cực đến mức tai họa đối với EU như thể đã được lập trình sẵn.
Nếu Hy Lạp phải tiến hành tổng tuyển cử mới thì cũng có nghĩa là tai họa được báo trước đối với EU vì không chỉ cánh tả mà tất cả các đảng phái chính trị không tán đồng chính sách tiết kiệm chi tiêu ngặt nghèo mà EU áp đặt cho các thành viên EU để đổi lấy sự cứu trợ của EU đều đang thắng thế và nhiều khả năng sẽ đạt kết quả bầu cử còn cao hơn lần bầu cử mới rồi. Hy Lạp khiến EU phải lo ngại hơn cả sự thay đổi Tổng thống ở Pháp. Lo ngại ấy có cơ sở xác đáng và hoàn toàn không thừa đối với EU.
Bế tắc chính trị tại Hy Lạp tiếp tục gây lo ngại cho thị trường chứng khoán châu Âu, bởi vì một lần nữa nó làm nổi rõ nguy cơ Hy Lạp ra khỏi khu vực đồng euro, gây ra phản ứng dây chuyền có thể làm sụp đổ toàn bộ khối này. Để coi như là cảnh cáo Hy Lạp, Ủy ban châu Âu chỉ cấp cho nước này 4,2 tỷ euro tín dụng, thay vì 5,2 tỷ như dự kiến ban đầu. Nhưng hiện giờ, các nhà lãnh đạo châu Âu thật ra chưa biết nên ứng xử ra sao trước tình hình ở Hy Lạp.
Song Minh (Theo AFP, RFI)
