Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) cho biết, đêm 21 rạng sáng 22/10, những người yêu thiên văn tại Việt Nam sẽ có cơ hội đón xem một trong những trận mưa sao băng đáng chú ý của tháng 10: Orionids.
Những vệt sáng lao vun vút trên bầu trời chính là các mảnh bụi nhỏ còn sót lại từ sao chổi Halley — một trong những sao chổi nổi tiếng nhất lịch sử thiên văn học. Khi lao vào khí quyển Trái Đất với tốc độ khoảng 66 km/giây, những hạt bụi này nóng lên và phát sáng, tạo thành các vệt sao băng tuyệt đẹp.
Bầu trời đêm nay sẽ sáng rực rỡ bởi tàn tích của sao chổi Halley.
Tại Việt Nam thời điểm lý tưởng nhất để quan sát hiện tượng này là vào sau nửa đêm 21, rạng sáng 22/10, khi hiện tượng đạt cực điểm và chòm sao Orion (khu vực trung tâm của hiện tượng) đã lên đủ cao. Nếu trời đủ trong (không mây và ít ô nhiễm ánh sáng), chòm sao này rất dễ dàng được nhận ra bởi 3 ngôi sao thẳng hàng tạo thành thắt lưng của Orion và hai sao rất sáng là Betelgeuse và Rigel.
Với sao băng, người quan sát không cần sự hỗ trợ của bất cứ dụng cụ đặc biệt nào để quan sát hiện tượng này. Bạn chỉ cần một bầu trời đủ trong, chọn vị trí quan sát an toàn, và một chút kiên nhẫn. Sau 20-30 phút nhìn ngắm bầu trời, mắt sẽ quen với bóng tối và dễ phát hiện sao băng hơn.
Mưa sao băng Orionids được đặt theo tên của chòm sao Orion, vị trí của chòm sao này chính là nơi tập trung nhiều vệt sáng nhất. Thực tế, chúng là hiện tượng hệ quả của sao chổi nổi tiếng Halley (1P/halley), được đặt theo tên của nhà thiên văn học Edmund Halley.
Mưa sao băng Orionids là hiện tượng hệ quả của sao chổi nổi tiếng Halley. Đây là một sao chổi chu kỳ ngắn, hoàn thành một vòng quỹ đạo trong 76 năm và lần cuối cùng nó tiến tới cận điểm để chúng ta quan sát được là năm 1986. Những mảnh vụn mà sao chổi này để lại trong những lần ghé thăm của mình trở thành những dòng thiên thạch trải dài trong không gian. Những thiên thạch này lao vào khí quyển Trái Đất khi hành tinh của chúng ta đi qua khu vực quỹ đạo có dòng thiên thạch đó, tạo thành mưa sao băng Orionids.
Lần đầu tiên mưa sao băng này được quan sát và công bố là vào các năm 1839 và 1840 bởi nhà quan sát Edward C. Herrick. Lần đầu quan sát vào năm 1839 ông đã kết luận rằng trận mưa sao băng kéo dài từ mùng 8 tới 15 tháng 10. Lần quan sát năm 1840 ông đính chính rằng nó bắt đầu mùng 8 và kết thúc vào 25 tháng 10.
