Chiến dịch vận động cho cuộc bầu cử Hạ viện Nhật Bản đã chính thức bắt đầu ngày 18/8, mở đầu cho việc bầu chọn ra 480 đại biểu tại Hạ viện mới của nước này. Kết quả những cuộc thăm dò dư luận ngay trước cuộc vận động tranh cử cho thấy ưu thế chưa rõ ràng nghiêng về một đảng nào, khiến cho cuộc chạy đua kéo dài 2 tuần này trở nên khó dự đoán hơn bao giờ hết.
Chưa đầy 1 tháng sau khi Thủ tướng Taro Aso tuyên bố giải tán Hạ viện, chính trường Nhật Bản đã sôi động trở lại với các hoạt động tranh cử của 6 đảng phái với khoảng 1.300 ứng cử viên. Một ngày trước khi chiến dịch vận động tranh cử vào Hạ viện Nhật Bản chính thức bắt đầu, Chủ tịch đảng Dân chủ tự do (LDP) cầm quyền, Thủ tướng Taro Aso đã tranh luận trực tiếp với lãnh đạo 5 chính đảng khác, gồm đảng Công minh, đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ), đảng Dân chủ xã hội (SDP), đảng Quốc dân mới (PNP) và đảng Cộng sản Nhật Bản (JCP). Tại đây, Thủ tướng Aso đã nhấn mạnh khả năng điều hành đất nước của LDP, với các cam kết tranh cử nhất quán cũng như khả năng thực hiện các cam kết. Trong khi đó, Chủ tịch DPJ Yukio Hatoyama chỉ trích LDP quá phụ thuộc vào những công chức làm việc tại các cơ quan nhà nước để hoạch định chính sách và lãng phí tiền nộp thuế của người dân. Ông nhắc lại cam kết của DPJ sẽ không tăng thuế tiêu dùng trong vòng ít nhất 4 năm nếu đảng này giành quyền kiểm soát chính phủ. Còn Chủ tịch SDP Mizuho Fukushima lại nhấn mạnh sự cần thiết phải kết thúc liên minh cầm quyền giữa LDP và đảng Công minh.
 Cuộc đối đầu trực tiếp đầu tiên giữa hai ứng cử viên của hai đảng LDP và DPJ. |
Các nhà quan sát thì nhận định, cuộc bầu cử lần này là cơ hội lớn để DPJ giành quyền kiểm soát chính phủ và kết thúc giai đoạn cầm quyền kể từ năm 1955 của LDP, nhưng đây sẽ là một thử thách khó khăn cho phe đối lập. Kết quả thăm dò dư luận qua điện thoại do hãng tin Kyodo vừa công bố cho thấy DPJ tiếp tục dẫn trước LDP, song khoảng cách giữa hai đảng bắt đầu thu hẹp. 32,6% trong tổng số 1.236 cử tri được hỏi cho biết sẽ bỏ phiếu cho DPJ trong hình thức bầu cử đại diện, trong khi chỉ có 16,5% bỏ phiếu cho LDP.
Cuộc bầu cử lần này là cuộc trắc nghiệm về tính bền vững của liên minh đối lập tại Quốc hội Nhật Bản. Trong cuộc tranh luận vừa qua, Chủ tịch DPJ Hatoyama đã phải cân nhắc lời lẽ rất thận trọng để không thể hiện sự bất đồng với SDP và PNP, vì DPJ cần sự hợp tác của hai đảng này để tiếp tục kiểm soát Thượng viện. Tuy vậy, cuộc tranh luận đã thể hiện một số khác biệt lớn giữa 3 đảng này trong chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia. Ông Hatoyama khẳng định DPJ sẽ cho phép Lực lượng phòng vệ trên biển tiếp tục sứ mệnh chống hải tặc ở vùng biển Somalia, trái ngược với quan điểm của Chủ tịch SDP Fukushima. Trong khi đó, DPJ và PNP lại bất đồng về vấn đề đền Yasukuni - bị xem là biểu tượng của chủ nghĩa quân phiệt Nhật trong quá khứ. Ông Hatoyama cho rằng nhà nước cần xây dựng một nhà tưởng niệm tại đền này để mọi người dân Nhật Bản đều có thể tới viếng, song Chủ tịch PNP Tamisuke Watanuki phản đối ý tưởng này. Những mâu thuẫn này tuy không lớn nhưng sẽ có thể là trở ngại cho sự đoàn kết của phe.
Về phần đảng LDP cầm quyền của Thủ tướng Taro Aso, dù gặp không ít bất lợi so với phe đối lập, nhưng kết quả điều hành nền kinh tế tích cực trong giai đoạn khó khăn vừa qua đã trở thành một yếu tố có lợi trong cuộc đua này. Theo một báo cáo của Chính phủ hôm 17/8, nền kinh tế Nhật Bản đã tăng trưởng dương ở mức 0,9% vào quý 2 vừa qua, sau 4 quý liên tiếp suy giảm. Kết quả này là nhờ hoạt động xuất khẩu được khôi phục và các biện pháp kích thích của chính phủ đã phát huy hiệu quả. Đây có thể sẽ là yếu tố quyết định để LDP thuyết phục cử tri bỏ phiếu cho mình vào ngày 30/8 tới.
Đức Thọ
(Theo Tân hoa xã, Reuters)