Liên tiếp xảy ra các vụ bạo lực
Ngày 3/11, trao đổi với báo chí, ông Lê Thanh Dương, Hiệu trưởng Trường THCS Hồ Tùng Mậu (xã Ea Wer, Đắk Lắk) cho biết, một nữ sinh lớp 8 của trường phải nhập viện sau khi bị đánh. Theo thông tin ban đầu, khoảng 17h ngày 31/10, em C.B.Y. gặp hai nữ sinh lớp 9 cùng trường để giải quyết mâu thuẫn thì bị hành hung.
Sau khi nắm thông tin, nhà trường đã làm việc với các học sinh liên quan, báo cáo UBND xã Ea Wer và đến thăm nữ sinh. Theo thông tin từ bác sĩ, em bị tổn thương phần mềm và có biểu hiện ảnh hưởng về tâm lý.
Cũng tại Đắk Lắk, Trường THCS Huỳnh Thúc Kháng (xã Ea Phê) đang xử lý vụ xô xát giữa hai nhóm nữ sinh tại một quán cơm gần trường vào ngày 2/11. Nguyên nhân ban đầu được cho là xuất phát từ mâu thuẫn trên mạng xã hội. Nhà trường đã mời phụ huynh các học sinh liên quan đến làm việc, đồng thời phối hợp với công an để xử lý vụ việc.
Tại Hà Nội, ngày 2/11, Công an xã Phú Xuyên cho biết đang xác minh vụ việc 16 học sinh Trường Trung cấp nghề số 1 Hà Nội tụ tập, hò hét, đuổi đánh nhau bằng mũ bảo hiểm trên đường làng, gây mất an ninh trật tự. Vụ việc xảy ra khoảng 16h ngày 9/10. Theo thông tin ban đầu, hai nhóm học sinh có lời qua tiếng lại, thách thức, đe dọa nhau; một số em mang theo dao. Cơ quan công an bước đầu xác định 15 học sinh có dấu hiệu liên quan đến hành vi gây rối trật tự công cộng, đồng thời tiếp tục làm rõ hành vi và trách nhiệm của từng em theo quy định đối với người chưa thành niên.
Ảnh hiện trường trích xuất từ video quay được cảnh 16 học sinh đánh nhau tại Phú Xuyên. Ảnh CA Hà Nội
Những vụ việc trên cho thấy bạo lực học đường vẫn là vấn đề đáng lo ngại, cần được nhìn nhận từ nhiều khía cạnh thay vì chỉ tập trung xử lý từng sự việc khi đã xảy ra.
Trao đổi về vấn đề này, chuyên gia tâm lý học, TS. Đặng Hoàng Ngân từng công tác tại Khoa Tâm lý học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, hiện là cố vấn chuyên môn của một số tổ chức tư vấn tâm lý tại Nhật Bản cho rằng, không thể nhìn nhận bạo lực học đường như hệ quả đơn giản của một mâu thuẫn giữa học sinh. Đây là hiện tượng có nhiều nguyên nhân, liên quan đến sức khỏe tâm thần, nhận thức, cách ứng xử và môi trường sống của các em.
Theo TS. Ngân, khi bạo lực bị xem là cách giải quyết mâu thuẫn bình thường, học sinh có thể dễ lựa chọn hành vi gây tổn thương người khác thay vì tìm kiếm những cách ứng xử phù hợp hơn. Bên cạnh đó, văn hóa giao tiếp thiếu lành mạnh và môi trường học đường chưa đủ nhạy cảm trước những tổn thương cũng có thể khiến vấn đề kéo dài.
Vì vậy, việc phòng ngừa cần bắt đầu từ nhận diện các yếu tố nguy cơ, quan tâm đến sức khỏe tâm thần và xây dựng môi trường học đường an toàn. Nhà trường cần có cơ chế để học sinh có thể phản ánh sự việc, tìm kiếm sự trợ giúp mà không lo sợ bị phán xét hay trả đũa.
Không thể chỉ trông chờ vào kỷ luật, trừng phạt
Theo TS. Đặng Hoàng Ngân, để hạn chế bạo lực học đường, không thể chỉ chờ đến khi sự việc xảy ra rồi mới tìm cách xử lý. Cần có cách tiếp cận mang tính hệ thống, kết hợp nâng cao nhận thức, chăm sóc sức khỏe tâm thần, xây dựng cơ chế tiếp nhận thông tin an toàn và triển khai các chương trình phòng ngừa, can thiệp.
Trong đó, việc phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường, mâu thuẫn giữa học sinh có ý nghĩa quan trọng. Khi học sinh có nơi để chia sẻ và được hỗ trợ kịp thời, những bất đồng có thể được giải quyết trước khi chuyển thành hành vi bạo lực.
Đề cập đến cách xử lý học sinh có hành vi bạo lực, TS. Ngân cho rằng chỉ áp dụng hình thức kỷ luật hoặc đình chỉ học tập chưa chắc đã giải quyết được vấn đề. Những biện pháp mang tính loại trừ có thể ảnh hưởng đến cơ hội học tập của học sinh, trong khi nguyên nhân dẫn đến hành vi bạo lực chưa được giải quyết.
Theo chuyên gia, việc xử lý cần hướng đến giúp học sinh nhận thức được trách nhiệm, hiểu hậu quả hành vi gây ra, khắc phục tổn thương và thay đổi cách ứng xử. Bên cạnh đó, cần có sự hỗ trợ phù hợp đối với cả học sinh bị bạo lực và học sinh thực hiện hành vi bạo lực.
TS. Ngân nhấn mạnh, học sinh ở lứa tuổi vị thành niên vẫn đang trong quá trình phát triển, vì vậy các biện pháp can thiệp cần tính đến đặc điểm tâm lý và nhu cầu hỗ trợ của các em. Kỷ luật có thể là một phần của quá trình xử lý, nhưng không nên là giải pháp duy nhất.
4 nhóm giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn bạo lực học đường
Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ sáng 4/11, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Đoàn Trung Kiên thông tin về các giải pháp phòng ngừa, can thiệp bạo lực học đường và việc rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan.
Theo Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, Bộ GD&ĐT tập trung triển khai bốn nhóm giải pháp trọng tâm:
Tăng cường giáo dục, chủ động phòng ngừa: Giáo dục đạo đức, văn hóa ứng xử, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn, tự bảo vệ và nhận diện bắt nạt trực tuyến; phối hợp với gia đình nắm bắt tâm lý học sinh.
Can thiệp kịp thời, xử lý nghiêm: Khi xảy ra bạo lực, nhà trường phải ngăn chặn hành vi, bảo đảm an toàn, sơ cứu, hỗ trợ người bị ảnh hưởng và phối hợp với gia đình, cơ quan có thẩm quyền. Vụ việc có dấu hiệu tội phạm phải chuyển cơ quan có thẩm quyền giải quyết, không bao che hoặc chỉ xử lý nội bộ.
Tăng cường tư vấn tâm lý, hỗ trợ sau vụ việc: Phối hợp với gia đình, cơ sở y tế và chuyên gia hỗ trợ người bị ảnh hưởng; đồng thời giáo dục, tư vấn, giám sát học sinh có hành vi bạo lực để khắc phục hành vi, phòng ngừa tái diễn.
Siết chặt an ninh trường học, nâng cao trách nhiệm quản lý: Rà soát công tác bảo vệ, kiểm soát người ra vào trường, nhận diện nguy cơ trong và ngoài trường học, trên môi trường mạng; làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu và cá nhân liên quan khi để xảy ra vụ việc hoặc chậm xử lý.
