Hiện nay, sản xuất thuốc trong nước dựa vào 90% nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Trong khi thị trường nguyên liệu làm thuốc, xăng dầu... trên thế giới có nhiều biến động lớn. Các doanh nghiệp sản xuất phải đối mặt với nguy cơ thua lỗ vì giá nguyên liệu nhập khẩu tăng.
Việc biến động giá trong thời gian vừa qua một phần do biến động giá nguyên liệu dùng để sản xuất thuốc như cephalexin; amoxycillin; ampicillin, cefaclor, paracetamol, vitamin C...
Giá một số loại thuốc đã âm thầm tăng trên thực tế từ nhiều tháng nay. Khảo sát giá thuốc tại một số trung tâm dược phẩm lớn của Hà Nội cho thấy, một số loại thuốc nhập ngoại tăng giá, như thuốc giảm đau efferalgan, kháng sinh clamoxin, dung dịch đạm thực vật lipofundin... Không chỉ thuốc ngoại mà thuốc nội, thuốc liên doanh cũng tăng như thuốc cảm cúm panadol từ 7.500 đồng/vỉ lên 8.600 đồng/vỉ, nhỏ mũi otilin từ 3.000 đồng/lọ lên 4.500 đồng/lọ... Cá biệt có một số thuốc còn không mua được vì các cửa hàng găm hàng đợi giá cao mới bán.
 Một số bệnh viện xảy ra tình trạng thiếu thuốc cục bộ điều trị cho bệnh nhân |
Do có cơ số thuốc dự trữ, các công ty dược, doanh nghiệp dược nhà nước vẫn cung ứng thuốc đầy đủ cho các bệnh viện. Công ty Dược phẩm Trung ương 1 và 2 cho biết, giá các thuốc dự trữ, lưu thông trong thời gian qua ổn định thể hiện vai trò của công tác dự trữ lưu thông. Tuy nhiên, các công ty cũng cho biết do danh mục thuốc tham gia dự trữ, lưu thông thuốc chưa phù hợp nên gặp một số khó khăn trong kinh doanh. Nguyên do trong danh mục thuốc dự trữ, lưu thông tập trung các thuốc độc, thuốc gây nghiện là những mặt hàng ít biến động về giá nhưng doanh số thấp, ít có lãi. Thuốc chuyên khoa đặc trị có tần suất sử dụng ít dẫn đến tồn kho, hết hạn nên doanh nghiệp ngại nhập -điều nàycó thể gây thiếu thuốc cục bộ. Một số thuốc thuộc danh mục dự trữ lưu thông không có lợi nhuận, ít doanh nghiệp cung ứng do thuốc mới lưu hành tại thị trường Việt Nam.
Để bảo đảm cho các bệnh viện có thuốc dự trữ hoặc tìm loại thuốc khác có cùng tác dụng dược lý để thay thế, các bệnh viện phải linh hoạt trong việc tháo gỡ khó khăn trước tình hình cung ứng thuốc có nhiều biến động. Đứng trước tình hình tăng giá của nhiều mặt hàng thuốc, các doanh nghiệp được điều chỉnh giá bán ở mức hợp lý, phù hợp với quy định hiện hành, sau khi đã áp dụng các biện pháp tiết giảm chi phí để giảm thiểu tác động bất lợi trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, việc điều chỉnh giá vẫn phải bảo đảm quyền lợi cho bệnh nhân cũng như tính kinh tế của doanh nghiệp, không làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo lộ trình của Bộ Y tế, một số công ty dược đã tăng giá một số loại thuốc điều trị như secnol; utrogestan 100mg; utrogestan 200mg; festimon, cycloferon, reamberin... Còn trên thị trường giá tân dược đã tăng có những loại thuốc của Ấn Độ, Canada, Tây Ban Nha, Pháp..., giá cũng đã tăng, cụ thể như: glyburid lọ 500 viên (thuốc đái tháo đường) tăng từ 115.000 - 135.000 đồng/lọ, cacinol (Ấn Độ) tăng từ 28.000 - 36.000 đồng/lọ, licapril 4 (huyết áp): từ 165.000 - 175.000 đồng; neo-tergynan (Pháp) từ 78.000 - 89.000 đồng... Các thầy thuốc nên cân nhắc khi kê đơn cho bệnh nhân, tìm thuốc tương đương có giá rẻ hơn để thay thế, tránh lạm dụng các biệt dược nhập khẩu để giảm gánh nặng chi phí tiền thuốc cho người bệnh.
Bộ Y tế đang phối hợp với các bộ, ngành chức năng triển khai mạnh mẽ các biện pháp ổn định và kiểm soát thị trường dược phẩm. Một trong những biện pháp đó là cho phép mở rộng đối tượng được tham gia và cơ chế sử dụng vốn dự trữ lưu thông quốc gia nhằm tăng hiệu quả của công tác bình ổn thị trường thuốc. Cũng nhằm bảo đảm thị trường thuốc không có sự biến động lớn, liên Bộ Tài chính, Bộ Y tế và Bộ Công thương đã phối hợp với nhau. Theo đó, Bộ Y tế tiếp tục cải tiến thủ tục cấp phép sản xuất, nhập khẩu thuốc theo hướng nhanh chóng, công khai minh bạch các quy trình cấp phép để các đơn vị chủ động lập kế hoạch sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, đảm bảo thuốc được cung ứng liên tục, không gây sốt giá. Bộ Tài chính điều chỉnh thuế suất đối với một số mặt hàng thuốc thành phẩm nhập khẩu, nguyên liệu sản xuất thuốc... Bộ Công thương chỉ đạo cơ quan quản lý thị trường kiểm tra tình hình sản xuất, kinh doanh thuốc nhằm chống đầu cơ, tích trữ, tạo khan hàng để đẩy giá thuốc lên cao...
Hơn lúc nào hết, các bệnh viện cần đẩy mạnh việc kiểm tra giám sát kê đơn hợp lý để giúp cho việc sử dụng thuốc của mình không bị lệ thuộc vào các thuốc ngoại nhập tăng giá. Các phòng khám tư nhân cần phải được cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát để tránh tình trạng móc nối, chung chia hoa hồng, tăng giá thuốc, trục lợi trên sự đau ốm của người bệnh.