Thảo luận tại Quốc hội, các đại biểu đề nghị quan tâm hơn đến chính sách tiền lương, phụ cấp và điều kiện làm việc đối với đội ngũ viên chức cấp xã, giáo viên, nhằm tạo động lực để những người trực tiếp cung ứng dịch vụ công yên tâm công tác, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.
Viên chức cấp xã cần được quan tâm về chế độ, chính sách
Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) cho rằng, sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cấp xã không chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính mà còn trực tiếp tổ chức các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh và cung ứng dịch vụ công.
Trong đó, viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập đảm nhiệm nhiều lĩnh vực thiết yếu như văn hóa, thể thao, thông tin truyền thông, nông nghiệp, môi trường, quản lý, duy tu công trình và dịch vụ công cộng. Đây là lực lượng trực tiếp đưa chủ trương, chính sách vào cuộc sống, tác động đến chất lượng dịch vụ công và mức độ hài lòng của người dân.
Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long). Ảnh: Media Quốc hội
Tuy nhiên, nhiều viên chức đang phải đảm nhận khối lượng công việc lớn, yêu cầu chuyên môn ngày càng cao, trong khi điều kiện làm việc còn khó khăn và phải thích ứng với những thay đổi sau sắp xếp tổ chức bộ máy. Đại biểu cho rằng cần có chính sách đãi ngộ phù hợp, bảo đảm tương quan hợp lý với cán bộ, công chức cấp xã.
Theo Nghị định số 381 năm 2026 của Chính phủ, phụ cấp công vụ đối với cán bộ, công chức cấp xã được điều chỉnh từ 25% lên 55%, áp dụng từ ngày 1/7/2026 đến khi thực hiện cải cách chính sách tiền lương. Trong khi đó, viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã chưa thuộc đối tượng hưởng chế độ này. Đáng chú ý, nhiều đơn vị chủ yếu thực hiện nhiệm vụ chính trị, hầu như không có nguồn thu để cải thiện thu nhập cho viên chức.
Từ thực tế đó, đại biểu kiến nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế phụ cấp hoặc hỗ trợ phù hợp với những vị trí có khối lượng công việc lớn, yêu cầu chuyên môn cao, trực tiếp phục vụ người dân. Đồng thời, khi xây dựng chính sách tiền lương cần đánh giá đồng thời chế độ đối với cán bộ, công chức và viên chức cấp xã, căn cứ vào vị trí việc làm, trách nhiệm và điều kiện thực hiện nhiệm vụ.
Đại biểu nhấn mạnh, mục tiêu không phải áp dụng một mức phụ cấp giống nhau cho mọi đối tượng mà là xây dựng cơ chế đãi ngộ công bằng, phản ánh đúng giá trị công việc và đóng góp của từng nhóm.
Sớm triển khai chính sách tiền lương nhà giáo
Cũng tại phiên thảo luận, đại biểu Nàng Xô Vi (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi) đề nghị quan tâm bảo đảm điều kiện thực hiện các mục tiêu đột phá phát triển giáo dục theo Nghị quyết số 71-NQ/TW, nhất là về đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất trường học.
Đại biểu cho biết, tình trạng thiếu giáo viên, phòng học và thiết bị dạy học vẫn là những khó khăn cần được giải quyết đồng bộ. Việc bổ sung giáo viên không nên chỉ dừng ở tuyển dụng mà cần rà soát, điều tiết, điều động, luân chuyển giữa các địa bàn, cơ sở giáo dục; đồng thời xác định chính xác nhu cầu theo từng cấp học, môn học và đặc điểm địa phương.
Đối với vùng khó khăn, vấn đề không chỉ là tuyển được giáo viên mà còn phải giữ chân được người có năng lực. Vì vậy, cần triển khai đồng bộ chính sách tiền lương, phụ cấp, nhà công vụ, điều kiện đi lại, sinh hoạt và cơ hội phát triển nghề nghiệp. Luật Nhà giáo đã có hiệu lực cần sớm được thực hiện đầy đủ, hiệu quả, trong đó có các chính sách tiền lương mà đội ngũ nhà giáo và cử tri đang mong đợi.
Đại biểu cũng kiến nghị đổi mới đánh giá giáo viên, chuyển trọng tâm từ việc hoàn thành hồ sơ, chứng chỉ sang năng lực thực hành nghề nghiệp và sự tiến bộ của người học. Ngân sách giáo dục và các chương trình hỗ trợ cần phân bổ theo nhu cầu, mức độ khó khăn và kết quả đầu ra; ưu tiên trường thiếu giáo viên, phòng học chức năng, thiết bị dạy học và cải thiện điều kiện sinh hoạt cho học sinh nội trú, bán trú ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo.
Theo các đại biểu, nâng cao chất lượng dịch vụ công và giáo dục cần đi đôi với chính sách đãi ngộ phù hợp đối với những người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, qua đó tạo động lực để họ yên tâm công tác, gắn bó với cơ sở.