Trong thời gian gần đây, trước sự vào cuộc quyết liệt của ngành y tế, hàng loạt các vi phạm về vấn đề ATVSTP cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh đã bị phát hiện cả về số lượng và quy mô vi phạm. Đây là thách thức lớn cho không chỉ riêng ngành y tế mà còn cho nhiều ban ngành khác và toàn xã hội. Chính vì thế, vấn đề thanh tra, hậu kiểm về ATVSTP đã được đặt ra tại Hội nghị triển khai công tác thanh tra, hậu kiểm về chất lượng ATVSTP do Cục ATVSTP vừa tổ chức tại Hải Phòng.
Liên tục phát hiện vi phạm
Theo số liệu thống kê, chỉ tính trong tháng 4, cả nước đã xảy ra 8 vụ ngộ độc thực phẩm tại 4 tỉnh: Hà Giang (5 vụ), Đồng Nai (1 vụ), Nghệ An (1 vụ) và thành phố Hồ Chí Minh (1 vụ) làm 936 người mắc, số người phải nhập viện là 859 người và số người tử vong là 7 người. Tích lũy từ ngày 18/12/2008 đến hết tháng 4/2009, toàn quốc đã xảy ra 22 vụ ngộ độc thực phẩm với 1.739 người mắc, trong đó có 10 người tử vong. Đặc biệt việc vi phạm liên tục vấn đề ATVSTP trong lĩnh vực nước uống đóng chai, thực phẩm chức năng, vệ sinh ăn uống đã gióng lên hồi chuông báo động về tình trạng “điếc không sợ súng” của các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Đơn cử như việc đảm bảo ATVSTP trong lĩnh vực nước uống đóng chai tại TP. HCM, trong đợt thanh tra đợt 1 từ ngày 16/2 đến đầu tháng 4, Thanh tra Sở y tế TP. HCM và đoàn kiểm tra các quận, huyện đã kiểm tra 329 cơ sở nước uống đóng chai đã phát hiện 129 cơ sở vi phạm điều kiện ATVSTP và vi sinh. Trong đó 44 hồ sơ đã được hoàn tất để xử lý, 53 cơ sở bị đình chỉ hoạt động, phạt hành chính 44 cơ sở và chuyển 2 hồ sơ sang cơ quan điều tra xử lý. Tổng số tiền phạt lên đến gần 300 triệu đồng. Tuy nhiên, theo một cán bộ thanh tra cho biết: “Hồ sơ xử phạt vi phạm và đình chỉ cơ sở ngày càng dày lên mà số cơ sở vi phạm khắc phục rất chậm. Tính đến đầu tháng 4, mới có 3 cơ sở được cho hoạt động trở lại. Nhiều cơ sở “chống đối” bằng cách tẩu tán hàng và ngừng hoạt động”. Mới đây nhất, ngày 11 và 12/5, Thanh tra Sở Y tế TP.HCM lại tiếp tục công bố thêm 24 nhãn hiệu nước của 24 cơ sở nước uống đóng chai không đạt tiêu chuẩn vi sinh và hóa lý. Như vậy, từ giữa tháng 4 đến nay, trong số hàng trăm cơ sở vi phạm và xử phạt vì vi phạm điều kiện ATVSTP đã có thêm 50 cơ sở bị đình chỉ sản xuất nâng tổng số cơ sở nước uống đóng chai bị đình chỉ hoạt động lên 103 cơ sở.
Đẩy mạnh công tác hậu kiểm
Theo ThS. Nguyễn Văn Nhiên - Chánh thanh tra Cục ATVSTP cho biết: Để góp phần làm tốt hơn nữa công tác quản lý nhà nước về chất lượng ATVSTP, Bộ Y tế đang tích cực triển khai công tác thanh tra, hậu kiểm để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, từng bước lập lại kỷ cương, bảo vệ sức khỏe cho người tiêu dùng. Trước mắt, Cục ATVSTP sẽ phối hợp với Thanh tra Bộ Y tế và các đơn vị liên quan tổ chức 4 đoàn hậu kiểm tại các tỉnh, thành phố trên địa bàn cả nước. Theo đó, đối tượng mà các đoàn hậu kiểm sẽ ưu tiên bao gồm 4 nhóm: nhóm sữa và các sản phẩm từ sữa; rượu sản xuất theo phương pháp công nghiệp; nước uống đóng chai; thực phẩm chức năng. Bên cạnh đó sẽ tích cực triển khai công tác thanh tra nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, từng bước lập lại kỷ cương trong các hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm để bảo vệ sức khỏe cho người tiêu dùng.
Một vấn đề đặt ra hiện nay là sự thiếu ý thức của những người tham gia trong quá trình sản xuất, chế biến, tiêu thụ thực phẩm, vì lợi nhuận vẫn tìm cách trốn tránh sự kiểm tra, thanh tra để kinh doanh, sản xuất các sản phẩm không đảm bảo chất lượng ATVSTP. Trước tình hình đó, căn cứ vào Nghị định số 79/2008/NĐ-CP và Thông tư liên tịch số 12/2008/TTLT/BYT-BNV, hiện nay các địa phương trên toàn quốc đang khẩn trương thành lập Chi cục ATVSTP nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách của công tác quản lý về chất lượng ATVSTP. Tính đến nay, đã có 29 chi cục ATVSTP được thành lập, đây là các đầu mối giúp cho công tác thanh tra, hậu kiểm tại các địa phương được thực hiện trực tiếp, đạt kết quả tốt nhất, đồng thời giúp Cục ATVSTP đưa ra các biện pháp xử lý khi xảy ra vấn đề liên quan đến ATVSTP.
Anh Tuấn - Tuân Nguyễn