Đây là đánh giá của PGS.TS. Nguyễn Thanh Long, Thứ trưởng Bộ Y tế tại buổi gặp mặt báo chí cung cấp thông tin về công tác phòng chống cúm A(H7N9), (H5N1) và (H1N1) vừa diễn ra vào chiều 4/5 tại Hà Nội.
Thông báo cho các cơ quan báo chí về tình hình dịch bệnh trong nước và trên thế giới, TS. Trần Đắc Phu, Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng cho biết, đến nay trên thế giới đã phát hiện 128 trường hợp nhiễm cúm A(H7N9), trong đó 27 trường hợp đã tử vong tại Trung Quốc và Đài Loan. Số trường hợp mắc bệnh được ghi nhận mỗi ngày, lan rộng ra nhiều tỉnh, phần lớn là các trường hợp nặng với tỉ lệ tử vong khá cao (trên 20%).
Về tình hình cúm A(H5N1), theo thông báo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), từ đầu năm đến nay, thế giới đã ghi nhận 18 trường hợp mắc, trong đó 14 trường hợp tử vong tại 5 quốc gia gồm: Campuchia (10 ca mắc/8 ca tử vong), Trung Quốc (2 ca đều tử vong), Ai Cập (3/2), Việt Nam (2/1) và Bangladesh (1/1). Các trường hợp mắc bệnh đều có tiếp xúc với gia cầm hoặc sống trong khu vực có ổ dịch cúm gia cầm.
Riêng cúm A(H1N1), mặc dù đã qua giai đoạn đại dịch theo thông báo của WHO nhưng chủng virut này vẫn tiếp tục lưu hành ở nhiều quốc gia như các chủng virut cúm mùa khác. Hàng năm trên thế giới vẫn ghi nhận khoảng 5 triệu ca mắc cúm nặng và có từ 250.000-500.000 trường hợp tử vong. Tỉ lệ tử vong trong số các trường hợp mắc cúm nặng vào khoảng 5-10%. Tuy nhiên chưa phát hiện sự biến đổi gen của virut cúm A(H1N1) gây đại dịch năm 2009.
Chủng mới của virut corona cũng được ghi nhận trên 24 bệnh nhân ở 4 quốc gia gồm: Ả rập Xê út (17 ca mắc/12 ca tử vong), Anh (3/2), Jordan (2/2) và Quatar (2 ca mắc). Bệnh có tỉ lệ tử vong cao đến 66,7%. Các chuyên gia nhận định nhiều khả năng đây là bệnh lây truyền từ loài dơi sang người và cũng có những bằng chứng cho thấy bệnh có khả năng lây truyền từ người sang người.
Hiện WHO chưa có khuyến cáo về việc hạn chế đi lại, du lịch.
 Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long phát biểu tại buổi gặp mặt báo chí cung cấp thông tin về công tác phòng chống cúm A(H7N9), (H5N1) và (H1N1) tại Bộ Y tế chiều 4/5. |
Về cúm A(H5N1), từ đầu năm đến nay chỉ ghi nhận 2 ca mắc ở Đồng Tháp và Long An, trong đó 1 trường hợp ở Đồng Tháp đã tử vong. Đây là 2 địa phương có đường biên giới giáp với Campuchia và đều có ghi nhận các ổ dịch cúm A(H5N1) trên gia cầm.
Báo cáo của Bộ Y tế cũng cho biết, hàng năm nước ta ghi nhận khoảng 1,6-1,8 triệu trường hợp mắc hội chứng cúm. Trong 3 tháng đầu năm, đã phát hiện trên 300.000 người nhiễm cúm, trong đó có 3 trường hợp tử vong do cúm A(H1N1) tại Yên Bái và Thanh Hóa.
Nhận định về tình hình dịch, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long khẳng định, nguy cơ xâm nhập, lan truyền và gây bùng phát dịch bệnh cúm A(H7N9) ở nước ta là rất lớn nếu chúng ta không quyết liệt triển khai các biện pháp phòng bệnh chủ động. Đặc biệt, một số nhà khoa học Nhật Bản và Trung Quốc đã phát hiện thấy sự biến đổi gen của loại virut này làm tăng khả năng lây truyền sang người và tiềm ẩn nguy cơ đại dịch. Mặt khác, nước ta có đường biên giới dài với Trung Quốc, rất khó kiểm soát tình trạng buôn bán, nhập lậu gia cầm, sản phẩm gia cầm.
Về nhận định cúm A(H7N9) có khả năng gây thành đại dịch, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long cho biết, Bộ Y tế đã trao đổi với WHO và được biết, đây là nhận định của một số nhà khoa học tại một cuộc hội thảo về cúm A(H7N9) chứ không phải là khuyến cáo của WHO. Tuy nhiên, WHO cũng không loại trừ khả năng virut cúm A(H7N9) có thể lây từ người sang người, bởi lẽ ở Trung Quốc đã phát hiện 3 chùm ca bệnh là những người thân trong gia đình.
Đối với việc giám sát cúm A(H1N1) hiện đang nổi lên ở một số địa phương, TS. Trần Như Dương, Phó viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ cho biết, qua giám sát đã phát hiện tỉ lệ virut cúm A(H1N1) đại dịch trong số các mẫu bệnh phẩm dương tính với virut cúm có xu hướng tăng, có thể do chu kỳ dịch bệnh. Đặc tính của các virut cúm là chúng luôn thay đổi nhau và có tính mùa. Trong năm 2012, cúm B và cúm A(H3N2) gây bệnh nhiều nên trong quần thể đã có nhiều người có kháng thể với các týp này, do đó năm nay cúm A(H1N1) lại chiếm ưu thế hơn do có khối cảm nhiễm lớn hơn. Tất cả các chủng cúm đều có khả năng gây bệnh nặng, do đó người dân không nên chủ quan ngay cả khi chỉ mắc các chủng cúm mùa thông thường. Các chuyên gia y tế cũng khuyến cáo, việc tiêm vắc xin cúm mùa thông thường vẫn nên thực hiện khi có điều kiện, đặc biệt đối với các đối tượng dễ cảm nhiễm, để tránh những diễn biến xấu có thể xảy ra.
Về các hoạt động phòng chống dịch đã triển khai, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long nhìn nhận, đáp ứng của chúng ta trong thời điểm này là kịp thời, phù hợp với tình hình thực tế cũng như những khuyến cáo của WHO. Đặc biệt, trong công tác chuyên môn, Bộ Y tế đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn về chuyên môn kỹ thuật giám sát, phòng chống, lấy mẫu bảo quản, xét nghiệm, chẩn đoán và điều trị cúm A(H7N9)… Tại các cửa khẩu, theo báo cáo của 9 cửa khẩu quốc tế lớn, trong tháng 4/2013, đã có trên 140.000 lượt hành khách nhập cảnh từ Trung Quốc. Các lực lượng chức năng đã phát hiện một trường hợp hành khách bị sốt qua cửa khẩu Lạng Sơn và tổ chức điều tra dịch tễ một trường hợp người Trung Quốc nhập cảnh vào Việt Nam có triệu chứng sốt cao, viêm họng và tử vong tại Hà Tĩnh. Tuy nhiên, các kết quả xét nghiệm cho thấy cả 2 trường hợp trên đều âm tính với cúm.
Thứ trưởng Bộ Y tế cũng đánh giá cao vai trò của các cơ quan thông tin đại chúng trong việc tuyên truyền cho người dân hiểu và cảnh giác với dịch bệnh. Đồng thời cho biết, thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng, Bộ Y tế sẽ đưa ra những khuyến cáo phù hợp theo từng giai đoạn của dịch để đáp ứng kịp thời các diễn biến của dịch bệnh tại nước ta cũng như trên thế giới.
Bài, ảnh: Hạ Hiền