Trước đây, các đối tượng làm bằng giả chỉ làm nguyên tấm bằng, không có hồ sơ kèm theo, nhưng do bị phát hiện nhiều nên hiện nay, việc làm bằng giả có thêm cả hồ sơ đi kèm. Thủ đoạn của những đối tượng này hết sức tinh vi, đó là bọn chúng tổ chức làm giả theo một hệ thống từ bảng điểm đến các tấm bằng theo từng cấp học để hợp thức hóa như một bộ hồ sơ gốc. Hơn nữa, với công nghệ tin học hiện đại và các mẫu văn bằng, chứng chỉ có sẵn của các cơ quan, tổ chức thì các sản phẩm giả này rất tinh vi, bằng mắt thường không thể phát hiện.
Mặc dù trong thời gian qua, lực lượng chức năng đã bóc gỡ nhiều đường dây làm bằng cấp, giấy tờ giả nhưng việc làm bằng giả vẫn tồn tại và những kẻ làm bằng cấp, giấy tờ giả vẫn còn đất sống là do nhu cầu về những tấm bằng giả vẫn rất cao trong xã hội hiện nay. Việc quá trọng dụng bằng cấp của các cơ quan tuyển dụng hiện nay chính là một phần nguyên nhân của vấn nạn này. Và trong khi vấn nạn bằng giả tràn lan thì thái độ xử lý của các cơ quan chức năng không kiên quyết dẫn đến không có tác dụng răn đe… Theo GS.TS. Phạm Tất Dong - Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, cái lo ngại nhất là chúng ta vẫn thiếu người có năng lực mà lại thừa kẻ vô dụng. Ngoài ra, bằng cấp giả còn làm suy đồi đạo đức...
Vụ án làm bằng giả mới bị Công an quận Đống Đa, Hà Nội bóc gỡ trong tháng 7, Vũ Đình Quyền - đối tượng chủ mưu trong đường dây làm bằng giả, kẻ phạm tội lại kiến nghị biện pháp phòng ngừa vấn nạn do chính mình gây ra. Đây cũng là điều khiến các cơ quan chức năng cần phải suy nghĩ… Đó là cần xây dựng một trang điện tử cập nhật đầy đủ thông tin về những người đã tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng cũng như các văn bằng, chứng chỉ khác để các đơn vị, doanh nghiệp khi tiếp nhận, sử dụng nhân viên, công chức có thể tra cứu, đối chiếu với bằng cấp mà họ xuất trình.
Đã đến lúc cơ quan chức năng phải có một chế tài nghiêm khắc nhằm triệt tiêu động lực mua, bán bằng cấp giả. Việc xây dựng một trang điện tử cập nhật đầy đủ thông tin về những người đã tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng cũng là một giải pháp cần sớm tính đến. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là các nhà quản lý cũng thay đổi cơ chế đánh giá năng lực, phải nhìn nhận năng lực sâu hơn bằng cấp, có như vậy mới mong triệt tiêu được những “con sâu” bằng giả đang tồn tại trong xã hội.
Minh Anh