Hơn 12 năm qua, hàng ngàn hộ dân và công nhân tại ấp Bến Cam, xã Phước Thiền, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai phải đối mặt với khói, bụi, tiếng ồn cùng nước thải ô nhiễm của Công ty sản xuất gạch men Kim Phong. Dù người dân nhiều lần tố cáo việc này lên xã, huyện, tỉnh, thậm chí cả trung ương nhưng sự việc vẫn không được giải quyết dứt điểm. Lâm vào thế chẳng đặng đừng, nhiều người đã phải rao bán nhà đi nơi khác để trốn ô nhiễm.
“Tiền án” hơn 12 năm gây ô nhiễm
Công ty Kim Phong được thành lập theo giấy phép đầu tư số 3519 do Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai cấp ngày 9/7/1996. Sau đó, vào ngày 5/8/1997, Giám đốc Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường Đồng Nai (nay là Sở Khoa học và Công nghệ) ra quyết định phê chuẩn báo cáo đánh giá tác động môi trường. Thế rồi, từ đó đến nay, ngày cũng như đêm, công ty hoạt động 24/24, thải khói bụi, nước thải... gây ô nhiễm trầm trọng đến môi trường, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống người dân. Đã nhiều lần các đoàn thể, người dân kiến nghị lên các cơ quan chức năng yêu cầu xử lý nhưng đến nay ô nhiễm không những không giảm mà ngày càng nghiêm trọng hơn.
 Nước thải công nghiệp gây ô nhiễm nghiêm trọng ở xã Phước Thiền, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai. |
Dù đã bị các cơ quan chức năng xử phạt và yêu cầu công ty phải chấm dứt ngay việc xả thải chưa xử lý ra môi trường..., tuy nhiên, Công ty Kim Phong không những không thực hiện mà còn mở rộng quy mô sản xuất và gây ô nhiễm nhiều hơn.
Lại chuyện “quýt làm cam chịu”
Có mặt tại khu vực sát tường rào Công ty Kim Phong vào chiều 14/12/2008, chúng tôi chứng kiến cảnh một ngôi nhà hai tầng mới xây dựng nhưng treo bảng bán nhà. Hỏi ra mới biết, chủ nhà sau một thời gian chịu đựng khói bụi và mùi hôi từ xưởng sản xuất gạch men đã phải ngậm ngùi bán nhà. Bảng treo đã lâu nhưng không thấy ai hỏi mua, nên chủ nhà đã giao lại cho người khác giữ giúp, chỉ để lại số điện thoại liên lạc.
Nói về nỗi khổ ô nhiễm, ông Đỗ Xuân Mệnh, tổ trưởng tổ 18, cho biết: cách nay 12 năm, Công ty Kim Phong đã tự ý mua lại đất nông nghiệp và xây dựng nhà máy ngay trong khu vực quy hoạch dành cho cây xanh. Đây là khu vực cách ly giữa khu công nghiệp Nhơn Trạch 1 và khu dân cư xã Phước Thiền. Đây là điều bất hợp lý khi khu sản xuất gạch và phân xưởng xay đá được đặt trên đồi cao, phía đầu gió. Còn khu vực nhà dân cùng dãy phòng trọ của công nhân lại ở cuối hướng gió, thấp hơn nền đất Công ty Kim Phong. Vì vậy, nước xả từ Công ty Kim Phong tràn ra khu dân cư như thác lũ. Nước thải đủ màu, tùy theo hôm đó công ty sản xuất loại gạch màu gì. Hễ nước tràn lên tới đâu là cỏ cây chết tới đó. Còn mùi hôi thối cùng bụi từ các lò xay đá đang gây ra nhiều chứng bệnh về đường hô hấp như viêm mũi, viêm xoang, viêm phế quản cho những người lớn tuổi và trẻ em trong ấp.
 Một họng xả nước thải chảy thẳng ra đường. |
Vạch cây rẽ cỏ, chúng tôi theo chân người thương binh 78 tuổi, Phạm Quang Lũy đến tận nơi họng xả của Công ty Kim Phong. Quan sát hiện trường, chúng tôi nhận thấy nước thải từ họng xả của Kim Phong có màu trắng đục, hai bên mương thoát nước cỏ cây vàng úa, cháy khô. Dòng nước thải chảy ngang nghĩa địa, qua khu dân cư, ra sông Đồng Môn và đổ về sông Đồng Nai. Ông Phạm Quang Lũy bức xúc: Nước thải đặc quánh như thế thì ai chịu nổi chứ. Cá tôm dưới sông từ mấy năm trở lại đây coi như... mất tích. Con người thì uống phải nước giếng bị nhiễm bẩn và hít bụi mỗi ngày.
Thay mặt người dân, ông Tạ Quang Trường, thành viên Hội cựu chiến binh xã mệt mỏi kiến nghị: Công ty Kim Phong gây ô nhiễm có hệ thống, lịch sử quá dài, nếu Công ty Kim Phong đi thì dân ở lại, nếu Công ty Kim Phong ở lại thì người dân sẽ bán nhà, dời đi nơi khác.
Đơn cầu cứu của người dân nêu rõ: Tại sao có Khu công nghiệp Nhơn Trạch rồi mà không di dời Kim Phong vào? Mùa nắng nước thải chảy đi chỗ nào, có ống ngầm không? Ông Lương Hữu Thiện - Chủ tịch xã Phước Thiền, đi điều tra, thuê người quay phim... mà còn không làm được gì thì người dân sẽ tự đi làm để bảo vệ sức khỏe của mình và thế hệ con cháu.
Bài và ảnh: Ngọc Tấn