Theo phong tục, người dân rất coi trọng các nghi lễ thờ cúng Rằm tháng 7 âm lịch hàng năm. Vào ngày này, nhiều gia đình sẽ chuẩn bị hương hoa, lễ vật, đọc văn khấn để tưởng nhớ tổ tiên, các vị thần linh, cầu mong gia đình bình an, thuận lợi.
Trong sách Bách khoa thư làng Việt cổ truyền (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia ấn hành, năm 2021), tác giả Bùi Xuân Đính cho rằng: "Tết Rằm tháng Bảy của người Việt với sự giao thoa giữa các quan niệm tín ngưỡng dân gian với các lễ thức của Phật giáo, Đạo giáo, thể hiện tư tưởng hiếu nghĩa, tính nhân văn rất cao, qua đó góp phần củng cố quan niệm sống từ bi, hướng thiện, nhân văn cho con người. Giáo dục lòng hiếu thảo của con cái với cha mẹ, tưởng nhớ, xót thương những người chết vì chiến trận, bất kể là phía "ta" hay phía "địch", biết ơn những người hy sinh vì nghĩa lớn".
Chuẩn bị mâm cúng và đọc văn khấn Rằm tháng 7 từ lâu trở thành nghi thức tâm linh của người Việt. Ảnh minh họa.
Dịp Rằm tháng 7 âm quy tụ nhiều lễ cúng quan trọng, tuy nhiên, về cơ bản gồm 4 nghi lễ cúng và được tiến hành theo trình tự như sau: lễ cúng Phật, lễ cúng thần linh, lễ cúng gia tiên (thường được thực hiện trong nhà) và lễ cúng thí thực cô hồn (thường cúng ngoài sân).
Sau khi chuẩn bị mâm cúng, gia chủ thắp hương, chắp tay thành kính và đọc bài văn khấn Rằm tháng 7 âm lịch theo phong tục cổ truyền dưới đây.
Văn khấn Rằm tháng 7 cúng Phật (trong nhà)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát, Đức Mục Kiền Liên Tôn Giả.
Hôm nay là ngày Rằm tháng Bảy năm...
Tín chủ chúng con là:...
Ngụ tại:...
Thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật cùng các phẩm vật dâng lên trước án.
Chúng con thành tâm kính mời Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát, Đức Mục Kiền Liên Tôn Giả chứng minh công đức.
Chúng con kính mời Kim Niên Đương cai Thái Tuế chí đức Tôn thần, Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, Bản xứ Thần linh Thổ địa, Bản gia Táo quân cùng chư vị thần linh cai quản nơi đây.
Cúi xin các ngài giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành.
Nay gặp tiết Vu Lan, ngày xá tội vong nhân, chúng con đội ơn Tam Bảo, Phật trời và chư vị thần linh che chở.
Kính dâng lễ bạc, nguyện cầu gia đình mạnh khỏe, bình an, lộc tài tăng tiến, gia đạo hưng long, mọi người một lòng hướng thiện.
Cúi xin chứng giám.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Văn khấn Rằm tháng 7 lễ tổ tiên (trong nhà)
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư vị Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Tổ tiên nội ngoại và chư vị Hương linh. Tín chủ (chúng) con là… Ngụ tại…
Hôm nay là ngày Rằm tháng 7 năm Bính Ngọ, nhân gặp tiết Vu Lan vào dịp Trung Nguyên, chúng con nhớ đến Tổ tiên ông bà cha mẹ đã sinh thành ra chúng con gây dựng cơ nghiệp, xây đắp nền nhân, khiến nay chúng con được hưởng âm đức.
Chúng con cảm nghĩ ơn đức cù lao khôn báo, cảm công trời biển khó đền nên tín chủ con sửa sang lễ vật, hương hoa, trà quả, kim ngân, vàng bạc, thắp nén tâm hương, thành tâm kính lên các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá Thúc, Đệ Huynh, Cô Di, Tỷ Muội và tất cả hương hồn trong nội tộc, ngoại tộc của họ...
Cúi xin các vị thương xót cháu con, linh thiêng hiện về, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho con cháu mạnh khoẻ bình an, lộc tài vượng tiến, vạn sự tốt lành, gia đạo hưng long, hướng về chính giáo.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Văn khấn Rằm tháng 7 thần Thổ Công và các vị thần linh (trong nhà)
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười Phương Chư Phật, Chư phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ chư vi Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Thần quân
Con kính lạy ngài Bản gia thổ địa Long Mạch
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức Tôn thần
Con kính lạy ngài tiền hậu địa chủ tài thần - Con kính lạy các Tôn thần cai quản trong khu vực này.
Tín chủ (chúng) con là… Ngụ tại…
Hôm nay là ngày Rằm tháng 7 năm Bính Ngọ, tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả đốt nén hương thơm dâng lên trước án.
Chúng con thành tâm kính mời: ngài Kim Niên đương cai Thái Tuế chí đức Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, ngài Bản gia Thổ địa. Long Mạch Tôn thần, các ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Phúc đức chính thần, các vị Tôn thần cai quản trong khu vực này.
Cúi xin các Ngài nghe thấu lời mời thương xót thương tín chủ giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con toàn gia an lạc công việc hanh thông. Người người được bình an, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm. Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật
Nam mô a di Đà Phật!
Văn khấn Rằm tháng 7 cúng cô hồn (ngoài trời)
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Con lạy chín phương trời, mười phương chư phật, chư phật mười phương.
Con lạy Đức Phật Di Đà. Con lạy Bồ Tát Quan Âm. Con lạy Táo Phủ Thần quân Chinh thần.
Tiết tháng 7 sắp thu phân. Ngày rằm xá tội vong nhân hải hà. Âm cung mở cửa ngục ra. Vong linh không cửa không nhà. Đại Thánh Khảo giáo - A Nan Đà Tôn giả. Tiếp chúng sinh không mả, không mồ bốn phương. Gốc cây xó chợ đầu đường. Không nơi nương tựa đêm ngày lang thang. Quanh năm đói rét cơ hàn. Không manh áo mỏng - che làn heo may. Cô hồn năm bắc đông tây.Trẻ già trai gái về đây hợp đoàn.
Nay nghe tín chủ thỉnh mời. Lai lâm nhận hưởng mọi lời trước sau. Cơm canh cháo nẻ trầu cau. Tiền vàng quần áo đủ màu đỏ xanh. Gạo muối quả thực hoa đăng. Mang theo một chút để dành ngày mai. Phù hộ tín chủ lộc tài. An khang thịnh vượng hòa hài gia trung.
Nhớ ngày xá tội vong nhân. Lại về tín chủ thành tâm thỉnh mời. Bây giờ nhận hưởng xong rồi. Dắt nhau già trẻ về nơi âm phần. Tín chủ thiêu hóa kim ngân. Cùng với quần áo đã được phân chia. Kính cáo Tôn thần. Chứng minh công đức cho tín chủ con.
Tên là… Vợ/Chồng… Con trai… Con gái… Ngụ tại…
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
(*) Thông tin bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.
