Sự việc xảy ra đã lâu, khi đó là vào tháng 5 năm 1990, nhưng bài học đó có lẽ chẳng bao giờ quên. Khi tôi còn làm thầy thuốc, đó là “phải lường trước những bất ngờ có thể xảy ra”.
Hôm đó bệnh nhân của tôi là ông Chu Văn H., ở xã Vĩnh Khúc, huyện Văn Giang, Hưng Yên. Sau khi hỏi bệnh, thăm khám, tôi chẩn đoán bệnh nhân bị cao huyết áp do xơ vữa động mạch. Để khẳng định chẩn đoán của mình, tôi đã đề nghị người bệnh kiểm tra các chỉ tiêu mỡ máu: Triglyxerit, cholesterol và HDCl, LDCl…
Nửa giờ sau, bệnh nhân đưa cho tôi kết quả xét nghiệm với các kết quả: Triglyxerit 6,48 trong khi tối đa cho phép chỉ là 1,88. Còn cholesterol 8,74 trong khi tối đa cho phép chỉ là 5,2 (đơn vị tính là mmol/l). Tôi đo huyết áp thấy cao huyết áp là rất rõ: 158/95mmHg.
Cân nhắc một lúc, tôi ghi toa thuốc cho bệnh nhân với nội dung cho uống thuốc hạ mỡ máu và thuốc hạ huyết áp, cụ thể là:
- Nifedipin 10mg x 20v;
- Lipanthyl 100mg x 20v và hướng dẫn cách sử dụng chi tiết. Tôi nghĩ thế là ổn rồi.
Thật trớ trêu và bất ngờ, khi đi mua thuốc nifedipin 10mg không có, chỉ có loại hàm lượng 20mg. Còn lipanthyl loại 100mg cũng không có, chỉ có loại hàm lượng 300mg. Trước tình huống đó, người bệnh không dám mua.
Gần đến giờ nghỉ trưa, tôi lại thấy ông H. tất tưởi quay trở lại. Nhìn thấy ông, tôi đoán chắc có gì trở ngại rồi, tôi nhanh chóng mời người bệnh vào:
- Mời bác ngồi đây, có gì vậy bác?
- Thật may là ông còn ở Hà Nội, chứ nếu về nhà rồi mà xảy ra như thế này thì tốn kém. Chỉ có thế thôi mà vừa đi vừa về mất thêm 30 ngàn tiền xe ôm đấy. Người bệnh nói.
Sau khi nghe hết trình bày của người bệnh, tôi ghi lại một đơn khác và dự kiến những tình huống có thể xảy ra như không có hàm lượng này thì có thể dùng loại hàm lượng nào, cách dùng ra sao. Nếu không dùng loại thuốc này thì có thể thay thế bằng loại thuốc nào…
Trao đơn cho người bệnh, tôi không quên dặn dò cẩn thận, xin lỗi người bệnh và dặn:
- Nếu có gì trục trặc, bác có thể gọi điện cho tôi theo số 0913…
Tối hôm đó sau khi ăn cơm, đang theo dõi chương trình thời sự trên tivi, chuông điện thoại của tôi rung, nhấc máy lên, từ phía đầu dây bên kia:
- Cám ơn bác sĩ, mọi việc đều tốt đẹp cả, cám ơn bác sĩ.
Câu chuyện thật giản đơn, bất ngờ nhưng cũng thú vị ấy là bài học đắt giá với tôi: Thầy thuốc ngoài y đức trong sáng, y thuật giỏi còn phải chu đáo, tỉ mỉ, biết lường trước mọi tình huống có thể xảy ra và cách giải quyết để đỡ tốn thời gian và tiền bạc của người bệnh.
Vũ Hoài