DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0912101021 bandientuskds@gmail.com
Bài 13: Những tổn thương cơ xương khớp thường gặp khi đi xe máy
09:05 25/11/2009 GMT+7
Những năm gần đây xe máy đã trở thành một phương tiện giao thông quan trọng vì sự tiện lợi, linh hoạt, phù hợp với mức sống của người dân.

Những năm gần đây xe máy đã trở thành một phương tiện giao thông quan trọng vì sự tiện lợi, linh hoạt, phù hợp với mức sống của người dân. Song song là tỷ lệ tai nạn giao thông gia tăng, trong đó phải kể đến tổn thương bộ máy vận động liên quan đến tai nạn xe máy, sử dụng xe máy không đúng cách. Có hai dạng tổn thương chính bộ máy vận động là tổn thương cấp tính và mạn tính.

Chấn thương cấp tính bộ máy vận động do tai nạn giao thông

Một số chấn thương cơ hay gặp như căng giãn cơ, cứng cơ, rách cơ, rách gân. Căng cơ là tổn thương cơ và gân do bị co hoặc kéo căng quá mức. Thường hay bị tổn thương ở chỗ nối cơ gân. Tuy nhiên cũng có thể chỉ bị tổn thưong cơ hay gân. Rách cơ là khi cơ bị kéo căng quá mức thì các sợi cơ hay sợi gân có thể bị xé rách gây chảy máu trong cơ và phản ứng viêm. Ngoài ra chấn thương trực tiếp cũng có thể  gây chảy máu trong bao cơ. Khi bao cơ bị rách, máu tràn ra có thể gây xuất huyết dưới da. Một số trường hợp nặng gân hay cơ có thể đứt hoàn toàn gân, thậm chí sờ thấy được lỗ hổng trong cơ, sưng và tạo thành khối máu tụ. Thường hay bị tụ máu ở mặt trước đùi. Về sau có thể phát triển thành viêm cơ vôi hoá, nhìn thấy được trên phim Xquang, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng co duỗi cơ. 

Sau một tai nạn ôtô, xe máy, tổn thương vai thường xảy ra khi bị ngã chống tay, vai xuống đất. Khi vùng vai bị chấn thương thì xuất hiện cảm giác đau, có thể khu trú hay lan xuống cánh tay. Ở thời điểm chấn thương có thể có cảm giác có tiếng động của gãy xương hay rách bao khớp. Khi vận động vùng khớp vai có thể có các tiếng cọ, mài xát. Khám khớp vai thấy có biến dạng kèm theo sưng phía trước hõm vai, bờ viền của vai, đường cong phía bên ngoài vai trở nên bất đối xứng so với bên lành. Trong một số trường hợp, đặc biệt khi gãy xương hay trật khớp vai một số cấu trúc thần kinh và mạch máu của vùng vai và tay cũng bị tổn thương như thần kinh nách hay một số thành phần của đám rối thần kinh cánh tay cũng như động mạch nách. Đánh giá sự toàn vẹn của mạch máu bằng cách sờ mạch ngoại vi như mạch quay và trụ.

Khớp vai bị trật. Trong trường hợp trật khớp vai đơn thuần thì có thể nắn chỉnh khớp. Cần làm Xquang để kiểm tra, sau đó cố định cánh tay trong 6 tuần.

- Tổn thương cổ tay và bàn tay như  gãy đầu dưới xương quay khá thường gặp, sau khi ngã chống bàn tay xuống đất. Bệnh nhân thấy đau, sưng vùng cổ tay, đầu dưới xương quay, không thể ngửa cổ tay. Để phát hiện tổn thương phối hợp cần phải khám thêm thần kinh trụ, quay, giữa, cũng như mạch quay, trụ. Bệnh nhân cần được nẹp cố định ngay và đưa đi chụp Xquang vùng cổ tay. Có thể chườm đá để giảm đau và giảm sưng nề phần mềm vùng tổn thương.

Tổn thương gối rất thường gặp trong chấn thương do tai nan. Cơ gân, dây chằng, sụn khớp, sụn chêm thường hay bị nhất. Có trường hợp bị máu tụ ở phía trước xương bánh chè hay thậm chỉ là tràn máu khớp do dập đầu gối xuống nền đường khi bị tai nạn.

- Bong gân cổ chân rất phổ biến. Tổn thương do trẹo chân vào trong thường gặp hơn là trẹo chân ra ngoài. Khi khám có thể thấy đau sưng, cổ chân có thể bị xoắn lại khi vận động, bước hụt, bước vào chỗ trũng. Phụ nữ thường hay đi giày cao gót, nên rất lúng túng khi xử lý tình huống giao thông và khi bị ngã thì thường bị nặng hơn so với người không đi guốc cao gót. Thường thấy đau gót chân. Tải trọng quá lớn, đột ngột có thể làm đứt gân Achilles.

 Khớp vai bình thường                                     Trật khớp vai.

Tổn thương mạn tính bộ máy vận động khi điều khiển xe máy

Đầu tiên là các tổn thương phần mềm bàn cổ tay.  Hay gặp nhất là viêm gân gấp các ngón tay, hay còn gọi là ngón tay lò xo. Người bệnh thấy đau vùng gốc ngón tay phía gan tay, ngón tay khó duỗi thẳng ra, nhiều khi phải gắng sức mới "bật" duỗi thẳng được ngón tay, dường như là lò xo bật ra. Nguyên nhân là do bàn tay thường xuyên ở tư thế co gấp, để điều khiển phương tiện và bóp phanh, đặc biệt ở người dùng xe tay ga. Một tổn thương khác là viêm gân cơ bám vào đầu dưới xương cẳng tay, ở phía mỏm trâm quay hay trâm trụ, thường gặp hơn ở phụ nữ  do phụ nữ thường có gân dây chằng cổ tay lỏng lẻo, khi phải điều khiển xe ở tư thế giữ  thăng bằng khi đi hay rẽ thì phải gắng dùng sức, đặc biệt là ở những người đi xe tay ga, thường có lốp xe rộng bản, gây ma sát lớn trên đường gồ ghề, mấp mô. Bệnh nhân thường đau vùng cổ tay, phía mỏm trâm trụ hay trâm quay, đau tăng lên khi đi xe máy.

Khuỷu tay cũng dễ bị tổn thương khi đi xe máy, đặc biệt là viêm gân vùng mặt ngoài của khuỷu. Khám lâm sàng có thể thấy sưng nhẹ vùng lồi cầu ngoài xương cánh tay, kèm theo điểm đau khu trú, đau tăng lên khi ngửa cổ tay.

Khớp vai cũng dễ bị tổn thương, do bao khớp vai có cấu tạo rất lỏng lẻo, rộng rãi. Chủ yếu là tổn thương các gân cơ quanh khớp vai như gân cơ trên gai, cơ nhị đầu cánh tay. Thường gặp thể viêm quanh khớp vai đơn thuần. Đau vai xuất hiện khi làm một số động tác hàng ngày cần đến khớp vai như chải đầu, gãi lưng, giơ tay lên cao để với đồ vật. Người bệnh thường đau ở mỏm cùng vai. Bệnh nhân cũng không dám duỗi tay, nhấc vai. Vào ban đêm, các triệu chứng đau nhức vai tăng lên khiến bệnh nhân mất ngủ.

Các biện pháp hạn chế tổn thương khi đi xe máy

Thận trọng khi đi xe máy để tránh tai nạn ngã, gây chấn thương. Nên chú ý chọn xe vừa với khổ người, chiều cao của mình, không chọn xe quá to, quá nặng, khó điều khiển khi tham gia giao thông. Chỉ chọn xe tay ga khi có đủ khả năng điều khiển tốt, chứ không nên chọn chỉ vì ý thích hay phô diễn.

Thao tác với xe cũng cần phải chú ý đặc biệt. Không dùng lực để di đuôi xe hay nhấc đuôi xe khi xếp xe ở bãi vì điều đó rất có hại cho tay và cột sống. Không nhấc đuôi xe để dựng xe bằng chân chống giữa, vì cơ thể sẽ phải chịu tải trọng nặng nề của xe máy. Tốt nhất là dùng bàn chân cố định chân chống giữa, sau đó dùng lực toàn thân đẩy xe ra phía sau để dựng chân chống giữa. Người yếu sức hay phụ nữ thi chỉ nên dùng chân chống bên. Khi đưa xe lên nhà qua một số bậc thềm, thì không nên dùng sức mà nên đề xe và điều khiển xe nhẹ nhàng đề dùng sức của máy đưa xe lên. Khi quay chiều xe, đặc biệt khi ở trong ngõ cũng không nên dùng sức rê đuôi xe mà nên dùng chân chống bên để quay xe, hay dùng tay lái trước để điều khiển quay xe nhẹ nhàng.

PGS.TS.BS. Nguyễn Vĩnh Ngọc
(Khoa khớp - Bệnh viện Bạch Mai)
Tin liên quan
Tin chân bài
Bình luận
  • Nguyen Thi Hoa (nthoa8b@gmail.com)
    Tôi 62 tuôi có bị té sơ sơ thôi.. lúc đó cảm thấy k bị sao hết nhưng về sau thì phần mông có triệu chứng đau nhức mỗi khi thời tiết thay đổi.. Mong bs tư vấn giúp em có cách nào điều trị để khỏi hẳn
  • Đặng Khánh Duy (khanhduy3041997@gmail.com)
    Chào Bác Sĩ . Vừa rồi do bất cẩn , trong lúc ngồi ở lang cang cháu vô tình bị ngã ngược về phía sau . Vùng sau cổ và vai chạm đất trước, té trong tư thế nhào lộn. Một tuần đầu cháu bị đau nhức không thể xoay đầu hoặc gật cúi đầu được, ngay cả khi nằm và ngồi dậy đổi tư thế vô cùng khó khăn. Trong quá trình chấn thương cháu có sử dụng dầu xoa bóp và Salonpas. Được 2 tuần cháu cảm thấy giảm dần nên không đi khám ở bệnh viện nhưng đau thì vẫn đau âm ỉ nhất là vào buổi sáng, hôm nay là bắt đầu tuần thứ 6, cháu cảm thấy khi đau vùng sau cổ thì bị nhói luôn cả vùng giữa ngực trước, cổ không thể ngước lên . Bác sĩ cho cháu hỏi có phải do biến chứng của việc chấn thương cổ làm ảnh hưởng không ạ ?
  • đặng văn khương (dangkhuong1412@gmail.com)
    Cháu năm nay 18 tuổi , do tham gia giao thông nên bị té , vai cháu đập xuống đất. Khi về nhà thấy khó vận động tay và đau nhưng cháu nghĩ là ko phải gãy . vậy mong bác sĩ chuẩn đoán và cho cháu lời khuyên với ạ.cháu trân thành cảm ơi
  • Trần Thị Phượng (Ngocmai02042004@gmail.com)
    Bây giờ em bị té xe gãy xương đòn vai và xương sườn ,đâu hết bả vai ,cánh tay,xương sườn sau lưng.Bác sĩ bảo em đi tập vật lý trị liệu mà ko bớt.Ko chỉ bậy mà giờ còn đau lên tận đầu nữa ạ.Vậy cho em hỏi ko biết có cách gì hay ko mong bác sĩ chỉ dùm em với ạ
  • Hồ thi Hồng (Hohong@gmail.com)
    Chào bác sĩ.cháu năm nay 36 tuổi.hồi đi học cấp 2 thi cháu bị ngã xe đạp.Người cháu té nghiêng sang bên phải.tay phải bị người đè lên.tới bây giờ cháu chơi thể thao bóng chuyền.hoặc tay phải bị vặn ra đằng sau hoặc dơ lên cao hơi trái là đau kong chịu nổi.bác sĩ cho cháu hỏi là tay hay vai của cháu có vấn đề gì ạ.cháu cảm ơn bác sĩ a
  • Hà gia tuấn (Hagiatuan.com@gmail.com)
    Chào bác sĩ... cháu năm nay 25 tuổi bị ngã xe máy, có tình trạng đau khớp vai và đau dưới nách nhưng ko có sưng hay là có máu bầm gì cả. Cánh tay bên vai đau vẫn cử động bình thường nhưng khi giơ cánh tay lên cao thì hơi mỏi một tí... nhờ bs tư vấn giúp cháu ạ. Cháu xin cảm ơn!
  • Phạm Khánh (khanhdinh201092@gmail.com)
    Chào bác sĩ... cháu năm nay 27 tuổi bị ngã xe máy, có tình trạng đau khớp vai và đau dưới nách nhưng ko có sưng hay là có máu bầm gì cả. Cánh tay bên vai đau vẫn cử động bình thường nhưng khi giơ cánh tay lên cao thì hơi đau một tí... nhờ bs tư vấn giúp cháu ạ. Cháu xin cảm ơn!
  • Nguyễn thị hồng (Nguyenhong@gmail.com)
    Chào bs cháu mới bị ngã xe nhưng bị nhe nhưng lúc đầu ko sao nhưng mấy tiếng sau chỗ bắp tay gần vai và cổ cảm giác nó hơi mỏi vậy có sao ko ak
  • Nguyễn đức thắng (tieudieuvuong1102a@gmail.com)
    Cháu ngã xe máy nhưng bị nhẹ vì đi chậm nhưng tay phải ở cổ tay bị xưng mấy hôm thấy đỡ nhiều bac sy tư vấn xem bị sao k ạ cảm ơn bac sy
  • Trần thị dương (Duongtran@hqtravel.vn)
    Chào bs! Cháu bị ngã xe máy chỉ bị chấn thương phần mềm, vùng cổ chân, bàn chân bị sưng phù và đau, sau 1 tuần chân k bị sưng phù nữa nhưng cứ dựng ngược chân xuống đất lại rất đau, đặt chân ngang ra lại hết cơn đau. Mong bác sĩ tư vấn giúp cháu nên làm gì ạ!
  • Nguyen phuong thao (0976360723)
    Chao bs .bs cho chau hoi ba chau bi tai nan xe gay xuong vai da lau jo ba chau lam thi ko sao nhung chay xe 1 uc la bi dau nhuc .nhuvay la sao bs chi chau voi.
  • Nguyễn thị trúc (01255891745)
    chào bs cháu bị ngã và có triệu chứng đau ở bả vai cháu thấy nó sưng lên một tí và khi cháu dùng lực thì các cơ ở đó bắt đầu đau . Vậy cho cháu hỏi cháu nên làm gì đây ạ !
  • Bùi thị dịu (Tulg2012@gmail.com)
    Chào bác sĩ. Tôi bị ngã xe cố các triệu chứng đau khớp vai y như bài viết. Tôi bị ngã cũng được 1 tháng rồi tối ngủ k thể chịu đc. Đi xe máy điều khiển tầm hơn 20 cây là xuất hiện tình trạng buuoots cánh tay. Tôi phải điều trị như thế nào mong bác sĩ tư vấn giúp. Tôi xin chân thành cảm ơn.
  • Lương thị Kim Dung (01635327343)
    Chào bác sĩ Cháu nam nay 32tuoi chau bi nga xe máy mấy tháng rồi nhưng vai và cô chau vẫn bị sưng, do lúc ngã cháu bị vật nặng đè lên vai và cánh tay. Nhưng cháu vẫn cử động bình thường được nên cháu ko đi bác sĩ, nhưng sau 5thang rồi mà cháu vẫn thấy sưng. Vậy nên bác sĩ tư vấn cho cháu mới ạ . Cháu cảm ơn.
  • Nguyễn Thị Xuân Đào (xuandao214@gmail)
    Chào bs.. Chồng cháu có bị 1 vụ tai nạn chỉ té sơ sơ thôi.. lúc đó cảm thấy k bị sao hết nhưng về sau thì phần mông kéo lên khớp háng bị té xuống lại có triệu chứng đau nhức mỗi khi thời tiết thay đổi.. Mong bs tư vấn giúp em có cách nào điều trị để khỏi hẳn không ạ
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm