Bác sĩ Phòng khám Hoa Sen TPHCM: Kết hợp Đông - Tây y phải từ chẩn đoán

Kết hợp phải bắt đầu từ chẩn đoán

Bác sĩ Võ Hoàng Ích - bác sĩ chuyên khoa I, hiện công tác tại Phòng khám Đông Y Hoa Sen (TP.HCM) - cho rằng việc đặt Đông y và Tây y ở hai phía đối lập dễ dẫn đến cách hiểu không đầy đủ về vai trò của từng phương pháp.

Theo bác sĩ, y học hiện đại có thế mạnh trong chẩn đoán, cấp cứu và những bệnh lý cần can thiệp nhanh, chính xác. Y học cổ truyền có thể được sử dụng ở một số bệnh mạn tính, trong phục hồi chức năng hoặc hỗ trợ kiểm soát những triệu chứng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

"Điều quan trọng nhất là kết hợp đúng, một cách khoa học và an toàn", bác sĩ Ích nói.

Theo ông, điểm bắt đầu của sự kết hợp vẫn là chẩn đoán. Khi một người bệnh đến khám, bác sĩ Y học cổ truyền cần đánh giá tình trạng dưới góc độ y học hiện đại, đồng thời thực hiện các bước thăm khám theo chuyên môn Y học cổ truyền. Từ kết quả đó mới xác định phương pháp nào có thể sử dụng và phương pháp nào không phù hợp.

Chẳng hạn, một người đau lưng có thể gặp vấn đề cơ xương khớp thông thường, nhưng cũng có trường hợp cần chẩn đoán hình ảnh hoặc khám chuyên khoa để tìm nguyên nhân khác. Mất ngủ, đau đầu hay mệt mỏi cũng có thể xuất hiện trong nhiều tình trạng sức khỏe khác nhau. Vì vậy, theo bác sĩ Ích, không nên bắt đầu bằng câu hỏi "nên châm cứu hay uống thuốc gì" trước khi biết người bệnh đang gặp vấn đề gì.

Cách tiếp cận này đang được áp dụng tại Đông Y Hoa Sen trong quá trình tiếp nhận người bệnh. Sau bước hỏi bệnh và thăm khám, bác sĩ trao đổi với người bệnh về chẩn đoán, phương án dự kiến, thời gian theo dõi và những thay đổi cần quan sát. Tùy tình trạng, phương án có thể gồm thuốc Y học cổ truyền, châm cứu hoặc các kỹ thuật không dùng thuốc. Những trường hợp cần xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh hay can thiệp chuyên khoa được tư vấn theo hướng phù hợp.

Quan điểm kết hợp Đông - Tây y cũng đã được thể hiện trong chính sách y tế của Việt Nam. Quyết định 1893/QĐ-TTg ngày 25-12-2019 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình phát triển y dược cổ truyền, kết hợp y dược cổ truyền với y dược hiện đại đến năm 2030 đặt ra các nhiệm vụ về khám chữa bệnh, nhân lực, nghiên cứu và phát triển dược liệu.

Phòng bệnh chủ động không bắt đầu từ thuốc

Một điểm đáng chú ý khác của Y học cổ truyền được bác sĩ Võ Hoàng Ích đề cập là quan niệm phòng bệnh từ sớm. Các lý luận Y học cổ truyền từ lâu đã chú ý tới ăn uống, sinh hoạt, vận động và trạng thái tinh thần.

Trong đời sống hiện nay, điều này có thể được hiểu bằng những việc cụ thể như ăn uống điều độ, ngủ đủ, vận động thường xuyên, hạn chế nhịp sinh hoạt thất thường và chú ý những dấu hiệu bất thường kéo dài. "Chăm sóc sức khỏe không bắt đầu từ khi có bệnh mà bắt đầu từ cách chúng ta sống mỗi ngày", bác sĩ Ích nói.

Ông lưu ý phòng bệnh chủ động không có nghĩa tự sử dụng thuốc thảo dược, châm cứu hay một liệu pháp Y học cổ truyền khi chưa được đánh giá tình trạng sức khỏe. Thuốc từ dược liệu vẫn có hoạt chất, có chống chỉ định và có khả năng tương tác với những thuốc người bệnh đang sử dụng.

Từ thực tế khám chữa bệnh, Đông Y Hoa Sen cho biết ngoài nhóm đau cổ vai gáy, đau thắt lưng, đau thần kinh tọa và các vấn đề cơ xương khớp, phòng khám còn tiếp nhận người có rối loạn giấc ngủ, tiêu hóa và một số rối loạn chức năng. Bác sĩ Ích cho rằng chính sự đa dạng này càng đòi hỏi bác sĩ phải khám và phân loại người bệnh trước khi lựa chọn phương pháp, tránh áp dụng cùng một liệu trình cho nhiều tình trạng khác nhau.

Yêu cầu về chuyên môn cũng là điều người dân cần quan tâm khi tìm một cơ sở Y học cổ truyền. Theo bác sĩ Ích, trước hết cần kiểm tra cơ sở có được cấp phép hay không, người trực tiếp khám có được đào tạo đúng chuyên môn và kỹ thuật thực hiện có nằm trong phạm vi được phép hay không.

Quá trình khám cũng cần đủ rõ để người bệnh biết mình được chẩn đoán gì, vì sao bác sĩ lựa chọn phương pháp đó, thời gian theo dõi ra sao và đáp ứng sau điều trị được đánh giá như thế nào.

"Một cơ sở Đông y uy tín không nên tạo niềm tin bằng những lời quảng cáo chữa khỏi hoàn toàn hay cam kết hết bệnh. Niềm tin phải đến từ chất lượng chuyên môn, tính an toàn, sự minh bạch và hiệu quả điều trị thực tế", bác sĩ Ích nói.

Tại Đông Y Hoa Sen, đại diện phòng khám cho biết định hướng sắp tới vẫn tập trung vào nâng chất lượng nhân sự, chuẩn hóa chuyên môn và kiểm soát dược liệu, đồng thời mở rộng điều trị sâu hơn ở một số nhóm rối loạn giấc ngủ, tiêu hóa và chức năng. Với cách tiếp cận này, việc kết hợp Đông - Tây y được đặt sau bước chẩn đoán và theo dõi người bệnh, thay vì được xem như một công thức áp dụng giống nhau cho mọi trường hợp.

Bà Trần Thị Thúy - sáng lập Đông Y Hoa Sen - cho biết phòng khám đang tập trung phát triển theo chiều sâu, trong đó chú trọng chất lượng đội ngũ chuyên môn, chuẩn hóa các phương pháp điều trị và kiểm soát nguồn dược liệu sử dụng. Theo bà, quy mô cơ sở không phải mục tiêu được đặt lên trước chất lượng chuyên môn và khả năng kiểm soát từng khâu trong quá trình khám chữa bệnh.

Đông Y Hoa Sen