Vượt “ngưỡng an toàn”
ASIAD 20 diễn ra từ ngày 19/9 - 4/10 tại Aichi-Nagoya (Nhật Bản), quy tụ những nền thể thao hàng đầu châu lục.
Đoàn Thể thao Việt Nam dự ASIAD 20 gồm 498 thành viên, trong đó có 348 VĐV tranh tài ở 33 môn và phân môn. Với mục tiêu giành từ 4 - 6 HCV, so với 3 HCV tại ASIAD 19 được xem là bước tiến không quá lớn về mặt con số.
Bắn súng tiếp tục được kỳ vọng đem Vàng về cho thể thao Việt Nam tại ASIAD 20. Ảnh: TTXVN
Tại ASIAD 19, đoàn Việt Nam giành 3 HCV, 5 HCB và 19 HCĐ, xếp thứ 21 toàn đoàn và đứng thứ 6 Đông Nam Á (sau Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Singapore và Philippines). Ba tấm HCV giành được là từ những nội dung bắn súng (Phạm Quang Huy, súng ngắn hơi 10m), cầu mây (4 người nữ) và karate (đội kata nữ).
Mục tiêu 4 HCV tại ASIAD lần nàycó thể tạo cảm giác hơi "khiêm tốn". Thể thao Việt Nam đã nhiều lần đứng trong nhóm đầu Đông Nam Á và thể hiện ưu thế ở nhiều môn thể thao. Nhưng SEA Games và ASIAD là 2 đấu trường rất khác biệt. Mức 4 HCV tại ASIAD 20 trong mắt giới chuyên môn là vừa sức và trên thực tế sẽ không hề dễ dàng. Bốn HCV được nhận định là “ngưỡng” mà Thể thao Việt Nam phải nỗ lực để đạt được, trong khi mục tiêu 6 HCV đòi hỏi không chỉ phong độ xuất sắc của các VĐV trọng điểm mà còn cần thêm những bước đột phá ở các nội dung tiềm năng.
Việc tập trung nguồn lực vào nhóm VĐV và nội dung trọng điểm cho thấy cách tiếp cận đã thay đổi theo hướng rõ mục tiêu hơn. Thay vì dàn trải lực lượng, quá trình chuẩn bị ưu tiên cho những nội dung có khả năng tiến gần nhóm đầu châu lục. Dù vậy, áp lực cạnh tranh tại ASIAD vẫn rất lớn bởi nhiều quốc gia châu Á đang sở hữu lực lượng vận động viên hàng đầu thế giới ở nhiều môn Olympic.
Cơ sở cho mục tiêu HCV trước hết đến từ những môn từng mang lại thành công tại Hàng Châu. Chỉ tiêu số HCV trên cũng được đánh giá là phù hợp với chất lượng VĐV Việt Nam hiện tại.
Với mục tiêu vượt qua thành tích của kỳ ASIAD 19 tại Hàng Châu, thể thao Việt Nam đã có sự tính toán kỹ lưỡng. Nhưng điều người hâm mộ và giới chuyên môn chờ đợi ở kỳ ASIAD này không chỉ nằm ở những tấm huy chương, mà là chất lượng chuyên môn trong từng cuộc tranh tài.
ASIAD 20 được xem là dịp kiểm nghiệm thực chất vị trí của thể thao Việt Nam trong cuộc cạnh tranh ở cấp độ châu lục, đồng thời xác định chúng ta đang ở đâu trên hành trình hướng tới Olympic Los Angeles 2028.
Ngành TDTT Việt Nam cũng cần đánh giá ASIAD 20 bằng một hệ tiêu chí rộng hơn: Việt Nam có bao nhiêu huy chương ở các nội dung Olympic, bao nhiêu nội dung tiệm cận thông số huy chương ASIAD và Olympic, hay bao nhiêu gương mặt trẻ đủ khả năng bước vào nhóm tranh chấp huy chương châu Á trong 2 - 4 năm tới?
ASIAD 20 diễn ra trước Olympic 2028 chỉ 2 năm. Đây cũng là thời điểm để sàng lọc lực lượng tinh nhuệ nhất. Những VĐV có thành tích và tiềm năng tốt tại Nhật Bản chắc chắn sẽ được đưa vào nhóm đầu tư đặc biệt hướng tới Olympic 2028.
Những điểm tựa cho mục tiêu Vàng
Bắn súng, karate và cầu mây đang được xem là những điểm tựa quan trọng trong chiến dịch tranh HCV của Đoàn Thể thao Việt Nam. Bộ khung VĐV ở các môn này nhìn chung vẫn được duy trì, đồng thời đã trải qua thêm một chu kỳ tập luyện và thi đấu quốc tế.
Tại môn bắn súng, Phạm Quang Huy bước vào ASIAD 20 với vị thế nhà vô địch ASIAD 19 ở nội dung 10m súng ngắn hơi nam. Trịnh Thu Vinh cũng là nhân tố được kỳ vọng sau những màn thể hiện ấn tượng trên đấu trường quốc tế.
Karate tiếp tục là điểm tựa khi Việt Nam đã giành HCV tại ASIAD 19 và duy trì quá trình chuẩn bị chuyên sâu.
Cầu mây cũng mang theo kỳ vọng lớn khi đội nữ từng giành HCV nội dung 4 người tại Hàng Châu.
Để chạm mốc 6 HCV, Việt Nam không thể chỉ trông chờ vào ba mũi nhọn trên. Thể thao Việt Nam kỳ vọng tìm kiếm thêm cơ hội ở rowing, canoeing, điền kinh và thể thao điện tử, những môn có một số nội dung đạt thông số chuyên môn tương đối gần nhóm cạnh tranh huy chương hàng đầu châu Á.
Điểm đáng nói hơn cả con số 4 - 6 HCV nằm ở cách chuẩn bị cho ASIAD 20. Theo Cục Thể dục Thể thao Việt Nam, công tác chuẩn bị đã được triển khai từ sau ASIAD 19, với việc rà soát lực lượng, hệ thống huấn luyện và phương thức đầu tư.
Các VĐV trọng điểm được theo dõi thường xuyên về phong độ, thể lực và tâm lý. Một số đội tuyển được tập huấn dài ngày tại những nền thể thao phát triển; nhiều vận động viên được tạo điều kiện thi đấu quốc tế để tích lũy kinh nghiệm và nâng khả năng cạnh tranh.
Đây là sự thay đổi đáng chú ý về tư duy. Mục tiêu không còn đơn thuần là đưa lực lượng đông đảo tới ASIAD để tìm kiếm cơ hội huy chương, mà tập trung nguồn lực cho những nội dung có khả năng cạnh tranh thực sự.
Trước thềm ASIAD 20, cơ chế thưởng nóng cũng tạo thêm động lực cho các VĐV. Người giành HCV dự kiến nhận thêm 100 triệu đồng, bên cạnh mức thưởng 280 triệu đồng theo chế độ của Nhà nước. Như vậy, 1 tấm HCV có thể mang về tối thiểu 380 triệu đồng, chưa tính tiền thưởng từ địa phương, liên đoàn, đơn vị chủ quản hoặc các nguồn khác.
ASIAD 20 là một mắt xích trong hành trình hướng tới Olympic. Đây là bước trung gian quan trọng để các VĐV Việt Nam nâng cao vị thế tại châu lục, qua đó tạo nền tảng cho mục tiêu vươn ra đấu trường cao nhất của thể thao thế giới.
ASIAD 20 có 43 môn (71 phân môn) tổ chức thi đấu. Thể thao Việt Nam sẽ có vận động viên thi đấu tại 33 môn, phân môn gồm: điền kinh, bắn súng, rowing, cầu mây, karate, canoeing, bơi, thể dục dụng cụ, taekwondo, bắn cung, boxing, cử tạ, vật, xe đạp, wushu, kurash, jujitsu, judo, golf, bóng ném, cầu lông, đấu kiếm, sailing, Esports, nhảy breaking, võ thuật tổng hợp- MMA, bóng chuyền trong nhà nữ, bóng chuyền trong nhà nam, bóng chuyền bãi biển nữ, bóng chuyền bãi biển nam, bóng đá nữ, bóng đá nam.